Ogólne zasady dawkowania kladrybiny

Kladrybina jest stosowana w leczeniu różnych schorzeń, w tym białaczki włochatokomórkowej, przewlekłej białaczki limfatycznej, chłoniaków nieziarniczych o niskim stopniu złośliwości oraz rzutowej postaci stwardnienia rozsianego o dużej aktywności. W zależności od wskazania, postaci leku i drogi podania, schematy dawkowania są odmienne12.

Dawkowanie u dorosłych – białaczka włochatokomórkowa

  • Roztwór do infuzji dożylnej: Zalecana dawka to 0,09 mg/kg masy ciała na dobę (lub 3,6 mg/m² powierzchni ciała na dobę), podawana w 24-godzinnym, ciągłym wlewie przez 7 dni. Dawkowania nie należy modyfikować. W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, np. neurotoksyczności lub nefrotoksyczności, należy okresowo wstrzymać lub zakończyć podawanie leku3.
  • Roztwór do wstrzykiwań podskórnych: Zalecana dawka wynosi 0,14 mg/kg masy ciała na dobę. Lek podaje się w postaci zastrzyków podskórnych przez 5 kolejnych dni, bez odchyleń od zalecanego schematu4.

Dawkowanie u dorosłych – przewlekła białaczka limfatyczna i chłoniaki nieziarnicze

  • Roztwór do infuzji dożylnej: Zalecana dawka to 0,12 mg/kg masy ciała na dobę (lub 4,8 mg/m² powierzchni ciała na dobę), podawana w 2-godzinnym wlewie przez 5 kolejnych dni. Cykl można powtarzać co 28 dni, zwykle wystarczają dwa kursy, maksymalnie do 6 kursów. Jeśli po dwóch kursach nie ma poprawy, leczenie należy przerwać. Przy pozytywnej odpowiedzi leczenie można kontynuować3.

Dawkowanie u dorosłych – stwardnienie rozsiane

  • Tabletki doustne: Zalecana dawka całkowita to 3,5 mg/kg masy ciała przez 2 lata (1,75 mg/kg na rok). Każdy cykl składa się z dwóch tygodni leczenia, z których każdy przypada na początek kolejnych miesięcy w danym roku. W każdym tygodniu leczenia pacjent przyjmuje 10 mg lub 20 mg (1 lub 2 tabletki) w pojedynczej dawce dobowej, zależnie od masy ciała. Szczegółowe rozbicie dawek według masy ciała i dni leczenia znajduje się w tabelach zamieszczonych w źródle5.
Ważne: Kladrybina występuje w kilku postaciach – jako roztwór do infuzji dożylnej, roztwór do wstrzykiwań podskórnych oraz tabletki doustne. Schemat dawkowania oraz droga podania są ściśle związane ze wskazaniem i stanem zdrowia pacjenta. Przed rozpoczęciem leczenia zawsze wymagane jest wykonanie badań krwi oraz ocena czynności nerek i wątroby, a także dokładne monitorowanie podczas terapii67.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Roztwór do infuzji dożylnej: Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci. Kladrybina nie powinna być stosowana w tej grupie wiekowej8.
  • Roztwór do wstrzykiwań podskórnych: Stosowanie przeciwwskazane u pacjentów poniżej 18. roku życia4.
  • Tabletki doustne: Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów poniżej 18. roku życia9.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Roztwór do infuzji dożylnej: Zaleca się ostrożność. Dawkowanie zwykle nie wymaga modyfikacji, ale należy szczególnie monitorować czynność nerek i wątroby oraz morfologię krwi8.
  • Roztwór do wstrzykiwań podskórnych: Leczenie należy ustalić indywidualnie i uważnie monitorować parametry laboratoryjne4.
  • Tabletki doustne: Brak danych klinicznych u osób powyżej 65 lat. Zaleca się ostrożność z uwagi na częstsze zaburzenia czynności narządów i choroby współistniejące9.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Roztwór do infuzji dożylnej: Zaleca się ostrożność i rozważenie zmniejszenia dawki. Brak szczegółowych zaleceń, konieczna jest indywidualna ocena8.
  • Roztwór do wstrzykiwań podskórnych: Podawanie niewskazane u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤ 50 ml/min). Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z łagodną niewydolnością, zalecana ostrożność10.
  • Tabletki doustne: U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawki. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min)11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Roztwór do infuzji dożylnej: Zaleca się ostrożność i rozważenie zmniejszenia dawki. Brak szczegółowych zaleceń, konieczna jest indywidualna ocena8.
  • Roztwór do wstrzykiwań podskórnych: Podawanie niewskazane u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby (wskaźnik Child–Pugh > 6). Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z łagodną niewydolnością, zalecana ostrożność10.
  • Tabletki doustne: Nie zaleca się stosowania u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa11.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Kladrybina jest przeciwwskazana w okresie ciąży i karmienia piersią, niezależnie od postaci leku i drogi podania121314.
Ważne dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby:

  • Nie każda postać kladrybiny może być stosowana u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
  • W przypadku podskórnych wstrzyknięć i tabletek doustnych przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek lub wątroby.
  • Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena funkcji tych narządów oraz regularne monitorowanie podczas leczenia.
  • W razie jakichkolwiek wątpliwości, lekarz prowadzący indywidualnie oceni ryzyko i korzyści terapii kladrybiną1511.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie kladrybiny różni się w zależności od choroby, w której jest stosowana. W przypadku białaczki włochatokomórkowej, przewlekłej białaczki limfatycznej oraz chłoniaków nieziarniczych stosuje się inne schematy niż w leczeniu stwardnienia rozsianego. Leczenie przewlekłe i doraźne także mają różne schematy podawania, które opisano powyżej w sekcjach dotyczących poszczególnych wskazań35.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

W przypadku kladrybiny nie ustalono jednej, uniwersalnej maksymalnej dawki dobowej, ponieważ zależy ona od masy ciała, wskazania oraz postaci leku. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężka neurotoksyczność, ostra niewydolność nerek oraz ciężkie zaburzenia krwi, w tym neutropenia, niedokrwistość i małopłytkowość. W razie przedawkowania należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe oraz podtrzymujące161718.

Kladrybina – dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (białaczka włochatokomórkowa, dożylnie) 0,09 mg/kg m.c./dobę przez 7 dni w ciągłym wlewie3
Dorośli (białaczka włochatokomórkowa, podskórnie) 0,14 mg/kg m.c./dobę przez 5 dni (zastrzyki podskórne)4
Dorośli (przewlekła białaczka limfatyczna, chłoniaki nieziarnicze) 0,12 mg/kg m.c./dobę przez 5 dni w 2-godzinnym wlewie; cykle co 28 dni (do 6 cykli)3
Dorośli (stwardnienie rozsiane, doustnie) Całkowita dawka 3,5 mg/kg przez 2 lata, w 2 cyklach leczenia po 1,75 mg/kg/rok, zgodnie z masą ciała5
Dzieci i młodzież Nie zaleca się / przeciwwskazane849
Osoby starsze Indywidualna ocena, zwykle jak u dorosłych, z ostrożnością49
Pacjenci z niewydolnością nerek Indywidualna ocena; przeciwwskazane w umiarkowanej/ciężkiej niewydolności (w przypadku podskórnych wstrzyknięć i tabletek doustnych)1011
Pacjenci z niewydolnością wątroby Indywidualna ocena; przeciwwskazane w umiarkowanej/ciężkiej niewydolności (w przypadku podskórnych wstrzyknięć i tabletek doustnych)1011
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane121314

Kladrybina – dawkowanie dostosowane do indywidualnych potrzeb

Dawkowanie kladrybiny jest ściśle uzależnione od rodzaju schorzenia, postaci leku, masy ciała pacjenta oraz stanu zdrowia nerek i wątroby. Stosowanie leku u dzieci, kobiet w ciąży oraz pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności. W każdym przypadku leczenie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty, a pacjent musi być regularnie monitorowany pod kątem działań niepożądanych i skuteczności terapii1976.

Pytania i odpowiedzi

Jak długo trwa leczenie kladrybiną w stwardnieniu rozsianym?

Całkowity czas leczenia to 2 lata (2 cykle), po czym nie jest wymagane dalsze leczenie w roku 3. i 4.5

Czy kladrybina może być stosowana u dzieci?

Nie zaleca się stosowania kladrybiny u dzieci i młodzieży, jest przeciwwskazana w tej grupie wiekowej8910.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania kladrybiny?

Kladrybina jest przeciwwskazana w ciąży, okresie karmienia piersią, u dzieci i młodzieży oraz u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek lub wątroby (w przypadku niektórych postaci leku)15.

Czy dawkowanie kladrybiny zależy od masy ciała?

Tak, zarówno w leczeniu stwardnienia rozsianego, jak i chorób hematologicznych dawki są wyliczane na podstawie masy ciała pacjenta35.