Reklama

Ogólne zasady dawkowania streptomycyny

Streptomycyna jest dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu, który podaje się wyłącznie domięśniowo1. Jest stosowana zarówno w leczeniu gruźlicy, jak i innych ciężkich zakażeń bakteryjnych, często w skojarzeniu z innymi antybiotykami2.

  • Dorośli: Standardowa dawka w leczeniu gruźlicy wynosi 15 mg na każdy kilogram masy ciała na dobę, ale nie więcej niż 1 g na dobę, gdy stosuje się leczenie ciągłe1.
  • W leczeniu przerywanym (np. nie codziennie), stosuje się 25–30 mg/kg mc./dobę, maksymalnie 1,5 g na dobę1.
  • W zakażeniach niegruźliczych, zwykle stosuje się 1–2 g na dobę w dawkach podzielonych, w zależności od ciężkości zakażenia, przez 3–7 dni (nie przekraczając 2 g na dobę)1.
  • W przypadku dżumy dawka wynosi 2 g na dobę w dwóch dawkach podzielonych, przez co najmniej 10 dni3.
  • W leczeniu tularemii stosuje się 1–2 g na dobę przez 7–14 dni (lub 5–7 dni, jeśli choroba przebiega bez gorączki)1.

W leczeniu zapalenia wsierdzia, schemat dawkowania zależy od rodzaju bakterii oraz wieku pacjenta i jest zawsze ustalany indywidualnie3.

Dostępne postacie i droga podania

Streptomycynę stosuje się wyłącznie w postaci roztworu do wstrzykiwań domięśniowych. Zalecane miejsca podania to górny boczny kwadrant pośladka lub duże grupy mięśni bocznych uda u dorosłych i starszych dzieci, natomiast u niemowląt i małych dzieci preferowane są duże grupy mięśni bocznych uda4.

Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Streptomycyna powinna być podawana wyłącznie domięśniowo przez wykwalifikowany personel.
  • Podczas leczenia konieczne jest monitorowanie czynności nerek oraz słuchu, szczególnie przy dłuższym stosowaniu lub u osób starszych.
  • Nigdy nie przekraczaj maksymalnych dawek dobowych, gdyż grozi to poważnymi działaniami niepożądanymi, w tym uszkodzeniem słuchu.
  • W razie wystąpienia objawów takich jak szumy uszne, zawroty głowy lub pogorszenie słuchu, lek należy odstawić56.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • W leczeniu gruźlicy u dzieci stosuje się 20–40 mg na każdy kilogram masy ciała na dobę, ale nie więcej niż 1 g na dobę (leczenie ciągłe). W leczeniu przerywanym – 25–30 mg/kg mc./dobę, maksymalnie 1,5 g na dobę1.
  • W innych zakażeniach zwykle dawka wynosi 20–40 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 1 g na dobę), w dawkach podzielonych, co 6 lub 12 godzin3.
  • U niemowląt i małych dzieci lek podaje się w duże grupy mięśni bocznych uda; podawanie w pośladki nie jest zalecane z powodu ryzyka uszkodzenia nerwu kulszowego4.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • U osób powyżej 50. roku życia zaleca się zmniejszenie dawki i regularne badania nerek oraz słuchu podczas leczenia3.
  • W zapaleniu wsierdzia u pacjentów powyżej 60 lat dawka wynosi 500 mg dwa razy na dobę przez 2 tygodnie3.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Streptomycynę należy stosować z dużą ostrożnością, ponieważ może się kumulować i powodować działania niepożądane5.
  • W tej grupie pacjentów konieczne jest zmniejszenie dawki oraz regularna kontrola poziomu kreatyniny, azotu mocznikowego we krwi oraz badania słuchu5.
  • Maksymalne stężenie streptomycyny we krwi nie powinno przekraczać 20–25 µg/ml5.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Brak szczegółowych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w dostępnych źródłach1.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Informacje dotyczące dawkowania streptomycyny w tych grupach nie zostały szczegółowo określone w źródłach. Przed zastosowaniem należy zawsze rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko1.

Pamiętaj o bezpieczeństwie stosowania:

  • Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena słuchu, a podczas terapii regularne kontrole audiometryczne.
  • U pacjentów z zaburzeniami nerek lub osób starszych ryzyko działań niepożądanych jest znacznie większe.
  • Streptomycyna może wywołać poważne reakcje alergiczne oraz uszkodzenie słuchu, zwłaszcza w przypadku przedawkowania lub długotrwałego leczenia.
  • Nie należy przekraczać całkowitej dawki 120 g streptomycyny w trakcie jednego cyklu leczenia1.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie streptomycyny może się różnić w zależności od choroby, którą leczy. Przykładowo, w gruźlicy stosuje się ją przez pierwsze 2 miesiące terapii, zawsze razem z innymi lekami przeciwprątkowymi. W zakażeniach niegruźliczych czas leczenia zwykle nie przekracza 7–14 dni1.

  • Gruźlica: Dawka 15 mg/kg mc./dobę (maks. 1 g), leczenie przez 2 miesiące, zawsze z innymi lekami1.
  • Zakażenia niegruźlicze: 1–2 g na dobę przez 3–7 dni, w dżumie 2 g na dobę przez co najmniej 10 dni13.
  • Tularemia: 1–2 g na dobę przez 7–14 dni lub 5–7 dni, jeśli brak gorączki1.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia przed przedawkowaniem

  • W leczeniu ciągłym i u dzieci nie należy przekraczać 1 g streptomycyny na dobę1.
  • W leczeniu przerywanym maksymalna dawka to 1,5 g na dobę1.
  • W zakażeniach niegruźliczych nie wolno przekroczyć 2 g na dobę1.
  • Całkowita dawka w jednym cyklu leczenia nie powinna być większa niż 120 g1.
  • W razie wystąpienia poważnych działań niepożądanych, należy natychmiast przerwać stosowanie leku57.

Streptomycyna – dawkowanie w pigułce

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (gruźlica, leczenie ciągłe) 15 mg/kg mc./dobę, maks. 1 g na dobę
Dorośli (gruźlica, leczenie przerywane) 25–30 mg/kg mc./dobę, maks. 1,5 g na dobę
Dzieci (gruźlica, leczenie ciągłe) 20–40 mg/kg mc./dobę, maks. 1 g na dobę
Dzieci (gruźlica, leczenie przerywane) 25–30 mg/kg mc./dobę, maks. 1,5 g na dobę
Dorośli (zakażenia niegruźlicze) 1–2 g na dobę w dawkach podzielonych, maks. 2 g na dobę, 3–7 dni
Dzieci (zakażenia niegruźlicze) 20–40 mg/kg mc./dobę, maks. 1 g na dobę, w dawkach podzielonych co 6 lub 12 godzin
Pacjenci powyżej 50 lat Zmniejszona dawka, regularne badania nerek i słuchu
Pacjenci z niewydolnością nerek Zmniejszona dawka, kontrola stężenia we krwi, maks. 20–25 µg/ml
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Brak szczegółowych danych, rozważyć ryzyko i korzyści

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się streptomycynę w leczeniu gruźlicy?

Streptomycynę podaje się raz na dobę w leczeniu ciągłym lub 2-3 razy w tygodniu w leczeniu przerywanym, zgodnie z masą ciała i maksymalną dozwoloną dawką.

Jaka jest maksymalna dawka streptomycyny na dobę?

W leczeniu ciągłym maksymalna dawka wynosi 1 g na dobę, a w leczeniu przerywanym 1,5 g na dobę. W innych zakażeniach nie należy przekraczać 2 g na dobę.

Czy dawkowanie streptomycyny jest inne u osób starszych?

Tak, u pacjentów powyżej 50 lat zaleca się zmniejszenie dawki oraz regularną kontrolę funkcji nerek i słuchu.

Jak podaje się streptomycynę dzieciom?

Dzieciom podaje się 20–40 mg/kg mc./dobę, maksymalnie 1 g na dobę, w dużych mięśniach uda. Dawka zależy od wieku i masy ciała.

Czy streptomycyna może być podawana doustnie?

Nie, streptomycynę można podawać wyłącznie domięśniowo.

Reklama
Reklama