Jak wygląda dawkowanie upadacytynibu?
Upadacytynib jest dostępny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które należy przyjmować doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków12. Występuje w trzech dawkach: 15 mg, 30 mg i 45 mg. Schemat leczenia dobierany jest indywidualnie, w zależności od leczonej choroby, jej zaawansowania oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta34.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa: zalecana dawka to 15 mg raz na dobę34.
- Atopowe zapalenie skóry: dawka wynosi 15 mg lub 30 mg raz na dobę – wybór zależy od nasilenia objawów. Dawka 30 mg może być stosowana u pacjentów z dużym nasileniem choroby lub gdy odpowiedź na 15 mg jest niewystarczająca56.
- Wrzodziejące zapalenie jelita grubego:
- Leczenie początkowe (indukcyjne): 45 mg raz na dobę przez 8 tygodni78.
- Leczenie podtrzymujące: 15 mg lub 30 mg raz na dobę, w zależności od odpowiedzi na leczenie i nasilenia choroby78.
Częstotliwość i czas trwania terapii
- Upadacytynib przyjmuje się raz dziennie, najlepiej o stałej porze34.
- Czas leczenia zależy od choroby i reakcji na terapię. W niektórych przypadkach (np. przy braku poprawy po określonym czasie) lekarz może zdecydować o przerwaniu leczenia3546.
Dawkowanie upadacytynibu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Atopowe zapalenie skóry: upadacytynib jest dopuszczony do stosowania u młodzieży w wieku od 12 do 17 lat, o masie ciała co najmniej 30 kg. Zalecana dawka to 15 mg raz na dobę56.
- Nie zaleca się stosowania upadacytynibu u dzieci poniżej 12 lat oraz u młodzieży o masie ciała poniżej 30 kg910.
- W pozostałych wskazaniach (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania u dzieci i młodzieży910.
Pacjenci w podeszłym wieku
- W przypadku atopowego zapalenia skóry i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego u osób powyżej 65 lat zalecana dawka to 15 mg raz na dobę. Dawki powyżej 15 mg nie są zalecane dla tej grupy wiekowej1112.
- W innych wskazaniach (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa) stosuje się dawkę jak u dorosłych, jednak należy zachować ostrożność, zwłaszcza u osób powyżej 75 lat, ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa1112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń czynności nerek nie jest konieczne dostosowanie dawki1112.
- W ciężkiej niewydolności nerek (oszacowany współczynnik filtracji kłębuszkowej – eGFR 15 do <30 ml/min/1,73 m2):
- Stosowanie upadacytynibu nie jest zalecane u osób ze schyłkową niewydolnością nerek, ponieważ nie badano tej grupy pacjentów1516.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- W łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby (klasa A i B wg Childa-Pugha) nie jest konieczne dostosowanie dawki910.
- Upadacytynib jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha)910.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Upadacytynib jest przeciwwskazany w ciąży1718.
- Nie zaleca się stosowania upadacytynibu u kobiet karmiących piersią, ze względu na brak wystarczających danych o bezpieczeństwie1718.
- Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania laboratoryjne (m.in. morfologia, poziom enzymów wątrobowych, lipidogram)19202122.
- W trakcie leczenia konieczne jest regularne monitorowanie parametrów krwi oraz funkcji wątroby i nerek2022.
- W przypadku wystąpienia ciężkich zakażeń lub nieprawidłowych wyników badań należy przerwać leczenie do czasu poprawy stanu zdrowia2324.
- Nie należy rozpoczynać terapii u osób z bardzo niską liczbą krwinek białych lub niskim poziomem hemoglobiny23202422.
Dawkowanie w zależności od wskazania
- Reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa: 15 mg raz na dobę, niezależnie od tego, czy lek stosowany jest samodzielnie, czy w połączeniu z metotreksatem34.
- Atopowe zapalenie skóry: 15 mg lub 30 mg raz na dobę u dorosłych, 15 mg raz na dobę u młodzieży (12-17 lat, ≥30 kg)56.
- Wrzodziejące zapalenie jelita grubego:
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna zalecana dawka dobowa upadacytynibu wynosi 45 mg (stosowana wyłącznie w leczeniu indukcyjnym wrzodziejącego zapalenia jelita grubego)3748.
- W badaniach klinicznych nie obserwowano ciężkich działań toksycznych po jednorazowym przyjęciu do 60 mg na dobę, jednak w przypadku przedawkowania konieczne jest monitorowanie pacjenta i leczenie objawowe2526.
Tabela podsumowująca dawkowanie upadacytynibu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli – reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa | 15 mg raz na dobę |
| Dorośli – atopowe zapalenie skóry | 15 mg lub 30 mg raz na dobę (w zależności od nasilenia choroby) |
| Dorośli – wrzodziejące zapalenie jelita grubego (indukcja) | 45 mg raz na dobę przez 8 tygodni (możliwe przedłużenie do 16 tygodni) |
| Dorośli – wrzodziejące zapalenie jelita grubego (podtrzymanie) | 15 mg lub 30 mg raz na dobę (w zależności od odpowiedzi) |
| Młodzież 12-17 lat (≥30 kg) – atopowe zapalenie skóry | 15 mg raz na dobę |
| Dzieci poniżej 12 lat | Nie zaleca się / Przeciwwskazane |
| Osoby starsze (≥65 lat) – AZS i WZJG | 15 mg raz na dobę (nie zaleca się wyższych dawek) |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (eGFR 15–30 ml/min/1,73 m2) | 15 mg raz na dobę (wszystkie wskazania oprócz WZJG indukcja); WZJG indukcja: 30 mg raz na dobę; WZJG podtrzymanie: 15 mg raz na dobę |
| Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek | Dawka jak u dorosłych |
| Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby | Dawka jak u dorosłych |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby | Przeciwwskazane |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane / Nie zaleca się |
Upadacytynib – elastyczność dawkowania w różnych schorzeniach
Upadacytynib pozwala na indywidualne dostosowanie leczenia do potrzeb pacjenta. Dzięki możliwości wyboru różnych dawek i elastyczności w zmianie schematu, substancja ta znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu ostrych, jak i przewlekłych schorzeń zapalnych. Niezwykle ważne jest jednak, aby zawsze przestrzegać zaleceń lekarza oraz regularnie monitorować stan zdrowia podczas terapii3572319201115139117254682421221216141021826.


















