Jak wygląda dawkowanie lewodopy?
Lewodopa (Levodopum) jest stosowana przede wszystkim w leczeniu choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg. Dostępna jest w wielu postaciach i kombinacjach z innymi substancjami, takimi jak benzerazyd, karbidopa czy entakapon, a także w różnych drogach podania – doustnie (tabletki, kapsułki, żel dojelitowy) oraz w postaci roztworu do infuzji podskórnej1234. Schemat dawkowania zawsze powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz rodzaju stosowanego preparatu.
Dawkowanie standardowe u dorosłych
W leczeniu choroby Parkinsona lewodopa jest zazwyczaj podawana doustnie w połączeniu z inhibitorem dekarboksylazy (benzerazyd lub karbidopa), co pozwala na podanie mniejszych dawek i zmniejszenie działań niepożądanych56. Najczęściej stosowane postacie to kapsułki, tabletki (w tym o przedłużonym lub modyfikowanym uwalnianiu) oraz żele dojelitowe i roztwory do infuzji podskórnej.
- Leczenie początkowe: zazwyczaj zaczyna się od małych dawek, np. 50 mg lewodopy + 12,5 mg benzerazydu (1 kapsułka Madopar 62,5 mg) trzy do czterech razy na dobę7.
- Indywidualizacja dawki: dawka jest stopniowo zwiększana w zależności od reakcji organizmu7.
- Dawka podtrzymująca: najczęściej stosuje się 300–800 mg lewodopy na dobę (w kilku dawkach podzielonych)8.
- Preparaty o przedłużonym uwalnianiu: dawka początkowa to najczęściej jedna tabletka (np. 200 mg lewodopy + 50 mg karbidopy) dwa razy na dobę, a następnie dawka może być zwiększana w odstępach co najmniej 2–4 dni910.
- Preparaty dojelitowe: żel podaje się w sposób ciągły za pomocą pompy, z indywidualnym dostosowaniem dawki – zwykle w zakresie 40–120 mg lewodopy/godzinę w ciągłej infuzji, plus dawka poranna i ewentualnie dodatkowe bolusy1112.
- Roztwór do infuzji podskórnej: podawany jest w sposób ciągły przez 24 godziny na dobę, dawka ustalana jest na podstawie wcześniejszego stosowania lewodopy i może sięgać do 4260 mg lewodopy na dobę13.
Częstotliwość podawania i czas trwania terapii
Częstotliwość podawania lewodopy zależy od postaci leku i indywidualnej tolerancji. Zazwyczaj stosuje się ją w 3 lub więcej dawkach podzielonych w ciągu dnia, choć w niektórych przypadkach – szczególnie przy postaciach o przedłużonym uwalnianiu – możliwe jest rzadsze przyjmowanie. Terapia lewodopą jest zwykle długotrwała i kontynuowana przez wiele lat, z okresową oceną skuteczności i koniecznością dostosowywania dawki1617.
Drogi podania i dostępne postacie leku
- Doustnie: kapsułki, tabletki o natychmiastowym lub przedłużonym uwalnianiu, tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej18.
- Dojelitowo: żel podawany za pomocą pompy do dwunastnicy lub jelita czczego (np. Duodopa, Lecigon)1920.
- Podskórnie: roztwór do ciągłej infuzji podskórnej (Produodopa)13.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie zaleca się stosowania lewodopy u dzieci i młodzieży poniżej 18 lub 25 roku życia, w zależności od preparatu i wskazania2122232425.
Osoby starsze
- Nie ma konieczności szczególnej modyfikacji dawki wyłącznie ze względu na wiek, jednak u osób w podeszłym wieku metabolizm lewodopy może być wolniejszy, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki261617.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie jest konieczne zmniejszanie dawki u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek272829.
- W ciężkiej niewydolności nerek należy zachować ostrożność, a dawkowanie dobierać indywidualnie29.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Dawkowanie należy dobierać indywidualnie. Brak jest szczegółowych danych, dlatego zaleca się ostrożność w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby272830.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod antykoncepcji21.
- Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią21.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Leczenie zespołu niespokojnych nóg (RLS)
- Maksymalna dawka dobowa w leczeniu RLS nie powinna przekraczać 500 mg lewodopy31.
- Lek przyjmuje się na godzinę przed snem, w dawce od 62,5 mg do 125 mg, a jeśli objawy nie ustępują – do 250 mg31.
- W przypadkach trudności z zasypianiem i zaburzeniami snu w nocy stosuje się preparaty o przedłużonym uwalnianiu w połączeniu z preparatami o standardowym uwalnianiu32.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna dawka dobowa zależy od postaci i wskazania, np. w leczeniu zespołu niespokojnych nóg nie powinna przekraczać 500 mg31.
- W preparatach dojelitowych i podskórnych maksymalna zalecana dawka dobowa może sięgać nawet 2000 mg (żel dojelitowy) lub 4260 mg (roztwór do infuzji podskórnej)3313.
- Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca, zaburzenia psychiczne, nudności, wymioty, ruchy mimowolne3435.
Podsumowanie – Lewodopa: dawkowanie dostosowane do pacjenta i preparatu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (choroba Parkinsona, doustnie) | Leczenie początkowe: 50 mg lewodopy + 12,5 mg benzerazydu 3–4 razy/dobę; dawka podtrzymująca: 300–800 mg lewodopy/dobę w kilku dawkach podzielonych7 |
| Dorośli (preparaty o przedłużonym uwalnianiu) | Początkowo 200 mg lewodopy + 50 mg karbidopy 2 razy/dobę; możliwa modyfikacja co 2–4 dni; dawka dobowa zwykle 400–1600 mg w dawkach podzielonych9 |
| Dorośli (żel dojelitowy) | Indywidualnie: dawka poranna 100–200 mg, ciągła infuzja 40–120 mg/godzinę, dodatkowe bolusy wg potrzeb; maks. 2000 mg/dobę11 |
| Dorośli (roztwór do infuzji podskórnej) | Indywidualnie: infuzja przez 24h, dawka wyliczana na podstawie wcześniejszej terapii, do 4260 mg/dobę13 |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania/przeciwwskazane21 |
| Osoby starsze | Brak konieczności modyfikacji dawki wyłącznie ze względu na wiek; indywidualne dostosowanie26 |
| Niewydolność nerek | Brak konieczności modyfikacji w łagodnej/umiarkowanej niewydolności; ostrożność w ciężkiej27 |
| Niewydolność wątroby | Ostrożność; indywidualne dostosowanie dawki27 |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane21 |


















