Ogólne zasady dawkowania noradrenaliny

Noradrenalina to substancja czynna wykorzystywana głównie w leczeniu groźnych stanów niedociśnienia tętniczego, szczególnie w sytuacjach zagrożenia życia, takich jak wstrząs lub nagły spadek ciśnienia krwi123. Lek jest dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji lub gotowego roztworu do infuzji i podawany jest wyłącznie dożylnie, najczęściej przez cewnik wprowadzony do żyły centralnej45. W niektórych przypadkach noradrenalina występuje także jako składnik złożonych preparatów do znieczulenia miejscowego, gdzie jej rolą jest wydłużenie działania środka znieczulającego6.

Dawkowanie u dorosłych

  • Dawka noradrenaliny ustalana jest indywidualnie i zależy od stanu pacjenta, masy ciała oraz reakcji na leczenie478.
  • Najczęściej leczenie rozpoczyna się od dawki 0,05–0,15 mikrograma na kilogram masy ciała na minutę, przy czym dawka podtrzymująca może być zwiększana do 1,5 mikrograma/kg/min, jeśli zachodzi taka potrzeba5.
  • W praktyce początkowa szybkość infuzji dla osoby o masie ciała ok. 70 kg wynosi zwykle 10–20 ml na godzinę, co odpowiada 0,4–0,8 mg noradrenaliny na godzinę478.
  • Dawka może być stopniowo zwiększana w zależności od reakcji organizmu, a celem leczenia jest uzyskanie wartości skurczowego ciśnienia krwi w dolnej granicy normy (100–120 mm Hg) lub średniego ciśnienia tętniczego powyżej 65–80 mm Hg910.
  • Czas trwania terapii jest uzależniony od poprawy stanu pacjenta i konieczności utrzymania efektu działania leku911.

Dostępne postacie leku i drogi podania

  • Noradrenalina dostępna jest w postaci koncentratu do rozcieńczania lub jako gotowy roztwór do infuzji121314.
  • Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie – preferowana jest droga przez żyłę centralną, aby ograniczyć ryzyko powikłań45.
  • W znieczuleniu miejscowym noradrenalina jest stosowana jako składnik preparatu, zwykle w niskim stężeniu, w połączeniu z lidokainą6.
Ważne dla pacjenta:

  • Noradrenalina jest lekiem stosowanym wyłącznie w warunkach szpitalnych, pod ścisłą kontrolą personelu medycznego.
  • Dawkowanie jest zawsze dobierane indywidualnie i regularnie monitorowane.
  • Lek podaje się dożylnie, najczęściej przez centralny dostęp żylny.
  • Podczas stosowania noradrenaliny konieczne jest częste mierzenie ciśnienia krwi i obserwacja reakcji organizmu.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Noradrenalina nie jest zalecana ani nie została wystarczająco przebadana w grupie dzieci i młodzieży. Jej stosowanie w tej grupie wiekowej jest przeciwwskazane lub brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności911151617.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • U osób starszych noradrenalinę należy stosować ostrożnie, zaczynając od dolnych granic zakresu dawek. Wynika to z większej wrażliwości na lek oraz częstszego występowania chorób współistniejących i zaburzeń czynności narządów111518.
  • Dawkowanie nie odbiega od schematu dla dorosłych, jednak wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania19.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

  • Brak jest danych oraz doświadczenia dotyczącego stosowania noradrenaliny u osób z niewydolnością nerek lub wątroby. W takich przypadkach decyzję o leczeniu podejmuje lekarz i stosuje się szczególną ostrożność11201618.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Noradrenalina może wpływać na przepływ krwi przez łożysko oraz powodować działania niepożądane u płodu, takie jak bradykardia czy niedotlenienie. Jej stosowanie u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią jest możliwe tylko w sytuacjach zagrożenia życia, jeśli potencjalna korzyść przewyższa ryzyko21222324.

Dawkowanie noradrenaliny w różnych wskazaniach i preparatach złożonych

  • W leczeniu nagłego niedociśnienia tętniczego, noradrenalina jest podawana wyłącznie dożylnie, w indywidualnie ustalanej dawce47.
  • W preparatach złożonych do znieczulenia miejscowego (np. z lidokainą), noradrenalina pełni rolę substancji wydłużającej działanie środka znieczulającego. W tych przypadkach dawkowanie noradrenaliny jest bardzo niskie i ustalane przez lekarza, a główną substancją dawkowaną jest środek znieczulający6.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Nie ustalono jednej, sztywnej maksymalnej dawki dobowej noradrenaliny, gdyż jej ilość jest dobierana indywidualnie i zależy od odpowiedzi organizmu na leczenie47.
  • W przypadku przedawkowania mogą wystąpić poważne objawy, takie jak bardzo wysokie ciśnienie tętnicze, bradykardia, bóle głowy, światłowstręt, wymioty, zaburzenia rytmu serca czy nawet obrzęk płuc252627.
  • W przypadku podejrzenia przedawkowania podawanie leku należy natychmiast przerwać, a dalsze postępowanie ustala lekarz2527.
Pamiętaj:

  • Noradrenalina podawana jest zawsze w warunkach monitorowanych, z dostępem do sprzętu ratującego życie.
  • Podczas podawania leku konieczne jest częste sprawdzanie miejsca wkłucia, aby uniknąć wynaczynienia, które może prowadzić do martwicy tkanek.
  • Lek może być łączony z płynami infuzyjnymi – rodzaj rozcieńczalnika dobiera lekarz.
  • W razie konieczności odstawiania leku, należy to robić stopniowo, aby nie dopuścić do gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego.

Noradrenalina – schemat dawkowania dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Początkowo 0,05–0,15 μg/kg/min; dawka podtrzymująca 0,05–1,5 μg/kg/min; szybkość infuzji dostosowywana indywidualnie do efektu45
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania lub brak danych dotyczących bezpieczeństwa911
Pacjenci w podeszłym wieku Dawkowanie jak u dorosłych, jednak z większą ostrożnością i częstszą kontrolą parametrów życiowych1118
Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby Brak danych – stosowanie wyłącznie po indywidualnej ocenie lekarza i pod ścisłą kontrolą1116
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosowanie tylko w razie konieczności, gdy korzyści przewyższają ryzyko2124

Noradrenalina – indywidualizacja dawkowania w sytuacjach zagrożenia życia

Dawkowanie noradrenaliny zawsze wymaga indywidualnego podejścia i ścisłego monitorowania stanu pacjenta. Lek ten pozwala na skuteczne przywrócenie prawidłowego ciśnienia tętniczego w sytuacjach nagłego niedociśnienia, ale jego stosowanie wiąże się z koniecznością stałej obserwacji i ostrożności, szczególnie u osób starszych, kobiet w ciąży oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. Decyzję o rozpoczęciu i zakończeniu leczenia podejmuje wyłącznie lekarz, a wszelkie zmiany w dawkowaniu odbywają się pod kontrolą parametrów życiowych475.

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się noradrenalinę?

Noradrenalina podawana jest wyłącznie dożylnie, najczęściej przez cewnik centralny, w postaci wlewu kontrolowanego pompą infuzyjną.1

Czy noradrenalinę można stosować u dzieci?

Nie, noradrenalina nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży – brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności.23

Czy osoby starsze wymagają innych dawek noradrenaliny?

U osób starszych stosuje się te same dawki co u dorosłych, ale leczenie prowadzi się ostrożnie, rozpoczynając od najniższych wartości.4

Jakie są objawy przedawkowania noradrenaliny?

Przedawkowanie noradrenaliny może wywołać silne nadciśnienie, bradykardię, bóle głowy, wymioty i inne poważne objawy. W takim przypadku należy natychmiast przerwać podawanie leku.5

Czy noradrenalina jest bezpieczna w ciąży?

Noradrenalina może wpływać na płód, dlatego w ciąży stosuje się ją tylko w sytuacjach zagrożenia życia.6