Dawkowanie marawiroku – ogólne zasady
Marawirok jest stosowany w leczeniu zakażenia HIV-1 u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 2 lat, o masie ciała co najmniej 10 kg, u których wykryto wirusa o określonym typie (CCR5-tropowy). Przed rozpoczęciem leczenia należy potwierdzić, że właśnie taki typ wirusa występuje u pacjenta123.
Dostępne postacie leku i drogi podania
- Tabletki powlekane w różnych dawkach: 25 mg, 75 mg, 150 mg, 300 mg45.
- Roztwór doustny (20 mg/ml) – głównie dla dzieci, które nie potrafią połykać tabletek6.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
Zalecana dawka marawiroku dla dorosłych zależy od tego, jakie inne leki są przyjmowane jednocześnie. Marawirok jest metabolizowany przez enzymy w wątrobie (CYP3A), a niektóre leki mogą wpływać na jego stężenie we krwi. W związku z tym dawkowanie ustala się w oparciu o obecność tzw. silnych inhibitorów lub induktorów CYP3A789:
- 150 mg dwa razy na dobę – jeśli pacjent przyjmuje silny inhibitor CYP3A (np. niektóre leki przeciwgrzybicze, antybiotyki, inhibitory proteazy), niezależnie od tego, czy jednocześnie stosowany jest silny induktor CYP3A7.
- 300 mg dwa razy na dobę – jeśli nie stosuje się silnych inhibitorów ani induktorów CYP3A7.
- 600 mg dwa razy na dobę – jeśli pacjent przyjmuje silny induktor CYP3A (np. niektóre leki przeciwpadaczkowe), ale nie stosuje się silnego inhibitora CYP3A7.
Lek należy przyjmować doustnie, niezależnie od posiłków101112.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Dawkowanie u dzieci i młodzieży (w wieku od 2 lat i masie ciała co najmniej 10 kg) ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę masę ciała oraz przyjmowane inne leki. Ważne jest, aby dawka nie przekraczała maksymalnej dawki zalecanej dla dorosłych713. Jeśli dziecko nie potrafi połknąć tabletki, stosuje się roztwór doustny13.
- 10–20 kg – 50 mg dwa razy na dobę (z silnym inhibitorem CYP3A); brak danych dla innych schematów14.
- 20–30 kg – 75 mg dwa razy na dobę (z silnym inhibitorem CYP3A) lub 300 mg dwa razy na dobę (bez silnych inhibitorów/induktorów)14.
- 30–40 kg – 100 mg dwa razy na dobę (z silnym inhibitorem CYP3A) lub 300 mg dwa razy na dobę (bez silnych inhibitorów/induktorów)14.
- ≥40 kg – 150 mg dwa razy na dobę (z silnym inhibitorem CYP3A) lub 300 mg dwa razy na dobę (bez silnych inhibitorów/induktorów)14.
Nie zaleca się stosowania marawiroku u dzieci poniżej 2 lat lub o masie ciała poniżej 10 kg, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności12.
Osoby starsze
Doświadczenie w stosowaniu marawiroku u pacjentów powyżej 65 roku życia jest ograniczone. Zaleca się szczególną ostrożność i indywidualną ocenę ryzyka151617.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U dorosłych z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 80 ml/min), którzy jednocześnie przyjmują silne inhibitory CYP3A, zaleca się zmniejszenie częstości podawania marawiroku do 150 mg raz na dobę151617. W ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min), szczególnie przy stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A, należy zachować dużą ostrożność ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego15.
Brak jest wystarczających danych, by określić szczególne zalecenia dawkowania u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek. U tych pacjentów marawirok powinien być stosowany z ostrożnością1012.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Dane dotyczące stosowania marawiroku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby są ograniczone, dlatego lek powinien być stosowany ostrożnie w tej grupie pacjentów. Nie ma wystarczających danych, by zalecać konkretne modyfikacje dawkowania u dzieci i młodzieży z chorobami wątroby101112.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania marawiroku u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka1011.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Marawirok stosuje się wyłącznie w leczeniu zakażenia HIV-1 CCR5-tropowego. Schemat dawkowania nie zmienia się w zależności od innych wskazań, ponieważ lek nie jest zalecany do innych zastosowań1819.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W badaniach klinicznych maksymalna stosowana dawka marawiroku wynosiła 1200 mg na dobę. Najczęstszym objawem przedawkowania było niedociśnienie ortostatyczne (nagły spadek ciśnienia przy wstawaniu). Nie zaleca się przekraczania zalecanych dawek. W przypadku przedawkowania konieczna jest obserwacja i leczenie objawowe202122.
- Marawirok należy przyjmować regularnie, w odstępach 12 godzin, niezależnie od posiłków12.
- W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować podwójnej dawki w celu jej uzupełnienia.
- Wszelkie zmiany dawkowania powinny być konsultowane z lekarzem.
- Nie zaleca się stosowania marawiroku u dzieci poniżej 2 lat lub o masie ciała poniżej 10 kg12.
Podsumowanie – Marawirok: elastyczne dawkowanie dostosowane do pacjenta
Dawkowanie marawiroku jest ściśle dostosowywane do wieku, masy ciała, innych stosowanych leków oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Odpowiednie dobranie dawki zwiększa skuteczność leczenia i minimalizuje ryzyko działań niepożądanych. Poniższa tabela podsumowuje najważniejsze schematy dawkowania marawiroku dla różnych grup pacjentów14:
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 150 mg, 300 mg lub 600 mg dwa razy na dobę (w zależności od innych leków)8 |
| Dzieci i młodzież (2 lata i więcej, masa ciała ≥10 kg) | 50–150 mg dwa razy na dobę (z silnym inhibitorem CYP3A); 75–300 mg dwa razy na dobę (bez silnych inhibitorów/induktorów), w zależności od masy ciała14 |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, ale z ostrożnością |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Zmniejszenie częstości podawania do 150 mg raz na dobę (przy silnych inhibitorach CYP3A); ostrożność w ciężkiej niewydolności nerek16 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Brak szczegółowych zaleceń, stosować ostrożnie |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosowanie tylko po indywidualnej ocenie lekarza |
| Dzieci poniżej 2 lat lub <10 kg | Nie zaleca się stosowania |













