Jak wygląda dawkowanie cyprofloksacyny?
Cyprofloksacyna jest dostępna w wielu postaciach i dawkach, a sposób jej stosowania zależy od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta, drogi podania oraz stanu zdrowia, zwłaszcza nerek i wątroby12. Stosuje się ją doustnie (tabletki), dożylnie (roztwory do infuzji), miejscowo do oka (krople i maści) oraz do ucha (krople). Dawkowanie ustala lekarz, biorąc pod uwagę wskazania i indywidualne potrzeby pacjenta1.
Dawkowanie u dorosłych – tabletki doustne
- Zwykle stosuje się 250 mg, 500 mg lub 750 mg dwa razy na dobę, w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia34.
- Czas leczenia najczęściej wynosi od 3 do 14 dni, ale przy niektórych zakażeniach (np. kości i stawów) terapia może trwać nawet do 3 miesięcy5.
- W niektórych przypadkach, np. w leczeniu rzeżączki, stosuje się pojedynczą dawkę 500 mg5.
Dawkowanie u dorosłych – dożylnie
- Standardowa dawka to 400 mg podawane 2 lub 3 razy na dobę, w zależności od wskazania67.
- Leczenie zwykle trwa od 7 do 14 dni, ale w cięższych zakażeniach (np. kości i stawów) może być kontynuowane do 3 miesięcy8.
- W przypadku biegunki czy duru brzusznego leczenie trwa od 1 do 7 dni8.
- W leczeniu ciężkich zakażeń lub gdy pacjent nie może przyjmować tabletek, leczenie zaczyna się od podania dożylnego, a po poprawie można przejść na tabletki910.
- W niektórych przypadkach, np. zakażenia wywołane przez oporne bakterie, cyprofloksacynę stosuje się w połączeniu z innymi antybiotykami11.
- Nie należy przekraczać zalecanej dawki i czasu leczenia – zbyt długie lub nieprawidłowe stosowanie może prowadzić do rozwoju oporności bakterii12.
Dawkowanie miejscowe – krople i maść do oczu
- Owrzodzenie rogówki: na początku bardzo częste podawanie (co 15 minut przez 6 godzin, potem co 30 minut przez resztę doby), następnie co godzinę, a od trzeciej do czternastej doby co 4 godziny1314.
- Powierzchniowe zakażenia oka: zwykle 1-2 krople 4 razy na dobę, w ciężkich przypadkach częściej przez pierwsze 2 doby15.
- Maść do oczu: wałeczek maści o długości ok. 1,25 cm do worka spojówkowego, w zależności od ciężkości zakażenia – od 2 do 8 razy dziennie16.
Dawkowanie miejscowe – krople do uszu
- W leczeniu ostrego zapalenia ucha zewnętrznego lub środkowego (z drenażem): 6-8 kropli do chorego ucha co 12 godzin przez 7 dni (dorośli i dzieci powyżej 6 miesiąca życia)171819.
- Dla dzieci od 1 roku (np. w przypadku kropli Cetraxal): zawartość jednej ampułki do chorego ucha 2 razy dziennie przez 7 dni20.
Dawkowanie cyprofloksacyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Cyprofloksacyna jest stosowana u dzieci głównie w ciężkich zakażeniach (np. mukowiscydoza, powikłane zakażenia układu moczowego, wąglik)21.
- Dawkowanie zależy od masy ciała i wskazania, np. w mukowiscydozie: doustnie 20 mg/kg 2 razy na dobę (maksymalnie 750 mg na dawkę); dożylnie 10 mg/kg 3 razy na dobę (maksymalnie 400 mg na dawkę)228.
- W kroplach i maści do oczu oraz w kroplach do uszu, dawkowanie u dzieci (od 1 roku lub od 6 miesięcy, w zależności od preparatu) jest takie samo jak u dorosłych161318.
- Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej określonego wieku (np. poniżej 1 roku dla niektórych kropli do uszu, poniżej 6 miesięcy dla preparatów z fluocynolonem), chyba że lekarz uzna to za konieczne2023.
Osoby starsze
- Dawkę dobiera się indywidualnie, uwzględniając ciężkość zakażenia i wydolność nerek2224.
- Nie zawsze konieczna jest modyfikacja dawki, ale u osób z zaburzeniami czynności nerek należy ją odpowiednio zmniejszyć22.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Dawkę należy zmniejszyć, jeśli klirens kreatyniny wynosi poniżej 60 ml/min/1,73 m²2225.
- Przykładowo: przy klirensie kreatyniny 30-60 ml/min – 250-500 mg co 12 godzin; poniżej 30 ml/min – 250-500 mg co 24 godziny (doustnie)22.
- W przypadku leczenia dożylnego: 200-400 mg co 12 godzin lub co 24 godziny, zależnie od stopnia niewydolności25.
- Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z zaburzeniami czynności wątroby2225.
- U dzieci z niewydolnością nerek lub wątroby nie określono dokładnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki26.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Cyprofloksacyna nie jest zalecana w ciąży, ze względu na ryzyko uszkodzenia chrząstek u płodu27.
- W okresie karmienia piersią stosowanie cyprofloksacyny jest przeciwwskazane, ponieważ lek przenika do mleka matki i może niekorzystnie wpływać na stawy dziecka27.
- Przekroczenie maksymalnej dawki dobowej może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń nerek, wątroby, drgawek czy wydłużenia odstępu QT w EKG2829.
- Objawy przedawkowania to m.in. zawroty głowy, drgawki, zaburzenia pracy serca, omamy, bóle brzucha, krwiomocz28.
- W razie przedawkowania stosuje się leczenie objawowe, płukanie żołądka, nawadnianie oraz monitorowanie pracy serca i nerek30.
- Podczas leczenia należy unikać bezpośredniego nasłonecznienia oraz nie łączyć cyprofloksacyny z lekami wydłużającymi odstęp QT31.
- W przypadku dzieci, stosowanie cyprofloksacyny wiąże się z ryzykiem zmian w obrębie stawów, dlatego zawsze wymaga to indywidualnej oceny korzyści i ryzyka32.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Cyprofloksacyna jest stosowana w leczeniu różnych zakażeń, takich jak zakażenia dróg oddechowych, układu moczowego, przewodu pokarmowego, skóry, tkanek miękkich, kości, stawów, a także w zapobieganiu i leczeniu płucnej postaci wąglika3218. Dawkowanie różni się w zależności od rodzaju zakażenia oraz jego ciężkości:
- Ostre zakażenia: zazwyczaj wyższe dawki przez krótszy czas
- Przewlekłe zakażenia (np. kości, stawów): leczenie może trwać nawet do 3 miesięcy
- Biegunka bakteryjna: krótkie schematy, nawet jednodniowe
- Wskazania okulistyczne i otologiczne: schematy dawkowania określone są osobno dla tych postaci leku
Tabela podsumowująca schematy dawkowania cyprofloksacyny
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (doustnie) | 250-750 mg 2x/dobę, w zależności od wskazania, czas trwania: 3-14 dni (do 3 miesięcy w zakażeniach kości i stawów) |
| Dorośli (dożylnie) | 400 mg 2-3x/dobę, czas trwania: 7-14 dni (do 3 miesięcy w zakażeniach kości i stawów) |
| Dzieci i młodzież (doustnie) | 10-20 mg/kg 2x/dobę, maks. 750 mg na dawkę, czas trwania: 10-21 dni (w zależności od wskazania) |
| Dzieci i młodzież (dożylnie) | 6-10 mg/kg 3x/dobę, maks. 400 mg na dawkę, czas trwania: 10-21 dni |
| Krople/maść do oczu | Zgodnie z zaleceniami: owrzodzenie rogówki – bardzo częste podanie na początku, potem rzadziej; zakażenia powierzchniowe – 1-2 krople 4x/dobę |
| Krople do uszu (dorośli, dzieci) | 6-8 kropli lub cała ampułka do chorego ucha co 12 h przez 7 dni |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, ale z uwzględnieniem funkcji nerek |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Modyfikacja: 250-500 mg co 12 h (klirens 30-60 ml/min), 250-500 mg co 24 h (klirens <30 ml/min) |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Nie wymaga zmiany dawki |
| Kobiety w ciąży/karmiące | Stosowanie niezalecane/przeciwwskazane |
Cyprofloksacyna – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo
Cyprofloksacyna to antybiotyk o szerokim zakresie zastosowań i wielu postaciach, co pozwala na indywidualne dostosowanie schematu dawkowania do potrzeb pacjenta. Stosowanie leku wymaga jednak ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza – zarówno w zakresie dawki, jak i czasu trwania terapii. Modyfikacje dawkowania są szczególnie ważne u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek. W przypadku kropli do oczu i uszu oraz maści do oczu, schemat dawkowania jest prosty, ale ważne jest zachowanie higieny podczas aplikacji. Cyprofloksacyny nie należy stosować w ciąży i w okresie karmienia piersią. Przedawkowanie może być groźne, dlatego nie należy przekraczać zaleconych dawek. Właściwe dawkowanie cyprofloksacyny zwiększa skuteczność leczenia i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych2829.


















