Jak działa mitomycyna?
Mitomycyna to lek należący do grupy antybiotyków cytostatycznych, czyli takich, które hamują podział komórek nowotworowych. Działa głównie poprzez blokowanie syntezy DNA w komórkach, co prowadzi do ich obumierania123. Szczególnie skutecznie działa na komórki, które dzielą się bardzo szybko, dlatego wykorzystywana jest w leczeniu nowotworów. Mitomycyna nie przenika przez barierę krew-mózg, więc nie działa na nowotwory w obrębie mózgu123.
Wskazania do stosowania mitomycyny
Mitomycyna jest stosowana przede wszystkim w leczeniu paliatywnym, czyli w sytuacjach, gdy głównym celem terapii jest łagodzenie objawów i poprawa jakości życia pacjenta z zaawansowaną chorobą nowotworową456. Zakres wskazań może się różnić w zależności od drogi podania oraz postaci leku.
Wskazania u dorosłych
Mitomycyna może być podawana dożylnie (do krwiobiegu) lub miejscowo do pęcherza moczowego. Stosowana jest zarówno jako pojedynczy lek, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Oto główne wskazania do jej stosowania u dorosłych:
- Zaawansowany przerzutowy rak żołądka – mitomycyna jest używana w chemioterapii jako jeden z leków lub w skojarzeniu z innymi środkami456.
- Zaawansowany lub przerzutowy rak piersi – lek może być stosowany w przypadku rozprzestrzenienia się choroby poza pierwotne miejsce456.
- Niedrobnokomórkowy rak płuca – mitomycyna jest podawana w ramach terapii wielolekowej45.
- Zaawansowany rak trzustki – również tutaj lek wykorzystywany jest w połączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi456.
- Powierzchowny rak pęcherza moczowego – mitomycyna podawana bezpośrednio do pęcherza pomaga zapobiegać nawrotom choroby po zabiegu przezcewkowej resekcji guza45.
Wskazania u dzieci
W dostępnych materiałach źródłowych nie ma informacji o stosowaniu mitomycyny u dzieci. Lek jest przeznaczony do stosowania wyłącznie u dorosłych456.
Połączenia z innymi substancjami czynnymi
Mitomycyna jest często stosowana w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwnowotworowymi, szczególnie w przypadku niedrobnokomórkowego raka płuca oraz zaawansowanego raka trzustki. Takie połączenie pozwala na uzyskanie lepszych efektów terapeutycznych, jednak decyzja o wyborze leków i ich dawkowaniu należy do lekarza45.
Stosowanie mitomycyny u osób starszych i pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
U osób w podeszłym wieku wydolność narządów, takich jak nerki czy wątroba, może być obniżona. Z tego powodu mitomycynę stosuje się w tej grupie pacjentów ze szczególną ostrożnością i pod ścisłą kontrolą lekarską, gdyż istnieje ryzyko przedłużonego działania toksycznego na szpik kostny7891011. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek, a w przypadku pogorszenia ich funkcji leczenie powinno być natychmiast przerwane121314.
- Mitomycyna może powodować poważne działania niepożądane, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego czy uszkodzenie nerek.
- Leku nie powinno się podawać osobom z aktywną infekcją lub skłonnościami do krwawień bez odpowiedniej kontroli lekarskiej.
- Nie należy stosować szczepionek zawierających żywe wirusy podczas leczenia mitomycyną i przez minimum 3 miesiące po zakończeniu terapii.
- Każde podanie leku powinno być poprzedzone i monitorowane badaniami laboratoryjnymi, zwłaszcza morfologią krwi i parametrami czynności nerek.
Tabela: Wskazania do stosowania mitomycyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaawansowany/przerzutowy rak żołądka | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Zaawansowany/przerzutowy rak piersi | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Niedrobnokomórkowy rak płuca | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Zaawansowany rak trzustki | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Powierzchowny rak pęcherza moczowego (po resekcji przezcewkowej) | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
Mitomycyna – istotny wybór w leczeniu zaawansowanych nowotworów
Mitomycyna odgrywa ważną rolę w terapii nowotworów, zwłaszcza w zaawansowanych stadiach choroby, gdzie inne metody leczenia nie są już skuteczne. Dzięki możliwości podania zarówno dożylnie, jak i bezpośrednio do pęcherza moczowego, zakres jej zastosowań jest szeroki, choć ściśle określony. Lek ten nie jest stosowany u dzieci, a w przypadku osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek wymaga szczególnej ostrożności oraz stałego monitorowania. Decyzja o zastosowaniu mitomycyny zawsze należy do lekarza, który dobiera terapię indywidualnie do potrzeb pacjenta i rodzaju choroby.


















