Dawkowanie warfaryny – najważniejsze informacje

Warfaryna (Warfarinum natricum) to substancja czynna o działaniu przeciwzakrzepowym, stosowana głównie w zapobieganiu i leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz w profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych u osób z migotaniem przedsionków czy po zabiegach na zastawkach serca12. Dawkowanie warfaryny musi być indywidualnie dobrane i dostosowane do potrzeb pacjenta, a jej działanie kontroluje się za pomocą badania INR (znormalizowany wskaźnik krzepnięcia krwi)34.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Warfaryna dostępna jest w postaci tabletek doustnych w dawkach 3 mg i 5 mg56.
  • Standardowa początkowa dawka dla dorosłych z prawidłową masą ciała i wartością INR poniżej 1,2 wynosi 10 mg przez pierwsze trzy dni leczenia34.
  • U pacjentów z niedoborem białka C lub S, zaleca się dawkę początkową 5 mg przez trzy dni34.
  • Po początkowym okresie dawkę dostosowuje się na podstawie wyniku INR uzyskanego w 3–4 dniu leczenia34.
  • Częstotliwość podawania to zazwyczaj jedna dawka na dobę, najlepiej o stałej porze34.
  • Docelowy zakres INR różni się w zależności od wskazania:
Ważne: Dawkowanie warfaryny zawsze ustala się indywidualnie, ponieważ odpowiedź organizmu na lek może być różna. Kluczowe jest regularne kontrolowanie wskaźnika INR, który pokazuje skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Nawet niewielkie zmiany w diecie, innych lekach czy stanie zdrowia mogą wpłynąć na działanie warfaryny, dlatego każdy pacjent powinien być pod ścisłą kontrolą lekarza podczas stosowania tego leku.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

  • Dzieci i młodzież: Brak szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania u dzieci w dokumentacji źródłowej. Stosowanie u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnego ustalenia dawki przez lekarza34.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: U osób starszych zalecana dawka początkowa to 5 mg przez dwa dni, a dalsze dawkowanie zależy od wyniku INR w trzecim dniu leczenia. U tych pacjentów metabolizm leku jest wolniejszy, co zwiększa ryzyko nadmiernego działania warfaryny78910.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: W przypadku niewydolności nerek może zmieniać się ilość wolnej warfaryny we krwi, co wpływa na jej działanie. Zaleca się ścisłe monitorowanie INR i dostosowanie dawki w razie potrzeby11121314.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U osób z umiarkowaną niewydolnością wątroby działanie warfaryny może się nasilać. W ciężkiej niewydolności wątroby warfaryna jest przeciwwskazana15111613.
  • Kobiety w ciąży: Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze i ostatnich czterech tygodniach ciąży, ponieważ może powodować poważne uszkodzenia płodu1516.
  • Karmienie piersią: W dokumentacji nie ma szczegółowych informacji o stosowaniu warfaryny podczas karmienia piersią, dlatego decyzję o terapii podejmuje lekarz1516.

Dawkowanie w zależności od wskazania

  • Po protezowaniu zastawek serca docelowy INR wynosi 2,5–3,5, co może wymagać stosowania wyższych dawek warfaryny34.
  • W pozostałych wskazaniach terapeutycznych (np. zakrzepica żył głębokich, migotanie przedsionków) docelowy INR to 2,0–3,034.
  • Dawkowanie zawsze dostosowuje się do indywidualnej reakcji pacjenta i uzyskiwanego INR34.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna bezpieczna dawka warfaryny nie jest ściśle określona – dawkę ustala się na podstawie wyniku INR i indywidualnej odpowiedzi organizmu34.
  • Przedawkowanie warfaryny może prowadzić do groźnych krwawień z różnych narządów. Objawy przedawkowania to m.in. krwawienia z błon śluzowych, krwiomocz, smoliste stolce, wybroczyny, krwotoki wewnątrzczaszkowe1718.
  • W przypadku przekroczenia dawki lub zbyt wysokiego INR, leczenie polega na czasowym odstawieniu warfaryny, a czasem także na podaniu witaminy K lub czynników krzepnięcia19202122.
Bezpieczeństwo stosowania warfaryny:

  • Regularne badania INR są niezbędne, aby uniknąć groźnych powikłań związanych z przedawkowaniem lub niedostatecznym działaniem leku.
  • Warfaryna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, ziołami oraz składnikami diety, co może wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo.
  • Nie należy nagle zmieniać diety, szczególnie spożycia produktów bogatych w witaminę K, bez konsultacji z lekarzem.
  • W przypadku wystąpienia objawów krwawienia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Podsumowanie dawkowania warfaryny w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (prawidłowa masa ciała, INR <1,2) 10 mg przez 3 dni, potem dostosowanie dawki do wyniku INR34
Dorośli z niedoborem białka C lub S 5 mg przez 3 dni, potem dostosowanie dawki do wyniku INR34
Osoby starsze, drobnej budowy, INR >1,2 lub przyjmujący inne leki 5 mg przez 2 dni, potem dostosowanie dawki do wyniku INR79
Dzieci i młodzież Stosowanie i dawka ustalane indywidualnie przez lekarza34
Pacjenci z niewydolnością nerek Dostosowanie dawki według INR, konieczne ścisłe monitorowanie11121314
Pacjenci z niewydolnością wątroby Umiarkowana: zwiększone działanie warfaryny; ciężka: przeciwwskazana1516
Kobiety w ciąży Przeciwwskazana w I trymestrze i ostatnich 4 tygodniach ciąży1516
Karmienie piersią Stosowanie według decyzji lekarza1516

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie warfaryny u dorosłych?

Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg przez 3 dni, a następnie dawka jest dostosowywana na podstawie wyniku INR.

Czy osoby starsze wymagają innego dawkowania warfaryny?

Tak, u osób starszych zaleca się dawkę początkową 5 mg przez 2 dni i dalsze dostosowanie w zależności od INR.

Czy warfaryna jest bezpieczna w ciąży?

Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze i ostatnich czterech tygodniach ciąży.

Jak postępować w przypadku przedawkowania warfaryny?

W przypadku przedawkowania należy czasowo odstawić lek, monitorować INR i w razie potrzeby podać witaminę K lub czynniki krzepnięcia.

Czy warfaryna może być stosowana u dzieci?

Dawkowanie u dzieci ustala lekarz indywidualnie, brak szczegółowych zaleceń w dokumentacji źródłowej.