Reklama

Działania niepożądane selegiliny – wprowadzenie

Selegilina jest lekiem wykorzystywanym przede wszystkim w leczeniu choroby Parkinsona. W monoterapii (czyli gdy jest stosowana samodzielnie) zwykle jest dobrze tolerowana przez pacjentów, a działania niepożądane pojawiają się stosunkowo rzadko i zazwyczaj mają łagodny charakter1. Jednakże w przypadku terapii skojarzonej z lewodopą, niektóre działania niepożądane mogą się nasilić, zwłaszcza u osób starszych, z długim przebiegiem choroby lub współistniejącymi innymi schorzeniami2. Występowanie i nasilenie skutków ubocznych zależy także od postaci leku, drogi podania, przyjmowanej dawki, czasu leczenia oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy stan zdrowia13.

Działania niepożądane mogą mieć różny stopień nasilenia – od łagodnych do poważnych. Ich wystąpienie nie jest jednak regułą – nie każdy pacjent je odczuje. Każda decyzja o zastosowaniu selegiliny powinna uwzględniać potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią2.

Najczęstsze działania niepożądane

  • Nudności – są najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym, występującym nawet u 20% pacjentów przyjmujących selegilinę1.
  • Zaburzenia snu – mogą pojawić się w postaci bezsenności, trudności z zasypianiem lub łagodnych, przejściowych problemów ze snem13.
  • Bóle głowy i zawroty głowy – to objawy często zgłaszane przez pacjentów13.
  • Zwiększona potliwość – może być uciążliwa, ale rzadko prowadzi do odstawienia leku1.
  • Zmęczenie – uczucie ogólnego znużenia, które pojawia się u części osób1.
  • Niewielkie zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – obserwowane podczas badań laboratoryjnych, zwykle nie ma znaczenia klinicznego14.

Działania niepożądane według częstości występowania

Bardzo często (≥1/10)

  • Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej – może objawiać się bólem i zaczerwienieniem jamy ustnej1.

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Zaburzenia snu, bezsenność – trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu1.
  • Omamy, splątanie, depresja – mogą występować zwłaszcza u osób starszych lub przy terapii skojarzonej1.
  • Zaburzenia ruchowe – takie jak dyskinezje (nieprawidłowe ruchy), akinezja (brak ruchów), bradykinezja (spowolnienie ruchów), drżenia1.
  • Zawroty głowy, bóle głowy13.
  • Zaburzenia równowagi – mogą prowadzić do upadków1.
  • Bradykardia (wolna akcja serca)13.
  • Niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze – zmiany ciśnienia krwi1.
  • Przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła1.
  • Nudności, zaparcia, biegunka, owrzodzenie jamy ustnej13.
  • Zwiększona potliwość1.
  • Ból stawów, ból pleców, kurcze mięśni1.
  • Zmęczenie1.
  • Niewielkie zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych14.
  • Upadki – zwłaszcza u osób z zaburzeniami równowagi1.

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)

  • Zapalenie gardła1.
  • Leukocytopenia, trombocytopenia – obniżenie liczby białych krwinek lub płytek krwi1.
  • Utrata apetytu1.
  • Niezwykłe sny, pobudzenie, lęk, psychozy, zmiany nastroju13.
  • Łagodne, przejściowe zaburzenia snu13.
  • Niewyraźne widzenie1.
  • Duszność1.
  • Suchość w jamie ustnej13.
  • Przemijające zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT)1.
  • Wypadanie włosów, wykwity skórne1.
  • Miopatia – osłabienie mięśni1.
  • Ból w klatce piersiowej, drażliwość, obrzęk stawu skokowego1.

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)

  • Niepokój, podniecenie1.
  • Hipotonia posturalna – spadek ciśnienia przy zmianie pozycji ciała1.
  • Reakcje skórne13.
  • Zaburzenia w oddawaniu moczu1.

Bardzo rzadko (<1/10 000)

  • Niedociśnienie ortostatyczne – nagły spadek ciśnienia krwi przy wstawaniu3.

Częstość nieznana

  • Nadpobudliwość seksualna (hiperseksualność) – zaburzenie kontroli impulsów, obserwowane zwłaszcza u osób leczonych także innymi lekami dopaminergicznymi123.
  • Zatrzymanie moczu – trudności z oddawaniem moczu13.
Ważne dla pacjentów stosujących terapię skojarzoną z lewodopą:

  • Selegilina może nasilać działania niepożądane lewodopy, takie jak niepokój, nieprawidłowe ruchy, pobudzenie, splątanie, halucynacje, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia rytmu serca czy bóle głowy.
  • W przypadku wystąpienia nasilonych skutków ubocznych lekarz może zalecić zmniejszenie dawki lewodopy.
  • Włączenie selegiliny do terapii może pozwolić na obniżenie dawki lewodopy nawet o 30%.
  • U osób starszych lub z chorobami współistniejącymi ryzyko poważnych działań niepożądanych jest większe.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzenie działania niepożądanego po zastosowaniu selegiliny powinno być zgłoszone odpowiednim instytucjom – Urzędowi Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub producentowi leku. Takie zgłoszenia pomagają monitorować bezpieczeństwo stosowania leków i są bardzo ważne dla zdrowia publicznego5.

Tabela – działania niepożądane selegiliny według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Psychiczne Omamy, splątanie, depresja Niezwykłe sny, pobudzenie, lęk, psychozy, zmiany nastroju Niepokój, podniecenie Nadpobudliwość seksualna (hiperseksualność)
Układ nerwowy Zaburzenia snu, bezsenność, bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia ruchowe, drżenia, zaburzenia równowagi Łagodne zaburzenia snu
Serce i naczynia Bradykardia, niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze Częstoskurcz nadkomorowy, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, dławica piersiowa, hipotonia ortostatyczna Hipotonia posturalna Niedociśnienie ortostatyczne
Układ oddechowy Przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła Zapalenie gardła, duszność
Żołądek i jelita Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Nudności, zaparcia, biegunka, owrzodzenie jamy ustnej Suchość w jamie ustnej
Wątroba Niewielkie zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Przemijające zwiększenie aktywności AlAT
Skóra Zwiększona potliwość Wypadanie włosów, wykwity skórne Reakcje skórne
Mięśnie i stawy Ból stawów, ból pleców, kurcze mięśni Miopatia
Nerki i drogi moczowe Zaburzenia w oddawaniu moczu Zatrzymanie moczu
Inne Zmęczenie, upadki Ból w klatce piersiowej, drażliwość, obrzęk stawu skokowego
Najważniejsze informacje o działaniach niepożądanych selegiliny:

  • Działania niepożądane mogą wystąpić zarówno podczas stosowania selegiliny w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami, np. lewodopą.
  • Niektóre skutki uboczne, takie jak nudności, zaburzenia snu, bóle głowy czy zwiększona potliwość, są dość powszechne, ale zwykle mają łagodny charakter.
  • W przypadku terapii skojarzonej z lewodopą istnieje ryzyko nasilenia działań niepożądanych charakterystycznych dla lewodopy.
  • Jeśli pojawią się niepokojące objawy, ważne jest ich zgłoszenie, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii.
  • Działania niepożądane mogą się różnić w zależności od indywidualnych predyspozycji pacjenta.

Selegilina – bezpieczeństwo stosowania i zgłaszanie działań niepożądanych

Podsumowując, selegilina należy do leków, które w większości przypadków są dobrze tolerowane, szczególnie gdy stosuje się je samodzielnie. Najczęściej zgłaszane skutki uboczne to nudności, zaburzenia snu, bóle głowy i zawroty głowy. Rzadziej mogą pojawić się zaburzenia psychiczne, reakcje skórne czy trudności z oddawaniem moczu. W terapii skojarzonej z lewodopą należy być szczególnie czujnym, ponieważ działania niepożądane mogą być bardziej nasilone. Wszelkie niepokojące objawy warto zgłaszać odpowiednim instytucjom, by poprawić bezpieczeństwo stosowania leków i monitorować ich wpływ na zdrowie pacjentów1235.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane selegiliny?

Najczęściej występują nudności, zaburzenia snu, bóle głowy, zawroty głowy oraz zwiększona potliwość.1

Czy działania niepożądane selegiliny nasilają się przy połączeniu z lewodopą?

Tak, selegilina może nasilać skutki uboczne lewodopy, np. niepokój, nieprawidłowe ruchy, halucynacje czy niedociśnienie ortostatyczne.2

Czy działania niepożądane selegiliny mogą być groźne?

U większości pacjentów mają łagodny charakter, ale u osób starszych lub z chorobami współistniejącymi mogą być poważniejsze.2

Jak zgłosić działanie niepożądane po selegilinie?

Można to zrobić przez stronę internetową URPL lub zgłosić bezpośrednio producentowi leku.5

Reklama
Reklama