Czy lewometadon jest bezpieczny? – Kiedy należy zachować szczególną ostrożność
Lewometadon to silny lek opioidowy wykorzystywany głównie w terapii substytucyjnej osób uzależnionych od opioidów. Jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub wątroby, kobiet w ciąży, matek karmiących oraz osób z zaburzeniami oddychania. Dla dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia stosowanie lewometadonu jest przeciwwskazane12.
Bezpieczeństwo stosowania lewometadonu u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Kobiety w ciąży
Lewometadon może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne i pod ścisłym nadzorem lekarza, najlepiej w specjalistycznym ośrodku. Nie ustalono jednoznacznie ryzyka wad wrodzonych u dzieci narażonych na działanie lewometadonu, ale lek ten przenika przez łożysko i może powodować objawy odstawienia u noworodka. Około 60-80% noworodków wymaga leczenia szpitalnego z powodu zespołu abstynencyjnego. Po porodzie może być konieczne zmniejszenie dawki leku. Dzieci matek leczonych lewometadonem mogą mieć niższą masę urodzeniową i mniejszy obwód głowy oraz być narażone na pewne powikłania zdrowotne34.
Kobiety karmiące piersią
Lewometadon przenika do mleka matki w niewielkim stopniu. U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące lewometadon opisywano działania niepożądane, takie jak senność i trudności w oddychaniu. Decyzja o karmieniu piersią powinna być podjęta indywidualnie po konsultacji z lekarzem. Jeśli karmienie piersią jest kontynuowane, dawka lewometadonu powinna być jak najmniejsza, a dziecko powinno być obserwowane pod kątem niepokojących objawów5.
Wpływ lewometadonu na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Lewometadon może znacznie obniżać czujność, powodować zawroty głowy oraz senność. Z tego względu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn podczas leczenia lewometadonem. O tym, kiedy można bezpiecznie wrócić do tych czynności, decyduje lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta6.
- Lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat – nie określono dla nich bezpieczeństwa ani skuteczności.
- Lewometadon powinien być stosowany wyłącznie doustnie – inne drogi podania mogą prowadzić do poważnych powikłań.
- Stosowanie lewometadonu przez osoby nietolerujące opioidów lub bez tolerancji na opiaty może zagrażać życiu.
- Nadużycie lub niewłaściwe stosowanie lewometadonu może prowadzić do uzależnienia, przedawkowania i śmierci.
Interakcje z alkoholem
Łączenie lewometadonu z alkoholem jest niebezpieczne i może prowadzić do silnej senności, zahamowania oddechu, śpiączki, a nawet śmierci. Podczas leczenia należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu7.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się zmniejszenie dawki lewometadonu. Ze względu na możliwość kumulacji leku w organizmie, osoby z zaburzeniami pracy nerek powinny być objęte szczególnym nadzorem podczas leczenia1.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Pacjenci z ciężkimi, przewlekłymi zaburzeniami czynności wątroby wymagają zmniejszenia dawki lewometadonu. Wydłużony czas działania leku u tych osób zwiększa ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania. Długotrwała terapia powinna być prowadzona z ostrożnością, a dawki dostosowywane indywidualnie18.
Stosowanie lewometadonu u seniorów
U osób starszych zaleca się stosowanie niższych dawek lewometadonu. Ze względu na wydłużony czas działania leku w tej grupie wiekowej, wzrasta ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Leczenie powinno być rozpoczęte od możliwie najmniejszej skutecznej dawki i monitorowane pod kątem objawów przedawkowania98.
- Lek jest przeciwwskazany u osób z depresją oddechową, obturacyjnymi chorobami układu oddechowego oraz u pacjentów uzależnionych od leków nieopioidowych.
- U osób z zaburzeniami oddychania, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, chorobami serca lub zaburzeniami rytmu serca konieczna jest szczególna ostrożność.
- Stosowanie z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepinami, lekami przeciwdepresyjnymi) zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
- Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z inhibitorami MAO, pentazocyną i buprenorfiną.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Osoby z astmą, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, chorobami serca, zaburzeniami rytmu serca, niedoczynnością tarczycy lub niewydolnością nadnerczy powinny być leczone pod ścisłym nadzorem lekarza1011.
- Pacjenci z ostrymi chorobami jamy brzusznej, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią czy rozrostem gruczołu krokowego wymagają indywidualnej oceny bezpieczeństwa terapii12.
- Lek jest przeciwwskazany w przypadku równoczesnego stosowania inhibitorów MAO i przez 2 tygodnie po ich odstawieniu2.
- Osoby z zaburzeniami psychicznymi, szczególnie z historią uzależnień, powinny być monitorowane pod kątem rozwoju uzależnienia od lewometadonu13.
Lewometadon – podsumowanie bezpieczeństwa stosowania
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Dzieci i młodzież <18 lat | Nie wolno stosować | Przeciwwskazane |
| Kobiety w ciąży | Zachować szczególną ostrożność | Tylko jeśli bezwzględnie konieczne, pod ścisłym nadzorem |
| Kobiety karmiące piersią | Zachować szczególną ostrożność | Możliwe przenikanie do mleka; obserwować dziecko |
| Osoby starsze | Można stosować | Zalecane zmniejszenie dawki i ścisły nadzór |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Można stosować z ostrożnością | Zalecane zmniejszenie dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Można stosować z ostrożnością | Zalecane zmniejszenie dawki |
| Prowadzenie pojazdów/obsługa maszyn | Nie wolno podczas leczenia | Może powodować senność i zawroty głowy |
| Alkohol | Nie wolno łączyć | Ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu |


















