Jak dawkować inaktywowany wirus poliomyelitis?
Podstawowe informacje o dawkowaniu
Szczepionka z inaktywowanym wirusem poliomyelitis podawana jest w celu zapobiegania chorobie Heinego-Medina u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych1. Standardowa dawka wynosi 0,5 ml na jedno podanie, niezależnie od wieku pacjenta2. Częstotliwość oraz liczba dawek różnią się w zależności od wieku osoby szczepionej oraz jej historii szczepień2.
Schematy dawkowania według wieku
- Dzieci – Szczepienie rozpoczyna się po ukończeniu 6. tygodnia lub 2. miesiąca życia. Zalecane są 3 kolejne dawki po 0,5 ml, podawane w odstępie jednego lub dwóch miesięcy. Po 6–12 miesiącach od ostatniej dawki podaje się dawkę przypominającą2.
- Dorośli nieszczepieni – Schemat obejmuje 2 dawki po 0,5 ml w odstępie 1 lub 2 miesięcy, a następnie dawkę przypominającą po 6–12 miesiącach2.
- Kolejne dawki przypominające – Zarówno dzieci, młodzież, jak i dorośli powinni otrzymywać kolejne dawki przypominające zgodnie z obowiązującymi krajowymi zaleceniami3.
Dostępne postacie i drogi podania
Szczepionka dostępna jest jako zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce4. Może być podawana domięśniowo lub podskórnie. Zalecanym miejscem podania u niemowląt i małych dzieci jest środkowo-boczna część uda, a u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych – mięsień naramienny3.
- Szczepionka nie powinna być podawana donaczyniowo (dożylnie).
- U osób z zaburzeniami krzepnięcia lub małopłytkowością zalecana jest ostrożność podczas podawania domięśniowego z powodu ryzyka krwawienia.
- U wcześniaków urodzonych przed 28. tygodniem ciąży może być konieczne monitorowanie czynności oddechowych przez 48–72 godziny po szczepieniu.
- Szczepionka zawiera śladowe ilości fenyloalaniny, etanolu oraz może zawierać neomycynę, streptomycynę i polimyksynę B.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Szczepionka jest zalecana od ukończenia 6. tygodnia lub 2. miesiąca życia. Dawkowanie w tej grupie to trzy dawki po 0,5 ml w odstępie jednego lub dwóch miesięcy oraz dawka przypominająca po 6–12 miesiącach. Kolejne dawki przypominające podaje się zgodnie z zaleceniami krajowymi2. U bardzo niedojrzałych wcześniaków zaleca się monitorowanie czynności oddechowych po szczepieniu5.
Osoby starsze
Dawkowanie dla osób starszych jest takie samo jak u dorosłych, zgodnie z obowiązującymi krajowymi zaleceniami2.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki w przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby w dokumentacji szczepionki. Zaleca się jednak stosowanie ogólnych środków ostrożności oraz postępowanie zgodnie z zaleceniami lekarza2.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Nie podano szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie. Decyzję o szczepieniu podejmuje się indywidualnie, biorąc pod uwagę korzyści i ewentualne ryzyko2.
- Nie należy szczepić osób z nadwrażliwością na którykolwiek składnik szczepionki lub na antybiotyki takie jak neomycyna, streptomycyna i polimyksyna B.
- Szczepienie powinno być odłożone w przypadku gorączki lub ostrej choroby.
- Odpowiedź immunologiczna może być słabsza u osób z zaburzeniami odporności, ale szczepienie jest nadal zalecane, zwłaszcza w przewlekłych niedoborach odporności, np. przy zakażeniu HIV.
- Szczepionka nie powinna być podawana dożylnie.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Schemat dawkowania dotyczy zarówno szczepienia podstawowego, jak i dawek przypominających. Nie ma rozróżnienia dawkowania w zależności od innych wskazań – obowiązują te same zalecenia niezależnie od celu szczepienia2.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Nie określono maksymalnej dobowej dawki szczepionki, ponieważ stosuje się ją według ustalonych schematów szczepienia, a nie w dawkach dobowych. W przypadku przedawkowania nie są znane działania niepożądane, ponieważ nie ma takich danych w dokumentacji6.
Szczepionka przeciw poliomyelitis – skuteczność i bezpieczeństwo schematów dawkowania
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dzieci (od 6. tygodnia lub 2. miesiąca życia) | 3 dawki po 0,5 ml w odstępie 1–2 miesięcy, dawka przypominająca po 6–12 miesiącach, kolejne dawki przypominające zgodnie z zaleceniami |
| Dorośli nieszczepieni | 2 dawki po 0,5 ml w odstępie 1–2 miesięcy, dawka przypominająca po 6–12 miesiącach, kolejne dawki przypominające zgodnie z zaleceniami |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby | Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Brak szczegółowych zaleceń – decyzja indywidualna |













