REKLAMA

Dlaczego bezpieczeństwo leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?

Ciąża i okres karmienia piersią to wyjątkowe momenty w życiu kobiety, kiedy troska o zdrowie własne i dziecka jest szczególnie ważna. Substancje czynne zawarte w lekach mogą przenikać przez łożysko do płodu lub do mleka matki, co może wpływać na rozwój dziecka. Dlatego przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, w tym wortioksetyny, kobieta powinna skonsultować się z lekarzem, aby ocenić potencjalne korzyści i ryzyko123.

Bezpieczeństwo stosowania wortioksetyny w ciąży

Wortioksetyna należy do leków przeciwdepresyjnych, które wpływają na układ nerwowy poprzez modulowanie działania serotoniny. Obecnie dostępne są tylko ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wortioksetyny u kobiet w ciąży123. Badania na zwierzętach wykazały, że lek ten może mieć niekorzystny wpływ na rozwój płodu, dlatego nie można wykluczyć ryzyka także u ludzi123.

Jeśli kobieta przyjmuje wortioksetynę w późnym okresie ciąży, u noworodka mogą wystąpić objawy takie jak:

Objawy te mogą być wynikiem odstawienia leku lub nadmiernego działania serotoninergicznego i zwykle pojawiają się tuż po porodzie123.

Dodatkowo, stosowanie leków z grupy SSRI (do których mechanizmem działania należy także wortioksetyna) w późnym okresie ciąży może zwiększać ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (PPHN)456. Nie przeprowadzono badań bezpośrednio potwierdzających ten efekt dla wortioksetyny, ale z uwagi na jej mechanizm działania nie można go wykluczyć456.

Obserwacje wskazują także na niewielkie, ale zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego, jeśli kobieta była narażona na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ostatnim miesiącu przed porodem456.

W związku z powyższym, wortioksetynę można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy spodziewane korzyści z leczenia są większe niż potencjalne zagrożenie dla płodu. Ostateczną decyzję zawsze podejmuje lekarz456.

Ważne: Jeżeli podczas ciąży konieczne jest stosowanie wortioksetyny, zarówno matka, jak i dziecko powinni być dokładnie monitorowani przez personel medyczny. Noworodki, których matki przyjmowały wortioksetynę w późnym okresie ciąży, mogą wymagać szczególnej obserwacji w pierwszych godzinach i dniach po porodzie ze względu na możliwość wystąpienia objawów odstawienia lub nadmiernego działania leku123.

Stosowanie wortioksetyny podczas karmienia piersią

Dane pochodzące z badań na zwierzętach wykazały, że wortioksetyna oraz jej metabolity przenikają do mleka789. Na tej podstawie należy się spodziewać, że lek ten przenika również do mleka kobiecego i może mieć wpływ na dziecko karmione piersią789.

Nie można całkowicie wykluczyć zagrożenia dla niemowlęcia, dlatego w przypadku konieczności stosowania wortioksetyny podczas karmienia piersią należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie, czy też zrezygnować z leczenia lekiem. Decyzja powinna uwzględniać zarówno korzyści z leczenia dla matki, jak i korzyści z karmienia piersią dla dziecka789.

Wpływ wortioksetyny na płodność

Badania prowadzone na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu wortioksetyny na płodność, jakość nasienia ani zdolność do rozmnażania się789. W przypadku ludzi nie zaobserwowano dotąd wpływu wortioksetyny na płodność. Jednak dla innych leków z tej samej grupy (SSRI) opisywano przemijające zaburzenia jakości nasienia, które ustępowały po zakończeniu leczenia789.

Najważniejsze fakty dotyczące wortioksetyny w ciąży i podczas karmienia piersią:

  • Stosowanie wortioksetyny w ciąży możliwe jest tylko w sytuacji, gdy korzyści przewyższają ryzyko456.
  • U noworodka mogą wystąpić objawy odstawienia lub nadmiernego działania leku, zwłaszcza po przyjmowaniu wortioksetyny w końcówce ciąży123.
  • Podczas karmienia piersią należy rozważyć przerwanie karmienia lub leczenia789.
  • Brak dowodów na negatywny wpływ wortioksetyny na płodność u ludzi789.

Podsumowanie: Wortioksetyna a decyzje dotyczące leczenia w ciąży i laktacji

Wortioksetyna jest lekiem, którego stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być bardzo dokładnie przemyślane i zawsze odbywać się pod nadzorem lekarza. W przypadku ciąży, lek ten można stosować tylko wtedy, gdy korzyści dla matki wyraźnie przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Podczas karmienia piersią konieczna jest decyzja, czy kontynuować karmienie, czy leczenie. Dotychczasowe dane nie wykazały wpływu wortioksetyny na płodność u ludzi. Wszystkie decyzje dotyczące stosowania wortioksetyny w tych okresach powinny być podejmowane indywidualnie, po konsultacji z lekarzem147258369.

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Tylko jeśli korzyści przeważają nad ryzykiem Możliwe objawy u noworodka, ryzyko PPHN i krwotoku poporodowego
Karmienie piersią Decyzja indywidualna Przenika do mleka; należy rozważyć przerwanie karmienia lub leczenia
Płodność Nie zaobserwowano wpływu Brak negatywnego wpływu w badaniach na ludziach

Pytania i odpowiedzi

Czy wortioksetyna jest bezpieczna w ciąży?

Stosowanie wortioksetyny w ciąży jest możliwe tylko, gdy korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Istnieje ryzyko działań niepożądanych u noworodka oraz możliwość wystąpienia powikłań, takich jak przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków czy krwotok poporodowy123.

Czy wortioksetyna przenika do mleka matki?

Tak, dane pochodzące z badań na zwierzętach wskazują, że wortioksetyna przenika do mleka. Można spodziewać się, że przenika także do mleka kobiecego, dlatego nie można wykluczyć zagrożenia dla dziecka karmionego piersią789.

Jakie są możliwe skutki stosowania wortioksetyny w późnej ciąży dla dziecka?

U noworodka mogą pojawić się objawy takie jak zaburzenia oddychania, sinica, drgawki, trudności z karmieniem, wymioty, zaburzenia napięcia mięśniowego, drażliwość, letarg czy problemy ze snem. Objawy te pojawiają się najczęściej w ciągu 24 godzin po porodzie123.

Czy wortioksetyna wpływa na płodność?

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu wortioksetyny na płodność, a u ludzi nie zaobserwowano negatywnego wpływu na zdolność do rozrodu789.

REKLAMA