Jak działa pitofenon?
Pitofenon należy do grupy leków rozkurczających mięśnie gładkie, czyli tak zwanych spazmolityków. Jego działanie polega na rozluźnianiu mięśni gładkich, które znajdują się m.in. w przewodzie pokarmowym, drogach moczowych i żółciowych. W ten sposób łagodzi ból i napięcie spowodowane skurczami tych mięśni1. Najczęściej pitofenon stosowany jest w preparatach złożonych, gdzie łączony jest z innymi substancjami, takimi jak metamizol sodu (o działaniu przeciwbólowym) i fenpiweryna (działająca dodatkowo rozkurczowo i przeciwcholinergicznie), co zwiększa skuteczność leczenia2.
Wskazania do stosowania pitofenonu u dorosłych
Pitofenon, szczególnie w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, znajduje zastosowanie przede wszystkim w łagodzeniu bólu spowodowanego skurczami mięśni gładkich. Lek jest dostępny m.in. w postaci roztworu do wstrzykiwań3. Oto najważniejsze wskazania do jego stosowania:
- Silne kurcze żołądka – dolegliwości bólowe związane ze skurczami mięśni żołądka, które mogą mieć różne przyczyny4.
- Kolka jelitowa – nagły, ostry ból brzucha wynikający ze skurczu jelit4.
- Bolesne skurcze dróg moczowych i pęcherza – objawiające się bólem i dyskomfortem podczas oddawania moczu lub przy stanach zapalnych4.
- Kolka nerkowa – bardzo silny ból związany z przemieszczaniem się kamieni w drogach moczowych4.
- Kolka żółciowa w przebiegu kamicy dróg żółciowych – ból spowodowany obecnością kamieni w drogach żółciowych4.
- Bolesne miesiączki – łagodzenie bólu menstruacyjnego wywołanego skurczami mięśni macicy4.
- Preparaty z pitofenonem mogą powodować reakcje alergiczne, szczególnie u osób z astmą, przewlekłą pokrzywką lub nietolerancją niektórych barwników i konserwantów5.
- Ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza czy ciężkie reakcje skórne, choć rzadkie, wymaga natychmiastowego odstawienia leku w przypadku pojawienia się niepokojących objawów67.
- Pacjenci z chorobami serca, wątroby lub nerek powinni stosować pitofenon wyłącznie po dokładnej ocenie przez lekarza89.
- W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na uszkodzenie wątroby lub poważne reakcje skórne, należy niezwłocznie przerwać stosowanie leku710.
Stosowanie pitofenonu u dzieci
W materiałach źródłowych dotyczących roztworu do wstrzykiwań z pitofenonem nie podano szczegółowych wskazań do stosowania u dzieci. Brak danych o zalecanym użyciu tej postaci leku w populacji pediatrycznej, co oznacza, że w przypadku dzieci decyzja o zastosowaniu powinna być zawsze podejmowana przez lekarza, a lek najczęściej zarezerwowany jest dla dorosłych4.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
Stosowanie preparatów zawierających pitofenon u osób z niewydolnością nerek lub zaburzeniami czynności wątroby wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny korzyści oraz ryzyka przez lekarza9. U pacjentów w podeszłym wieku nie odnotowano odrębnych wskazań lub przeciwwskazań, jednak jak przy każdej terapii należy zachować ostrożność, zwłaszcza w przypadku chorób współistniejących8. W materiałach źródłowych nie podano szczegółowych informacji dotyczących stosowania w ciąży – w takiej sytuacji decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.
Tabela zastosowania pitofenonu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Silne kurcze żołądka | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Kolka jelitowa | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Bolesne skurcze dróg moczowych i pęcherza | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Kolka nerkowa | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Kolka żółciowa | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Bolesne miesiączki | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z ostrożnością |
- Pitofenon jest często stosowany w preparatach złożonych z metamizolem sodu i fenpiweryną, co pozwala na uzyskanie efektu zarówno przeciwbólowego, jak i rozkurczowego32.
- Takie połączenie szczególnie skutecznie łagodzi bóle skurczowe różnego pochodzenia, np. w kolkach czy bólach menstruacyjnych4.
- Obecność kilku składników wymaga większej ostrożności, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi i w podeszłym wieku8.
- Nie zaleca się stosowania preparatów złożonych bez wyraźnych wskazań lekarskich, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z każdym ze składników5.
Pitofenon – skuteczna pomoc w bólach skurczowych
Pitofenon to substancja o udowodnionej skuteczności w łagodzeniu bólu związanego ze skurczami mięśni gładkich, szczególnie w obrębie jamy brzusznej i układu moczowego. Stosowanie go w preparatach złożonych, łączących działanie rozkurczowe i przeciwbólowe, pozwala skutecznie radzić sobie z różnorodnymi dolegliwościami, takimi jak kolki, bóle miesiączkowe czy skurcze przewodu pokarmowego4. Chociaż jest to lek bezpieczny przy odpowiednim stosowaniu, wymaga ostrożności w szczególnych grupach pacjentów oraz świadomości możliwych działań niepożądanych. Brak danych dotyczących stosowania u dzieci sprawia, że lek najczęściej rekomendowany jest osobom dorosłym.


















