REKLAMA

Czym jest mentol i jak jest stosowany?

Mentol (Mentholum) jest naturalnym związkiem, który wywołuje uczucie chłodu oraz działa łagodząco na podrażnienia. Stosuje się go zarówno miejscowo na skórę, jak i w preparatach do jamy ustnej, żelach, kremach, a także jako składnik produktów złożonych, często razem z innymi substancjami, np. salicylanem metylu, ibuprofenem, kamforą czy olejkami eterycznymi123. Mentol można znaleźć w maściach, pudrach, sprayach, tabletkach do ssania, płynach do płukania gardła, a nawet w produktach doustnych45.

Kiedy mówimy o przedawkowaniu mentolu?

Przedawkowanie mentolu oznacza zastosowanie dawki większej niż zalecana, co może prowadzić do wystąpienia niepożądanych objawów. W przypadku preparatów do stosowania miejscowego, prawdopodobieństwo przedawkowania jest bardzo niskie, jeśli przestrzega się zaleceń zawartych w ulotce. Natomiast przy stosowaniu doustnym lub połknięciu produktu, ryzyko przedawkowania wzrasta, zwłaszcza jeśli preparat zawiera także inne substancje, np. alkohol czy salicylany67.

  • Standardowe dawki mentolu różnią się w zależności od produktu i drogi podania – np. w tabletkach do ssania jest to zwykle kilka miligramów, w żelach i maściach do kilkudziesięciu miligramów na gram produktu12.
  • Przedawkowanie może być wynikiem spożycia zbyt dużej ilości tabletek, połknięcia maści lub żelu, bądź zastosowania produktu na dużą powierzchnię skóry, zwłaszcza uszkodzonej8.
Ważne: W większości preparatów miejscowych z mentolem nie odnotowano przypadków poważnego przedawkowania, jeśli są stosowane zgodnie z zaleceniami. Jednak ryzyko wzrasta, gdy produkt zostanie połknięty lub nałożony na uszkodzoną skórę. Zawsze należy zwracać uwagę na obecność innych substancji czynnych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo stosowania, zwłaszcza u dzieci lub osób z chorobami nerek86.

Objawy przedawkowania mentolu

Objawy przedawkowania zależą od drogi podania, zastosowanej dawki oraz obecności innych składników w preparacie. Najczęściej są one łagodne, ale w przypadku znacznego przekroczenia dawki lub połknięcia dużej ilości produktu mogą pojawić się poważniejsze symptomy67.

  • Układ pokarmowy: brak apetytu, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka67.
  • Układ nerwowy: bóle głowy, zawroty głowy, drgawki, zaburzenia świadomości, senność67.
  • Skóra: zaczerwienienie, intensywne złuszczanie, zwłaszcza na dłoniach, stopach i pośladkach, zapalenie skóry6.
  • Objawy ogólne: osłabienie, gorączka, w ciężkich przypadkach – porażenie ośrodka oddechowego i śpiączka (dotyczy głównie preparatów z innymi toksycznymi składnikami, np. kamforą)7.

W przypadku produktów złożonych, objawy przedawkowania mogą być związane także z innymi substancjami, np. salicylanem metylu (zatrucie salicylanami: wymioty, bóle głowy, szumy uszne, a w ciężkich przypadkach nawet zaburzenia oddychania i kwasica), ibuprofenem (bóle głowy, niedociśnienie), kamforą (drgawki, śpiączka) czy alkoholem etylowym (objawy typowe dla zatrucia alkoholem)879.

Objawy według układów narządowych

  • Układ pokarmowy: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha67.
  • Układ nerwowy: bóle głowy, zawroty głowy, drgawki, senność, zaburzenia świadomości67.
  • Skóra: zaczerwienienie, złuszczanie, podrażnienie67.

Postępowanie w przypadku przedawkowania mentolu

W większości przypadków przedawkowania mentolu (zwłaszcza przy stosowaniu miejscowym) objawy mają łagodny charakter i ustępują po zaprzestaniu stosowania produktu. Leczenie jest zazwyczaj objawowe61011. Jednak w przypadku połknięcia większej ilości produktu lub wystąpienia cięższych objawów (np. drgawki, utrata przytomności, zaburzenia oddychania), konieczna może być pilna interwencja medyczna.

  • Należy przerwać stosowanie preparatu6.
  • W razie połknięcia produktu – nie wywoływać wymiotów, a w razie konieczności skonsultować się z lekarzem12.
  • Leczenie polega na łagodzeniu objawów (np. płukanie żołądka w szpitalu, podanie węgla aktywowanego, obserwacja i leczenie objawowe w przypadku poważnych objawów neurologicznych lub ze strony układu pokarmowego)12.
  • W przypadku produktów zawierających inne substancje czynne (np. salicylan metylu, ibuprofen, kamfora), leczenie może obejmować wyrównanie zaburzeń elektrolitowych lub inne specjalistyczne procedury138.
  • Nie opisano specyficznej odtrutki dla mentolu6.
Uwaga:

  • Większość preparatów z mentolem, stosowanych miejscowo, nie prowadzi do ciężkich powikłań, jeśli używane są zgodnie z zaleceniami.
  • W przypadku połknięcia produktu lub pojawienia się niepokojących objawów (szczególnie u dzieci) należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
  • Szczególną ostrożność należy zachować przy preparatach złożonych zawierających także inne substancje czynne, które mogą zwiększać ryzyko poważnych powikłań.
  • Objawy przedawkowania mogą być nasilone u osób z chorobami nerek lub wątroby.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie przy przedawkowaniu mentolu

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne: podrażnienie skóry, nudności, łagodne bóle głowy Zaprzestanie stosowania, leczenie objawowe Nie
Umiarkowane: wymioty, biegunka, bóle brzucha, zaczerwienienie skóry Obserwacja, leczenie objawowe, konsultacja lekarska W zależności od nasilenia objawów
Ciężkie: drgawki, zaburzenia świadomości, porażenie oddychania, śpiączka (głównie przy połknięciu dużych ilości lub obecności innych substancji toksycznych) Pilna interwencja medyczna, płukanie żołądka, leczenie szpitalne Tak

Mentol – bezpieczeństwo stosowania i ryzyko przedawkowania

Mentol jest substancją stosowaną w wielu preparatach dostępnych bez recepty i zazwyczaj cechuje się bardzo dobrym profilem bezpieczeństwa. Większość przypadków przedawkowania dotyczy niewłaściwego użycia, np. połknięcia produktu przeznaczonego do stosowania na skórę lub użycia na rozległe, uszkodzone powierzchnie skóry. Objawy przedawkowania najczęściej ustępują po odstawieniu preparatu i nie prowadzą do trwałych uszkodzeń organizmu. Jednak w przypadku produktów złożonych, zawierających dodatkowe substancje czynne, objawy mogą być bardziej nasilone i wymagać specjalistycznej pomocy medycznej678. Zawsze warto stosować preparaty z mentolem zgodnie z zaleceniami i zachować ostrożność, zwłaszcza u dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania mentolu?

Objawy przedawkowania mentolu to m.in. nudności, wymioty, bóle brzucha, bóle głowy, zaczerwienienie i złuszczanie skóry, a w ciężkich przypadkach drgawki i zaburzenia świadomości12.

Co zrobić, gdy dojdzie do przedawkowania mentolu?

Należy przerwać stosowanie produktu, a w razie połknięcia lub ciężkich objawów skonsultować się z lekarzem. Leczenie jest objawowe13.

Czy mentol stosowany na skórę może być niebezpieczny?

Przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami ryzyko jest bardzo niskie. Ryzyko wzrasta przy aplikacji na uszkodzoną skórę lub połknięciu produktu1.

Czy istnieje odtrutka na przedawkowanie mentolu?

Nie ma specyficznej odtrutki. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wsparciu funkcji życiowych1.

REKLAMA