Jak działa oksazepam?
Oksazepam (Oxazepamum) to substancja czynna z grupy benzodiazepin, której głównym zadaniem jest działanie na ośrodkowy układ nerwowy123. Wpływa przede wszystkim na te części mózgu, które odpowiadają za emocje i reakcje stresowe, takie jak układ limbiczny i podwzgórze. Oksazepam wzmacnia działanie naturalnego neuroprzekaźnika o nazwie GABA, co prowadzi do uspokojenia, zmniejszenia napięcia, a także działa przeciwlękowo, nasennie i w pewnym stopniu przeciwdrgawkowo145.
Wskazania do stosowania oksazepamu
Oksazepam jest stosowany głównie w leczeniu określonych zaburzeń psychicznych i neurologicznych. Wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku oraz sytuacji klinicznej. Zawsze należy pamiętać, że nie każdy przypadek lęku czy niepokoju wymaga leczenia oksazepamem678.
Wskazania u dorosłych
Oksazepam znajduje zastosowanie w kilku konkretnych sytuacjach klinicznych. Stosuje się go:
- Leczenie stanów lękowych – szczególnie w przypadkach, gdy lęk jest nasilony i utrudnia codzienne funkcjonowanie68.
- Wspomagająco w leczeniu niepokoju związanego z depresją – oksazepam może być stosowany razem z innymi lekami, by łagodzić objawy lęku, które pojawiają się w przebiegu depresji68.
- Leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu – pomaga łagodzić objawy abstynencyjne, takie jak niepokój, podniecenie czy bezsenność, które mogą pojawić się po nagłym zaprzestaniu picia alkoholu68.
- Doraźnie i krótkotrwale w zaburzeniach lękowych towarzyszących nerwicom oraz innym zaburzeniom psychosomatycznym – szczególnie wtedy, gdy objawy są nasilone i utrudniają codzienne życie7.
- Krótkotrwale w zaburzeniach snu o podłożu czynnościowym – w przypadkach bezsenności spowodowanej stresem czy napięciem emocjonalnym, jeśli inne metody leczenia nie przynoszą efektu7.
Ważne jest, że oksazepam nie jest wskazany w leczeniu napięcia i niepokoju związanych wyłącznie z codziennymi problemami życiowymi – w takich przypadkach nie powinno się go stosować67.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Oksazepam nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży. Brakuje wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność tej substancji w tej grupie wiekowej9. W związku z tym, leczenie oksazepamem jest zarezerwowane wyłącznie dla dorosłych.
Wskazania w specjalnych grupach pacjentów
Oksazepam może być stosowany u osób starszych, jednak w tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność ze względu na większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak splątanie czy reakcje paradoksalne (np. pobudzenie zamiast uspokojenia)1011. Osoby z ciężką niewydolnością wątroby powinny przyjmować oksazepam z dużą ostrożnością, ponieważ istnieje ryzyko poważnych powikłań neurologicznych9. U pacjentów z niewydolnością nerek nie odnotowano odrębnych zaleceń, jednak zawsze warto indywidualnie ocenić ryzyko i korzyści stosowania leku.
Tabela – zastosowanie oksazepamu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Stany lękowe | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak |
| Niepokój w depresji | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak |
| Odstawienie alkoholu | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak |
| Zaburzenia lękowe w nerwicach | Tak, krótkotrwale | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak |
| Zaburzenia snu o podłożu czynnościowym | Tak, krótkotrwale | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak |
Oksazepam w leczeniu zaburzeń lękowych i objawów odstawienia alkoholu
Oksazepam to substancja, której głównym zadaniem jest szybkie łagodzenie objawów lęku, niepokoju oraz napięcia emocjonalnego68. Szczególne znaczenie ma jego rola w leczeniu objawów odstawienia alkoholu, gdzie pomaga kontrolować pobudzenie, drżenie i inne nieprzyjemne objawy związane z nagłym zaprzestaniem picia. Należy jednak pamiętać, że oksazepam nie jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu długotrwałych problemów psychicznych – jest przeznaczony głównie do krótkotrwałego i doraźnego stosowania, gdy inne metody zawodzą lub są niewystarczające67.
- Lek może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu lub wyższych dawkach.
- Nagłe odstawienie oksazepamu może wywołać nieprzyjemne, a nawet groźne objawy odstawienia, dlatego dawkę należy zmniejszać stopniowo.
- Nie zaleca się stosowania oksazepamu w monoterapii depresji lub w leczeniu codziennych problemów emocjonalnych.
- U osób starszych ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak splątanie czy reakcje paradoksalne, jest wyższe.
- Jednoczesne stosowanie oksazepamu z opioidami zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej i śpiączki.


















