Tofersen – na co należy uważać podczas terapii?

Stosowanie tofersenu wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwe działania niepożądane związane zarówno z samą substancją czynną, jak i drogą jej podania – czyli wstrzyknięciem dooponowym (nakłuciem lędźwiowym)1. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, u których istnieje ryzyko zaburzeń krzepnięcia, chorób nerek lub wątroby, a także w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią12.

Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Kobiety w ciąży: Brak jest danych na temat bezpieczeństwa stosowania tofersenu u kobiet w ciąży. Na podstawie badań na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego szkodliwego wpływu na płód, ale nie zaleca się stosowania tej substancji w okresie ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji2.
  • Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy tofersen przenika do mleka kobiecego, jednak w badaniach na zwierzętach wykazano jego obecność w mleku. Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka, dlatego decyzję o kontynuacji karmienia piersią lub leczenia należy podjąć indywidualnie, rozważając korzyści i zagrożenia2.
  • Płodność: Nie ma dostępnych danych na temat wpływu tofersenu na płodność u ludzi, ale w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono szkodliwego działania na płodność3.
Ważne: Tofersen podawany jest wyłącznie przez nakłucie lędźwiowe, co wiąże się z ryzykiem powikłań, takich jak ból głowy, ból pleców czy zespół popunkcyjny. Istnieje również ryzyko poważniejszych działań niepożądanych, takich jak zapalenie rdzenia kręgowego, zapalenie korzeni nerwowych, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Pacjenci powinni być dokładnie monitorowani przed i po zabiegu, a w przypadku wystąpienia niepokojących objawów – niezwłocznie poddani diagnostyce i leczeniu zgodnie z obowiązującymi standardami.1

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Tofersen może w niewielkim stopniu wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługę maszyn. W przypadku pojawienia się zaburzeń widzenia po podaniu leku, pacjent powinien unikać takich czynności4.

Interakcje z alkoholem

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji tofersenu z alkoholem5. Brak jest także danych na temat bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania innych leków podawanych dooponowo z tofersenem. Nie wykazano wpływu tofersenu na enzymy metabolizujące leki, więc ryzyko interakcji lekowych jest niskie5.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Nie badano stosowania tofersenu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek6. Jednak na podstawie doświadczeń z innymi lekami z tej grupy (antysensowne oligonukleotydy) istnieje ryzyko toksycznego wpływu na nerki. W przypadku wskazań klinicznych zaleca się wykonanie badań moczu, szczególnie oznaczenia białka, a w razie utrzymujących się nieprawidłowości – dalszą diagnostykę7.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i farmakokinetyki tofersenu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby6. W związku z tym należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania u tej grupy pacjentów.

Stosowanie u seniorów

Doświadczenie kliniczne w stosowaniu tofersenu u osób w podeszłym wieku jest ograniczone. Jednak na podstawie dostępnych danych nie przewiduje się istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie terapii w porównaniu do młodszych dorosłych. Nie ma konieczności modyfikacji dawki w tej grupie wiekowej68.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania tofersenu u osób poniżej 18 roku życia. Lek nie jest zalecany w tej grupie wiekowej9.
  • Pacjenci z małopłytkowością lub zaburzeniami krzepnięcia: Przed podaniem tofersenu, jeśli istnieją wskazania kliniczne, zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych płytek krwi i parametrów krzepnięcia7.
  • Pacjenci z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym lub chorobami nerwu wzrokowego: U tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność, gdyż zgłaszano przypadki poważnych powikłań w trakcie leczenia1.
Ważne dla pacjentów z chorobami nerek i krzepnięcia:

  • Tofersen nie był badany u osób z zaburzeniami czynności nerek – istnieje potencjalne ryzyko nefrotoksyczności, dlatego w razie wskazań należy monitorować białko w moczu.
  • U osób z zaburzeniami krzepnięcia lub małopłytkowością zaleca się wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych przed podaniem leku.
  • Ponieważ bezpieczeństwo nie zostało potwierdzone w tych grupach, decyzję o zastosowaniu terapii należy podejmować indywidualnie, z zachowaniem szczególnej ostrożności.

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania tofersenu

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Nie zalecane Brak danych klinicznych, możliwe ryzyko dla płodu
Karmiące piersią Nie zalecane Możliwe przenikanie do mleka, decyzja indywidualna
Seniorzy Można stosować Brak konieczności modyfikacji dawki, ograniczone dane
Dzieci i młodzież Nie zalecane Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności
Pacjenci z niewydolnością nerek Zachować ostrożność Brak badań, zalecana kontrola parametrów nerkowych
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zachować ostrożność Brak danych, stosować ostrożnie
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Unikać w razie zaburzeń widzenia
Alkohol Brak danych Nie badano interakcji
Pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia Zachować ostrożność Zalecane badania przed podaniem

Stosowanie tofersenu wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka w każdej grupie pacjentów. Lek podawany jest wyłącznie przez personel medyczny doświadczony w leczeniu ALS oraz wykonywaniu nakłuć lędźwiowych. Ze względu na ograniczone dane i możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta podczas terapii617.

Pytania i odpowiedzi

Czy tofersen jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Nie zaleca się stosowania tofersenu w ciąży z powodu braku danych klinicznych i możliwego ryzyka dla płodu.2

Czy tofersen można stosować u osób z chorobami nerek?

Nie badano bezpieczeństwa stosowania tofersenu u osób z niewydolnością nerek, należy zachować ostrożność i monitorować parametry nerkowe.67

Czy tofersen wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów?

Tofersen może w niewielkim stopniu wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, zwłaszcza w przypadku zaburzeń widzenia.4

Czy dzieci i młodzież mogą przyjmować tofersen?

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania tofersenu u dzieci i młodzieży, lek nie jest zalecany w tej grupie.9