Stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią – dlaczego ostrożność jest tak ważna?

Okres ciąży i karmienia piersią to wyjątkowy czas, w którym zdrowie mamy i dziecka jest szczególnie narażone na wpływ różnych substancji, w tym leków. Substancje czynne mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwijający się płód lub przedostawać się do mleka matki, oddziałując na noworodka. Z tego powodu każda kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, w tym patisyranu. Stosowanie leków w tym okresie zawsze wymaga rozważenia korzyści i potencjalnego ryzyka zarówno dla matki, jak i dziecka1.

Bezpieczeństwo stosowania patisyranu w ciąży

Patisyran podawany jest w postaci infuzji dożylnej. Niestety, nie ma dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie dostarczyły wystarczających informacji na temat toksycznego wpływu na rozrodczość, co oznacza, że nie można jednoznacznie określić ryzyka dla rozwijającego się płodu1.

  • Leczenie patisyranem powoduje znaczne obniżenie stężenia witaminy A w surowicy krwi.
  • Zarówno zbyt wysokie, jak i zbyt niskie stężenie witaminy A może zwiększać ryzyko wad wrodzonych u dziecka.
  • Przed rozpoczęciem leczenia u kobiet w wieku rozrodczym należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży.
  • Kobiety zdolne do zajścia w ciążę muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii.
  • W przypadku planowania ciąży zaleca się przerwanie leczenia patisyranem oraz suplementacji witaminy A do momentu powrotu jej poziomu do normy1.

Patisyranu nie należy stosować w ciąży, chyba że stan kliniczny pacjentki wymaga bezwzględnego podania leku. W razie konieczności leczenia na początku ciąży zaleca się kontrolowanie poziomu witaminy A oraz tyreotropiny (TSH), a także bardzo dokładny monitoring płodu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze2.

Ważne dla kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży:

  • Stosowanie patisyranu może prowadzić do zaburzeń poziomu witaminy A, co wiąże się z ryzykiem dla płodu.
  • Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia.
  • W przypadku nieplanowanej ciąży podczas terapii patisyranem konieczne jest bardzo dokładne monitorowanie rozwoju płodu.
  • Leczenie oraz suplementację witaminy A należy przerwać przed planowaną ciążą i poczekać, aż jej poziom wróci do normy.
  • Nie należy stosować patisyranu w ciąży, jeśli nie jest to absolutnie konieczne12.

Bezpieczeństwo stosowania patisyranu podczas karmienia piersią

Nie wiadomo, czy patisyran przenika do mleka kobiecego, dlatego nie można wykluczyć ryzyka dla noworodka lub niemowlęcia karmionego piersią2. Badania na zwierzętach wykazały przenikanie niewielkich ilości składników lipidowych używanych do produkcji nanocząsteczek patisyranu do mleka, jednak brak jest danych dotyczących samej substancji czynnej u ludzi.

W sytuacji, gdy leczenie patisyranem jest konieczne podczas karmienia piersią, należy rozważyć, czy przerwać karmienie piersią, czy też leczenie, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki3.

  • Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią.
  • Decyzję o kontynuacji karmienia lub leczenia podejmuje się indywidualnie, uwzględniając potrzeby matki i dziecka.

Wpływ patisyranu na płodność

Brakuje danych dotyczących wpływu patisyranu na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność zarówno samic, jak i samców3.

Najważniejsze informacje dla kobiet karmiących piersią:

  • Nie wiadomo, czy patisyran przenika do mleka kobiecego.
  • Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania patisyranu u dzieci karmionych piersią.
  • W badaniach na zwierzętach składniki lipidowe wykorzystywane w preparacie były wykrywane w mleku.
  • W przypadku konieczności leczenia należy indywidualnie rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko.

Podsumowanie – patisyran a bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie Można rozważyć tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu; konieczna ścisła kontrola poziomu witaminy A i TSH oraz monitorowanie płodu12.
Karmienie piersią Nie zaleca się Brak danych o przenikaniu do mleka; decyzja o przerwaniu karmienia lub leczenia powinna być podjęta indywidualnie23.
Płodność Brak danych u ludzi W badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano negatywnego wpływu3.

Pytania i odpowiedzi

Czy patisyran można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania patisyranu w ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne i korzyści przewyższają ryzyko dla płodu2.

Czy podczas leczenia patisyranem można karmić piersią?

Nie wiadomo, czy patisyran przenika do mleka matki, dlatego należy rozważyć przerwanie karmienia lub leczenia23.

Jak patisyran wpływa na płodność?

Brak danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi; w badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano negatywnego wpływu3.

Czy podczas leczenia patisyranem trzeba stosować antykoncepcję?

Tak, kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii patisyranem1.