Mentol – stosowanie u dzieci

Bezpieczeństwo stosowania leków u pacjentów pediatrycznych

Stosowanie leków u dzieci wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ organizm dziecka nie jest po prostu „mniejszą wersją” organizmu dorosłego. Dzieci mają inny metabolizm, inaczej wchłaniają, rozkładają i wydalają leki. To oznacza, że niektóre substancje mogą działać na nie inaczej niż na dorosłych, a także mogą być bardziej narażone na skutki uboczne. Bezpieczeństwo substancji czynnych, takich jak mentol (Mentholum), musi być zawsze oceniane w kontekście wieku dziecka, masy ciała, a także drogi podania i obecności innych składników w preparacie¹.

Zakres stosowania mentolu u dzieci

Mentol występuje w wielu produktach leczniczych, w tym w maściach, żelach, kremach, płynach do stosowania na skórę, płynach doustnych, tabletkach i pastylkach do ssania. Dostępność i bezpieczeństwo stosowania mentolu u dzieci zależy od konkretnej postaci leku oraz obecności innych substancji czynnych:

• Wiele preparatów z mentolem (samodzielnie lub w połączeniu, np. z salicylanem metylu, ibuprofenem, benzokainą, olejkami eterycznymi) nie jest przeznaczonych do stosowania u dzieci poniżej określonego wieku, najczęściej 6, 12 lub nawet 18 lat²³⁴.
• Niektóre preparaty, takie jak tabletki do ssania lub pastylki zawierające mentol, są wskazane dla dzieci powyżej 6. roku życia, pod warunkiem, że dziecko potrafi prawidłowo ssać tabletkę i nie istnieje ryzyko zadławienia⁵⁶.
• Preparaty do stosowania na skórę, takie jak maści, kremy czy płyny, często nie są zalecane dla dzieci poniżej 12 lat, głównie ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa lub ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, np. methemoglobinemii po zastosowaniu niektórych połączeń z benzokainą²³.
• W przypadku preparatów zawierających etanol (np. płyny do płukania gardła, płyny doustne, produkty do inhalacji), przeciwwskazaniem jest stosowanie u dzieci poniżej 12 lat, ze względu na potencjalne ryzyko zatrucia alkoholem i brak danych o bezpieczeństwie⁷⁸.
• W wybranych przypadkach, jak pastylki do ssania z mentolem, produkt jest wskazany od 6. roku życia, a w maściach do nacierania w infekcjach dróg oddechowych nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 5 lub 7 lat⁴.

Brak danych klinicznych

W wielu Charakterystykach Produktów Leczniczych (ChPL) wyraźnie podkreśla się, że brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania mentolu u dzieci, zwłaszcza w młodszych grupach wiekowych. W takich przypadkach stosowanie produktu jest przeciwwskazane lub niezalecane⁹¹⁰.

Dawkowanie mentolu u dzieci

Dawkowanie mentolu u dzieci zależy od postaci leku i wieku dziecka:

• Tabletki do ssania, pastylki: produkty zawierające mentol (np. Neo-angin, Validol) są zwykle wskazane od 6. roku życia. Dawkowanie dla dzieci w wieku 6 lat i powyżej jest takie samo jak dla dorosłych⁵¹¹.
• Maści, kremy, żele do stosowania miejscowego: większość preparatów nie jest zalecana dla dzieci poniżej 12 lat, a niektóre – poniżej 5, 6 czy 7 lat, w zależności od produktu¹²². Dawkowanie dla starszych dzieci jest zwykle takie samo jak dla dorosłych.
• Płyny do płukania gardła, płyny doustne, produkty do inhalacji: w przypadku braku danych dotyczących bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania u dzieci, zwłaszcza poniżej 12 lat¹⁰.
• Płyny na skórę, aerozole, spraye: stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest zwykle przeciwwskazane¹³¹⁴.

Przykładowe przeciwwskazania i środki ostrożności dla dzieci

• Nie stosować preparatów zawierających mentol u dzieci poniżej 6 lat w postaci tabletek do ssania, pastylek, sprayów do gardła⁵⁶.
• Nie stosować produktów z mentolem na uszkodzoną skórę, błony śluzowe czy otwarte rany¹⁵¹⁶.
• Preparaty z benzokainą i mentolem nie są zalecane u dzieci do 2 lat ze względu na ryzyko methemoglobinemii².
• W przypadku braku wystarczających danych klinicznych lub obecności alkoholu w składzie, produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 12 lat⁷⁸.

Podsumowanie: Mentol – bezpieczne stosowanie u dzieci zależne od postaci leku i wieku

Mentol, jako składnik wielu produktów leczniczych, może być stosowany u dzieci wyłącznie w wybranych postaciach i od określonego wieku. Najczęściej produkty z mentolem są przeznaczone dla dzieci powyżej 6 lub 12 lat, a w przypadku niektórych preparatów – powyżej 18 lat. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń producenta i zwracanie uwagi na obecność innych substancji czynnych w preparacie. Brak danych klinicznych oraz obecność alkoholu lub innych potencjalnie szkodliwych składników są częstym powodem przeciwwskazań do stosowania u młodszych dzieci. Bezpieczeństwo stosowania mentolu u dzieci zależy więc od wieku, postaci leku, drogi podania oraz składu produktu.