Ogólne zasady dawkowania oksytetracykliny

Oksytetracyklina, należąca do grupy tetracyklin, jest stosowana miejscowo na skórę, do oczu i uszu w postaci maści, aerozolu lub kropli. Najczęściej występuje w połączeniu z hydrokortyzonem lub innymi substancjami czynnymi1234. Schemat dawkowania zależy od postaci leku, drogi podania i wskazania do stosowania.

Maść do oczu

  • Zalecana ilość maści to niewielka ilość, aplikowana bezpośrednio do worka spojówkowego lub na brzegi powiek
  • Stosować 1–3 razy na dobę
  • Maść przeznaczona jest do stosowania miejscowego do oka, w niektórych przypadkach także do ucha zewnętrznego

Krople do oczu i uszu (zawiesina)

  • W okulistyce: 1–2 krople do worka spojówkowego, 2–3 razy na dobę
  • Leczenie trwa zazwyczaj 1–2 tygodnie
  • W otologii (do uszu): 2–4 krople do ucha, 3 razy na dobę, zwykle przez około 7 dni

Maść na skórę

  • Maść nakłada się cienką warstwą na zmienioną chorobowo skórę, nie częściej niż 1–2 razy na dobę
  • Leczenie nie powinno trwać dłużej niż 7–14 dni bez przerwy
  • Na skórę twarzy nie stosować dłużej niż przez 7 dni
  • W ciągu tygodnia można zużyć maksymalnie 1 tubę (10 g) maści

Aerozol na skórę

  • Chorobowo zmienione miejsca spryskiwać strumieniem zawiesiny przez 1–3 sekundy, trzymając pojemnik w odległości 15–20 cm
  • Stosować 2–4 razy na dobę w równych odstępach czasu
Ważne informacje dotyczące stosowania oksytetracykliny miejscowo:

  • Nie należy stosować preparatów długotrwale ani na duże powierzchnie skóry lub pod opatrunki okluzyjne, ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym ogólnoustrojowych objawów związanych z hydrokortyzonem56.
  • W przypadku braku poprawy po 7 dniach lub pojawienia się podrażnienia skóry należy przerwać stosowanie7.
  • Unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi (w przypadku stosowania na skórę)6.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Maść do oczu: Brak szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki; stosować jak u dorosłych, zgodnie z zaleceniami lekarza8.
  • Krople do oczu i uszu: U dzieci można stosować tylko w przypadku bezwzględnej konieczności9.
  • Maść na skórę: Nie stosować u dzieci i młodzieży1011.
  • Aerozol na skórę: Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci12.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki, jednak zaleca się ostrożność przy stosowaniu na delikatną lub zanikową skórę, która jest bardziej wrażliwa na działania niepożądane, zwłaszcza w przypadku stosowania na twarz, pachy lub pachwiny5.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

  • W dokumentacji nie określono konieczności modyfikacji dawkowania u tych pacjentów, jednak należy zachować ostrożność, szczególnie przy długotrwałym lub rozległym stosowaniu preparatów miejscowych, które mogą się wchłaniać do krwi56.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Oksytetracyklina w połączeniu z kortykosteroidami wykazuje w badaniach na zwierzętach działanie teratogenne (mogące uszkadzać płód)1314.
  • Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią. Decyzję o zastosowaniu podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę stosunek korzyści do ryzyka13.
Bezpieczeństwo i ograniczenia stosowania oksytetracykliny:

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie oksytetracykliny może się różnić w zależności od wskazania i miejsca stosowania. W okulistyce stosuje się mniejsze dawki (np. krople do oczu 1–2 razy dziennie), natomiast w leczeniu zmian skórnych, zarówno w postaci maści, jak i aerozolu, częstotliwość podawania wynosi zazwyczaj 1–4 razy dziennie, zależnie od postaci preparatu i nasilenia zmian8171012.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • W przypadku maści na skórę nie zaleca się stosowania więcej niż 1 tuby (10 g) tygodniowo10.
  • Nie należy stosować dłużej niż przez 7–14 dni bez przerwy10.
  • Długotrwałe stosowanie na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem lub na uszkodzoną skórę może prowadzić do wchłaniania się leku do krwi i powodować działania ogólnoustrojowe, charakterystyczne dla kortykosteroidów (np. zespół Cushinga, zaburzenia hormonalne)1819.
  • Brak danych dotyczących ostrego przedawkowania w przypadku stosowania miejscowego2021.

Oksytetracyklina – schematy dawkowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (maść do oczu) Niewielką ilość maści 1–3 razy dziennie do worka spojówkowego lub na brzegi powiek
Dorośli (krople do oczu/ucha) Oczy: 1–2 krople 2–3 razy dziennie; Uszy: 2–4 krople 3 razy dziennie przez ok. 7 dni
Dorośli (maść na skórę) Cienka warstwa 1–2 razy dziennie; nie dłużej niż 7–14 dni bez przerwy; do 1 tuby (10 g) tygodniowo
Dorośli (aerozol na skórę) Spryskiwać 1–3 sekundy z odległości 15–20 cm, 2–4 razy dziennie
Dzieci i młodzież (maść do oczu) Jak u dorosłych, zgodnie z zaleceniem lekarza
Dzieci i młodzież (krople do oczu/ucha) Można stosować tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności
Dzieci i młodzież (maść/aerozol na skórę) Nie zaleca się stosowania
Osoby starsze Jak u dorosłych; ostrożność przy stosowaniu na delikatną lub zanikową skórę
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek/wątroby Brak konieczności modyfikacji dawki, jednak należy zachować ostrożność przy długotrwałym lub rozległym stosowaniu
Kobiety w ciąży i karmiące Stosowanie wyłącznie po rozważeniu przez lekarza stosunku korzyści do ryzyka

Oksytetracyklina – dawkowanie dostosowane do postaci i potrzeb

Dawkowanie oksytetracykliny różni się w zależności od postaci leku i miejsca podania. Przy stosowaniu miejscowym, zarówno na skórę, jak i do oczu czy uszu, najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń dotyczących ilości i częstotliwości podawania, a także unikanie długotrwałego stosowania bez kontroli. W przypadku dzieci, osób starszych oraz kobiet w ciąży lub karmiących piersią, konieczna jest szczególna ostrożność, a w wielu przypadkach stosowanie jest ograniczone lub niewskazane. Przestrzeganie zaleceń pozwala na skuteczne i bezpieczne leczenie zakażeń bakteryjnych z użyciem oksytetracykliny.

Pytania i odpowiedzi

Jak często można stosować oksytetracyklinę w maści do oczu?

Zazwyczaj 1–3 razy na dobę, zgodnie z zaleceniami lekarza i charakterem zakażenia.

Czy dzieci mogą stosować oksytetracyklinę na skórę?

Nie zaleca się stosowania maści i aerozolu na skórę u dzieci i młodzieży.

Jak długo można stosować oksytetracyklinę miejscowo na skórę?

Leczenie nie powinno trwać dłużej niż 7–14 dni bez przerwy, a na twarzy nie dłużej niż 7 dni.

Czy oksytetracyklina może być stosowana przez kobiety w ciąży?

Stosowanie w ciąży możliwe tylko po rozważeniu przez lekarza stosunku korzyści do ryzyka.

Jakie są ograniczenia w stosowaniu oksytetracykliny u osób starszych?

Stosować jak u dorosłych, z ostrożnością na delikatną lub zanikową skórę.