Cetyryzyna – działania niepożądane i skutki uboczne

Wstęp: Działania niepożądane cetyryzyny

Cetyryzyna, znana również jako cetirizini dihydrochloridum, to popularny lek przeciwhistaminowy stosowany w leczeniu objawów alergii, takich jak katar sienny, pokrzywka czy świąd skóry. Działania niepożądane tej substancji są zazwyczaj łagodne i dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego, jednak mogą się różnić w zależności od postaci leku (tabletki, krople, syrop) oraz drogi podania¹²³⁴. Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić. Na ryzyko pojawienia się działań niepożądanych wpływają także wiek, ogólny stan zdrowia oraz stosowanie innych leków. Korzyści ze stosowania cetyryzyny należy zawsze rozważyć względem możliwych skutków ubocznych⁵⁶.

Najczęstsze działania niepożądane

Działania niepożądane cetyryzyny, które występują najczęściej (≥1/100 do <1/10), są dobrze udokumentowane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Zazwyczaj mają one charakter łagodny lub umiarkowany i ustępują po zakończeniu leczenia⁷.

• Senność – dotyczy około 10% dorosłych pacjentów. Najczęściej ma umiarkowane nasilenie⁸.
• Zmęczenie – pojawia się u około 1,6% osób⁹.
• Ból głowy – występuje u 7,4% pacjentów, ale równie często pojawia się w grupie placebo, co sugeruje, że nie zawsze jest związany bezpośrednio z cetyryzyną¹⁰.
• Zawroty głowy – około 1% przypadków⁷.
• Suchość w ustach – dotyczy 2% osób, może powodować uczucie pragnienia i dyskomfort w jamie ustnej¹¹.
• Nudności – pojawiają się u około 1% osób¹².
• Ból brzucha – częsty szczególnie u dzieci¹³.
• Zapalenie gardła – ok. 1,3% przypadków¹⁴.

Działania niepożądane u dzieci

• Biegunka – najczęściej zgłaszana przez rodziców dzieci przyjmujących cetyryzynę, dotyczy ok. 1% dzieci¹⁵.
• Senność – pojawia się u 1,8% dzieci¹⁶.
• Zmęczenie – ok. 1% przypadków¹⁷.
• Zapalenie błony śluzowej nosa – 1,4% dzieci¹⁸.

Działania niepożądane o innej częstotliwości

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)

• Pobudzenie – może objawiać się niepokojem lub nadmierną aktywnością¹⁹.
• Parestezje – uczucie mrowienia, drętwienia skóry²⁰.
• Biegunka – zgłaszana również u dorosłych²¹.
• Świąd i wysypka – zmiany skórne o łagodnym charakterze²².
• Osłabienie, złe samopoczucie – ogólne pogorszenie samopoczucia²³.

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)

• Reakcje nadwrażliwości – mogą objawiać się wysypką, świądem lub pokrzywką²⁴.
• Drgawki – szczególnie u osób z predyspozycjami neurologicznymi²⁵.
• Obrzęki – mogą pojawić się na kończynach lub twarzy²⁶.
• Pokrzywka – swędzące bąble na skórze²⁰.
• Tachykardia – przyspieszone bicie serca²⁷.
• Niewielkie zaburzenia czynności wątroby – zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, zwykle ustępują po odstawieniu leku²⁸.
• Zwiększenie masy ciała – rzadko zgłaszane²³.

Bardzo rzadko (<1/10 000)

• Trombocytopenia – znaczny spadek liczby płytek krwi, mogący powodować łatwe siniaczenie i krwawienia¹⁹.
• Wstrząs anafilaktyczny – poważna reakcja alergiczna, wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej²⁰.
• Zaburzenia akomodacji oka, niewyraźne widzenie²².
• Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk w okolicy oczu, ust lub gardła²⁹.
• Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, mimowolne oddawanie moczu²³.
• Zaburzenia ruchowe – tiki, drżenie, dystonia, dyskineza¹⁹.
• Wysypka polekowa – poważne zmiany skórne²⁰.

Częstość nieznana

• Zwiększenie apetytu¹⁹.
• Zatrzymanie moczu – trudności z oddawaniem moczu²².
• Amnezja, zaburzenia pamięci¹⁹.
• Koszmary senne, myśli samobójcze²⁰.
• Bóle stawów, bóle mięśni²².
• Ostra uogólniona osutka krostkowa – poważna reakcja skórna z licznymi krostami¹⁹.

Działania niepożądane w preparatach złożonych

Cetyryzyna występuje również w preparatach złożonych, np. w połączeniu z pseudoefedryną. W takich przypadkach profil działań niepożądanych może być inny – mogą pojawić się dodatkowe objawy, takie jak nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, niepokój czy bezsenność, wynikające z działania pseudoefedryny³⁰³¹.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzenie działania niepożądanego po zastosowaniu cetyryzyny powinno być zgłaszane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) – strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można także zgłaszać producentowi leku³²³³.

Tabela: Działania niepożądane cetyryzyny według układów narządowych i częstotliwości

Cetyryzyna – bezpieczeństwo stosowania i profil działań niepożądanych

Cetyryzyna jest lekiem, który na ogół jest dobrze tolerowany przez większość pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane są łagodne i ustępują po zakończeniu terapii, jednak należy mieć świadomość możliwości wystąpienia poważniejszych objawów, zwłaszcza w przypadku stosowania wyższych dawek lub u osób wrażliwych. Regularne monitorowanie swojego samopoczucia i zgłaszanie nietypowych objawów to klucz do bezpiecznego korzystania z leku. W przypadku pojawienia się objawów niepożądanych warto pamiętać o możliwości ich zgłaszania do odpowiednich instytucji, co pozwala na ciągłą kontrolę bezpieczeństwa stosowania cetyryzyny³²³³.