Jak działa pitofenon?

Pitofenon należy do grupy leków rozkurczających mięśnie gładkie, czyli tak zwanych spazmolityków. Jego działanie polega na rozluźnianiu mięśni gładkich, które znajdują się m.in. w przewodzie pokarmowym, drogach moczowych i żółciowych. W ten sposób łagodzi ból i napięcie spowodowane skurczami tych mięśni1. Najczęściej pitofenon stosowany jest w preparatach złożonych, gdzie łączony jest z innymi substancjami, takimi jak metamizol sodu (o działaniu przeciwbólowym) i fenpiweryna (działająca dodatkowo rozkurczowo i przeciwcholinergicznie), co zwiększa skuteczność leczenia2.

Wskazania do stosowania pitofenonu u dorosłych

Pitofenon, szczególnie w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, znajduje zastosowanie przede wszystkim w łagodzeniu bólu spowodowanego skurczami mięśni gładkich. Lek jest dostępny m.in. w postaci roztworu do wstrzykiwań3. Oto najważniejsze wskazania do jego stosowania:

  • Silne kurcze żołądka – dolegliwości bólowe związane ze skurczami mięśni żołądka, które mogą mieć różne przyczyny4.
  • Kolka jelitowa – nagły, ostry ból brzucha wynikający ze skurczu jelit4.
  • Bolesne skurcze dróg moczowych i pęcherza – objawiające się bólem i dyskomfortem podczas oddawania moczu lub przy stanach zapalnych4.
  • Kolka nerkowa – bardzo silny ból związany z przemieszczaniem się kamieni w drogach moczowych4.
  • Kolka żółciowa w przebiegu kamicy dróg żółciowych – ból spowodowany obecnością kamieni w drogach żółciowych4.
  • Bolesne miesiączki – łagodzenie bólu menstruacyjnego wywołanego skurczami mięśni macicy4.
Ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania:

  • Preparaty z pitofenonem mogą powodować reakcje alergiczne, szczególnie u osób z astmą, przewlekłą pokrzywką lub nietolerancją niektórych barwników i konserwantów5.
  • Ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza czy ciężkie reakcje skórne, choć rzadkie, wymaga natychmiastowego odstawienia leku w przypadku pojawienia się niepokojących objawów67.
  • Pacjenci z chorobami serca, wątroby lub nerek powinni stosować pitofenon wyłącznie po dokładnej ocenie przez lekarza89.
  • W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na uszkodzenie wątroby lub poważne reakcje skórne, należy niezwłocznie przerwać stosowanie leku710.

Stosowanie pitofenonu u dzieci

W materiałach źródłowych dotyczących roztworu do wstrzykiwań z pitofenonem nie podano szczegółowych wskazań do stosowania u dzieci. Brak danych o zalecanym użyciu tej postaci leku w populacji pediatrycznej, co oznacza, że w przypadku dzieci decyzja o zastosowaniu powinna być zawsze podejmowana przez lekarza, a lek najczęściej zarezerwowany jest dla dorosłych4.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie preparatów zawierających pitofenon u osób z niewydolnością nerek lub zaburzeniami czynności wątroby wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny korzyści oraz ryzyka przez lekarza9. U pacjentów w podeszłym wieku nie odnotowano odrębnych wskazań lub przeciwwskazań, jednak jak przy każdej terapii należy zachować ostrożność, zwłaszcza w przypadku chorób współistniejących8. W materiałach źródłowych nie podano szczegółowych informacji dotyczących stosowania w ciąży – w takiej sytuacji decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Tabela zastosowania pitofenonu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Silne kurcze żołądka Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z ostrożnością
Kolka jelitowa Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z ostrożnością
Bolesne skurcze dróg moczowych i pęcherza Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z ostrożnością
Kolka nerkowa Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z ostrożnością
Kolka żółciowa Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z ostrożnością
Bolesne miesiączki Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z ostrożnością
Najważniejsze informacje o połączeniu pitofenonu z innymi substancjami czynnymi:

  • Pitofenon jest często stosowany w preparatach złożonych z metamizolem sodu i fenpiweryną, co pozwala na uzyskanie efektu zarówno przeciwbólowego, jak i rozkurczowego32.
  • Takie połączenie szczególnie skutecznie łagodzi bóle skurczowe różnego pochodzenia, np. w kolkach czy bólach menstruacyjnych4.
  • Obecność kilku składników wymaga większej ostrożności, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi i w podeszłym wieku8.
  • Nie zaleca się stosowania preparatów złożonych bez wyraźnych wskazań lekarskich, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z każdym ze składników5.

Pitofenon – skuteczna pomoc w bólach skurczowych

Pitofenon to substancja o udowodnionej skuteczności w łagodzeniu bólu związanego ze skurczami mięśni gładkich, szczególnie w obrębie jamy brzusznej i układu moczowego. Stosowanie go w preparatach złożonych, łączących działanie rozkurczowe i przeciwbólowe, pozwala skutecznie radzić sobie z różnorodnymi dolegliwościami, takimi jak kolki, bóle miesiączkowe czy skurcze przewodu pokarmowego4. Chociaż jest to lek bezpieczny przy odpowiednim stosowaniu, wymaga ostrożności w szczególnych grupach pacjentów oraz świadomości możliwych działań niepożądanych. Brak danych dotyczących stosowania u dzieci sprawia, że lek najczęściej rekomendowany jest osobom dorosłym.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie bóle pomaga pitofenon?

Pitofenon łagodzi bóle spowodowane skurczami mięśni gładkich, takie jak kolka nerkowa, kolka żółciowa, silne kurcze żołądka, bóle jelitowe, bolesne skurcze dróg moczowych oraz bóle miesiączkowe1.

Czy pitofenon można stosować u dzieci?

Brak szczegółowych danych dotyczących stosowania pitofenonu w roztworze do wstrzykiwań u dzieci. Lek najczęściej przeznaczony jest dla dorosłych2.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania pitofenonu?

Pitofenonu nie powinny stosować osoby z alergią na którykolwiek składnik leku, z ciężkimi chorobami wątroby, nerek lub serca oraz z niektórymi chorobami krwi34.

Czy pitofenon można stosować przy kolce nerkowej?

Tak, pitofenon w preparatach złożonych jest wskazany do łagodzenia bólu w przebiegu kolki nerkowej5.