Dawkowanie warfaryny – najważniejsze informacje
Warfaryna (Warfarinum natricum) to substancja czynna o działaniu przeciwzakrzepowym, stosowana głównie w zapobieganiu i leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz w profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych u osób z migotaniem przedsionków czy po zabiegach na zastawkach serca12. Dawkowanie warfaryny musi być indywidualnie dobrane i dostosowane do potrzeb pacjenta, a jej działanie kontroluje się za pomocą badania INR (znormalizowany wskaźnik krzepnięcia krwi)34.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Warfaryna dostępna jest w postaci tabletek doustnych w dawkach 3 mg i 5 mg56.
- Standardowa początkowa dawka dla dorosłych z prawidłową masą ciała i wartością INR poniżej 1,2 wynosi 10 mg przez pierwsze trzy dni leczenia34.
- U pacjentów z niedoborem białka C lub S, zaleca się dawkę początkową 5 mg przez trzy dni34.
- Po początkowym okresie dawkę dostosowuje się na podstawie wyniku INR uzyskanego w 3–4 dniu leczenia34.
- Częstotliwość podawania to zazwyczaj jedna dawka na dobę, najlepiej o stałej porze34.
- Docelowy zakres INR różni się w zależności od wskazania:
- po protezowaniu zastawek serca: INR 2,5–3,5
- w pozostałych przypadkach: INR 2,0–3,0
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Dzieci i młodzież: Brak szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania u dzieci w dokumentacji źródłowej. Stosowanie u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnego ustalenia dawki przez lekarza34.
- Pacjenci w podeszłym wieku: U osób starszych zalecana dawka początkowa to 5 mg przez dwa dni, a dalsze dawkowanie zależy od wyniku INR w trzecim dniu leczenia. U tych pacjentów metabolizm leku jest wolniejszy, co zwiększa ryzyko nadmiernego działania warfaryny78910.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: W przypadku niewydolności nerek może zmieniać się ilość wolnej warfaryny we krwi, co wpływa na jej działanie. Zaleca się ścisłe monitorowanie INR i dostosowanie dawki w razie potrzeby11121314.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U osób z umiarkowaną niewydolnością wątroby działanie warfaryny może się nasilać. W ciężkiej niewydolności wątroby warfaryna jest przeciwwskazana15111613.
- Kobiety w ciąży: Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze i ostatnich czterech tygodniach ciąży, ponieważ może powodować poważne uszkodzenia płodu1516.
- Karmienie piersią: W dokumentacji nie ma szczegółowych informacji o stosowaniu warfaryny podczas karmienia piersią, dlatego decyzję o terapii podejmuje lekarz1516.
Dawkowanie w zależności od wskazania
- Po protezowaniu zastawek serca docelowy INR wynosi 2,5–3,5, co może wymagać stosowania wyższych dawek warfaryny34.
- W pozostałych wskazaniach terapeutycznych (np. zakrzepica żył głębokich, migotanie przedsionków) docelowy INR to 2,0–3,034.
- Dawkowanie zawsze dostosowuje się do indywidualnej reakcji pacjenta i uzyskiwanego INR34.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna bezpieczna dawka warfaryny nie jest ściśle określona – dawkę ustala się na podstawie wyniku INR i indywidualnej odpowiedzi organizmu34.
- Przedawkowanie warfaryny może prowadzić do groźnych krwawień z różnych narządów. Objawy przedawkowania to m.in. krwawienia z błon śluzowych, krwiomocz, smoliste stolce, wybroczyny, krwotoki wewnątrzczaszkowe1718.
- W przypadku przekroczenia dawki lub zbyt wysokiego INR, leczenie polega na czasowym odstawieniu warfaryny, a czasem także na podaniu witaminy K lub czynników krzepnięcia19202122.
- Regularne badania INR są niezbędne, aby uniknąć groźnych powikłań związanych z przedawkowaniem lub niedostatecznym działaniem leku.
- Warfaryna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, ziołami oraz składnikami diety, co może wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo.
- Nie należy nagle zmieniać diety, szczególnie spożycia produktów bogatych w witaminę K, bez konsultacji z lekarzem.
- W przypadku wystąpienia objawów krwawienia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Podsumowanie dawkowania warfaryny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (prawidłowa masa ciała, INR <1,2) | 10 mg przez 3 dni, potem dostosowanie dawki do wyniku INR34 |
| Dorośli z niedoborem białka C lub S | 5 mg przez 3 dni, potem dostosowanie dawki do wyniku INR34 |
| Osoby starsze, drobnej budowy, INR >1,2 lub przyjmujący inne leki | 5 mg przez 2 dni, potem dostosowanie dawki do wyniku INR79 |
| Dzieci i młodzież | Stosowanie i dawka ustalane indywidualnie przez lekarza34 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Dostosowanie dawki według INR, konieczne ścisłe monitorowanie11121314 |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Umiarkowana: zwiększone działanie warfaryny; ciężka: przeciwwskazana1516 |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazana w I trymestrze i ostatnich 4 tygodniach ciąży1516 |
| Karmienie piersią | Stosowanie według decyzji lekarza1516 |


















