Ogólne zasady dawkowania pilokarpiny
Pilokarpina jest lekiem, który występuje w postaci kropli do oczu o stężeniu 2% (czyli 20 mg/ml). Lek ten jest stosowany przede wszystkim w leczeniu jaskry z otwartym kątem oraz jaskry z wąskim kątem1.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Zazwyczaj stosuje się od 1 do 2 kropli roztworu do worka spojówkowego co 6 do 8 godzin2.
- W sytuacjach nagłych, takich jak napad ostrej jaskry z wąskim kątem, zaleca się podawanie 1 kropli do worka spojówkowego co 5 minut, aż do uzyskania zwężenia źrenicy2.
Droga podania i postać leku
- Lek podaje się miejscowo do oka, w postaci kropli2.
- Po zakropleniu zaleca się delikatne zamknięcie powiek i uciśnięcie przewodu nosowo-łzowego przez 1 minutę. Ma to na celu ograniczenie wchłaniania leku do organizmu i zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych3.
- Stosując pilokarpinę, pamiętaj, by nie używać miękkich soczewek kontaktowych podczas zakraplania i odczekać co najmniej 15 minut przed ich ponownym założeniem4.
- Po zakropleniu kropli zaleca się przez minutę uciskać kanaliki łzowe, aby ograniczyć nadmierne wchłanianie leku4.
- Jeśli stosujesz więcej niż jeden lek do oczu, zachowaj co najmniej 15 minut przerwy między ich podaniem4.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Pilokarpina może być stosowana u dzieci w stężeniu do 2%2.
- Leczenie należy rozpoczynać od możliwie najmniejszej dawki i mocy leku2.
- Dawkę można stopniowo zwiększać w zależności od efektów i tolerancji do maksymalnej dawki stosowanej u dorosłych3.
- Nie ma dokładnych wytycznych dotyczących schematu dawkowania u dzieci, dlatego każdorazowo decyzję podejmuje lekarz2.
Pacjenci w podeszłym wieku
Brak jest szczegółowych zaleceń dotyczących zmiany dawkowania pilokarpiny u osób starszych. W przypadku przewlekłego stosowania zaleca się regularne kontrolowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz pola widzenia5.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
W dostępnych źródłach nie wskazano konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby. Jednakże należy zachować ostrożność i regularnie kontrolować stan zdrowia pacjenta5.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Stosowanie pilokarpiny w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane6.
- Brak danych dotyczących stosowania pilokarpiny u kobiet w ciąży, dlatego decyzję o leczeniu podejmuje lekarz po rozważeniu korzyści i ryzyka7.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W przypadku przewlekłego leczenia jaskry zalecane dawki pilokarpiny rzadko powodują działania ogólnoustrojowe5. W sytuacji przedawkowania, szczególnie po przypadkowym połknięciu leku, mogą wystąpić objawy takie jak nadmierne łzawienie, ślinienie, pocenie się, zwolnienie akcji serca czy obniżenie ciśnienia tętniczego8. W takich przypadkach konieczne może być zastosowanie środków przeciwdziałających, np. atropiny8.
- Przypadkowe spożycie kropli wymaga natychmiastowego działania – należy wypić wodę, wywołać wymioty i rozważyć płukanie żołądka8.
- Nie należy przekraczać zaleconych dawek i stosować leku częściej niż to zalecił lekarz2.
- U osób ze schorzeniami serca, astmą, chorobą wrzodową żołądka czy nadciśnieniem zalecana jest szczególna ostrożność5.
- Regularna kontrola okulistyczna jest kluczowa podczas długotrwałego leczenia pilokarpiną5.
Pilokarpina – dawkowanie w pigułce
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 1–2 krople do worka spojówkowego co 6–8 godzin. W napadzie ostrej jaskry: 1 kropla co 5 minut do zwężenia źrenicy2. |
| Dzieci i młodzież | Stosować możliwie najmniejszą dawkę i moc. Można stopniowo zwiększać do dawki dorosłych. Brak szczegółowych wytycznych dawkowania23. |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Brak konieczności modyfikacji dawki; zalecana regularna kontrola okulistyczna5. |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby | Brak danych o konieczności modyfikacji dawki; zachować ostrożność5. |
| Kobiety w ciąży | Lek może być stosowany tylko w razie konieczności, decyzja należy do lekarza7. |
| Matki karmiące piersią | Przeciwwskazane6. |


















