Czym jest ramucyrumab i kiedy jego stosowanie może być przeciwwskazane?
Ramucyrumab jest nowoczesnym lekiem przeciwnowotworowym, należącym do grupy przeciwciał monoklonalnych, które blokują działanie czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF). Dzięki temu hamuje powstawanie nowych naczyń krwionośnych, odcinając guzowi dostęp do substancji odżywczych i tlenu, co może spowalniać rozwój nowotworu1. Stosuje się go u dorosłych pacjentów w leczeniu m.in. zaawansowanego raka żołądka, okrężnicy, płuca i wątroby234.
Jak każdy lek, ramucyrumab nie zawsze może być bezpiecznie zastosowany. W niektórych sytuacjach jego podanie jest całkowicie zakazane (przeciwwskazania bezwzględne), w innych – możliwe tylko po bardzo dokładnej ocenie przez lekarza (przeciwwskazania względne). Istnieją także przypadki, w których konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas terapii, nawet jeśli nie ma formalnych przeciwwskazań56.
Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie wolno stosować ramucyrumabu?
- Nadwrażliwość na ramucyrumab lub którykolwiek ze składników leku – podanie leku osobie uczulonej może spowodować groźne dla życia reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny2.
- Obecność jamistej zmiany w obrębie guza płuca lub naciekanie nowotworowe dużych naczyń krwionośnych u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca – w takich przypadkach istnieje wysokie ryzyko poważnych, zagrażających życiu krwotoków, dlatego ramucyrumab jest przeciwwskazany2.
Przeciwwskazania względne – kiedy stosowanie jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach?
W niektórych sytuacjach decyzja o zastosowaniu ramucyrumabu powinna być podjęta przez lekarza po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka. Należy do nich:
- Wystąpienie poważnych tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych (np. zawał serca, udar mózgu, niedokrwienie mózgu) – u pacjentów, u których takie zdarzenia wystąpiły podczas leczenia, lek należy natychmiast odstawić3.
- Perforacja przewodu pokarmowego – jeśli podczas terapii dojdzie do przedziurawienia ściany przewodu pokarmowego, konieczne jest definitywne przerwanie leczenia4.
- Ciężkie, nasilone krwawienie (stopnia 3. lub 4.) – w razie wystąpienia takich objawów ramucyrumab musi być natychmiast odstawiony4.
- Ciężka reakcja na wlew (stopnia 3. lub 4.) – przy ciężkich objawach nadwrażliwości podczas podawania leku należy przerwać terapię5.
- Niepoddające się leczeniu nadciśnienie tętnicze – jeśli nie można skutecznie obniżyć ciśnienia lekami, konieczne jest odstawienie ramucyrumabu6.
- Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES) – pojawienie się tej rzadkiej choroby neurologicznej wymaga natychmiastowego odstawienia leku6.
- Encefalopatia wątrobowa lub zespół wątrobowo-nerkowy – u pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, jeśli pojawią się te powikłania, leczenie należy zakończyć7.
- Przetoka – w przypadku powstania przetoki, czyli nieprawidłowego połączenia między narządami, ramucyrumab musi zostać odstawiony8.
- Znaczny białkomocz (ponad 3 g/24h) lub zespół nerczycowy – takie powikłania wykluczają dalsze stosowanie leku9.
- U osób z niedrobnokomórkowym rakiem płuca ramucyrumab jest przeciwwskazany, jeśli w obrębie guza występują jamiste zmiany lub jeśli nowotwór nacieka duże naczynia krwionośne, ponieważ zwiększa to ryzyko zagrażającego życiu krwotoku.
- Przed włączeniem leczenia lekarz ocenia budowę guza i ryzyko powikłań na podstawie badań obrazowych.
- Lek nie powinien być także stosowany u pacjentów z niedawno przebytym krwawieniem płucnym.
Kiedy należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania ramucyrumabu?
Ramucyrumab nie jest formalnie przeciwwskazany w niżej wymienionych sytuacjach, ale jego stosowanie wymaga wzmożonego nadzoru i indywidualnego podejścia. Do takich przypadków należą:
- Choroby predysponujące do krwawień – osoby z chorobami zwiększającymi ryzyko krwawień, a także przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub inne leki wpływające na krzepliwość krwi, powinny być regularnie kontrolowane pod względem parametrów krwi i krzepnięcia4.
- Rak wątrobowokomórkowy z nadciśnieniem wrotnym lub żylakami przełyku – przed rozpoczęciem leczenia należy przeprowadzić odpowiednie badania przesiewowe i wdrożyć leczenie żylaków, jeśli jest to konieczne4.
- Nadciśnienie tętnicze – przed rozpoczęciem leczenia ciśnienie tętnicze musi być dobrze kontrolowane. W trakcie terapii należy regularnie mierzyć ciśnienie i odpowiednio je leczyć w razie potrzeby5.
- Zaburzenia gojenia ran – ramucyrumab może wpływać na proces gojenia, dlatego terapię należy przerwać na co najmniej 4 tygodnie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Wznowienie leczenia możliwe jest dopiero po odpowiednim wygojeniu rany10.
- Ciężka marskość wątroby, encefalopatia wątrobowa, znaczny wodobrzusze, zespół wątrobowo-nerkowy – u tych pacjentów doświadczenie kliniczne jest ograniczone, a ryzyko powikłań większe, dlatego stosowanie ramucyrumabu powinno być dobrze uzasadnione i dokładnie monitorowane11.
- Zaburzenia czynności nerek – w przypadku ciężkich zaburzeń funkcji nerek dostępne są ograniczone dane, a dawkowanie może wymagać modyfikacji9.
- Podeszły wiek – u osób starszych, szczególnie z innymi chorobami, należy dokładnie ocenić ogólny stan zdrowia i przewidywaną tolerancję leczenia12.
- Stosowanie z innymi lekami przeciwnowotworowymi – w przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami, jak paklitaksel, irynotekan, docetaksel czy erlotynib, mogą wystąpić dodatkowe powikłania wymagające szczególnej uwagi13.
- Podczas leczenia ramucyrumabem lekarz regularnie kontroluje ciśnienie tętnicze oraz parametry nerkowe i wątrobowe.
- W przypadku wystąpienia białkomoczu, konieczne może być czasowe wstrzymanie leku lub zmniejszenie dawki.
- W przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego leczenie należy przerwać odpowiednio wcześniej, aby zmniejszyć ryzyko zaburzeń gojenia rany.
- Pacjenci z chorobami predysponującymi do krwawień lub przyjmujący leki wpływające na krzepliwość powinni być pod szczególną kontrolą.
- W razie wystąpienia poważnych powikłań, takich jak ciężkie krwawienie, zespół nerczycowy, encefalopatia wątrobowa lub powstanie przetoki, lek należy odstawić.
Tabela podsumowująca przeciwwskazania ramucyrumabu
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na ramucyrumab lub składniki leku | Przeciwwskazane |
| Obecność jamistej zmiany w guzie lub naciekanie dużych naczyń w raku płuca | Przeciwwskazane |
| Poważne incydenty zakrzepowo-zatorowe podczas leczenia | Przeciwwskazane |
| Perforacja przewodu pokarmowego | Przeciwwskazane |
| Ciężkie krwawienie (stopnia 3. lub 4.) | Przeciwwskazane |
| Ciężka reakcja na wlew | Przeciwwskazane |
| Niepoddające się leczeniu nadciśnienie tętnicze | Przeciwwskazane |
| Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES) | Przeciwwskazane |
| Encefalopatia wątrobowa lub zespół wątrobowo-nerkowy | Przeciwwskazane |
| Przetoka | Przeciwwskazane |
| Białkomocz powyżej 3 g/24h lub zespół nerczycowy | Przeciwwskazane |
| Choroby predysponujące do krwawień, terapia przeciwzakrzepowa | Należy zachować ostrożność |
| Rak wątrobowokomórkowy z nadciśnieniem wrotnym lub żylakami przełyku | Należy zachować ostrożność |
| Ciężka marskość wątroby, encefalopatia, wodobrzusze, zaburzenia nerek | Należy zachować ostrożność |
| Podeszły wiek, liczne choroby współistniejące | Należy zachować ostrożność |
| Zaburzenia gojenia ran, planowane zabiegi chirurgiczne | Należy zachować ostrożność |
Ramucyrumab – bezpieczeństwo stosowania zależne od indywidualnej sytuacji pacjenta
Ramucyrumab jest skutecznym lekiem przeciwnowotworowym, ale jego zastosowanie wymaga starannej kwalifikacji pacjenta. Przeciwwskazania bezwzględne, takie jak nadwrażliwość czy specyficzne cechy nowotworu w raku płuca, całkowicie wykluczają leczenie tą substancją. Istnieje także wiele sytuacji, w których stosowanie ramucyrumabu jest możliwe jedynie przy zachowaniu szczególnej ostrożności i pod ścisłym nadzorem lekarza. Każdy przypadek musi być oceniany indywidualnie, z uwzględnieniem ryzyka powikłań i potencjalnych korzyści z terapii1234.


















