Reklama

Charakterystyka działań niepożądanych infliksymabu

Infliksymab, znany również jako Infliximabum, to przeciwciało monoklonalne, które stosuje się przede wszystkim w leczeniu chorób zapalnych o podłożu autoimmunologicznym, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy łuszczyca1234567. Choć infliksymab pozwala skutecznie kontrolować objawy wielu schorzeń, może wywoływać działania niepożądane. Najczęściej są one łagodne lub umiarkowane, jednak u części pacjentów mogą wystąpić poważniejsze powikłania, w tym zagrażające zdrowiu i życiu1234567.

Częstość i rodzaj działań niepożądanych mogą się różnić w zależności od postaci leku (dożylna lub podskórna), dawki, czasu leczenia oraz wieku pacjenta. U dzieci, osób starszych czy pacjentów z innymi chorobami ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być wyższe891011121314. Podobnie w przypadku leczenia skojarzonego z innymi lekami immunosupresyjnymi, część działań niepożądanych może występować rzadziej lub z innym nasileniem1516171819.

Każdy lek może wywołać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić. Decyzja o rozpoczęciu terapii infliksymabem zawsze powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka12345.

Działania niepożądane według częstości występowania

Bardzo często (≥1/10)

  • Zakażenia wirusowe, np. grypa, zakażenia wirusem herpes – objawiają się m.in. gorączką, katarem, bólem gardła20212223242526
  • Ból głowy – często łagodny, przejściowy20272829303132
  • Zakażenia górnych dróg oddechowych, np. zapalenie zatok – mogą objawiać się kaszlem, katarem, uczuciem zatkanego nosa33273435363738
  • Bóle brzucha, nudności – mogą być krótkotrwałe, zwykle ustępują samoistnie33273435363738
  • Reakcje związane z infuzją (przy podaniu dożylnym) lub wstrzyknięciem (przy podaniu podskórnym) – np. zaczerwienienie, świąd, dreszcze, gorączka, ból, które zazwyczaj są łagodne lub umiarkowane i ustępują samoistnie15161718193940

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Zakażenia bakteryjne, np. posocznica, ropień, zapalenie tkanki łącznej20
  • Neutropenia, leukopenia, niedokrwistość – mogą objawiać się osłabieniem, bladością skóry, większą podatnością na infekcje33
  • Reakcje alergiczne ze strony układu oddechowego, np. kaszel, duszność33
  • Depresja, bezsenność33
  • Zawroty głowy, niedoczulica, parestezja (mrowienie, drętwienie)33
  • Zapalenie spojówek41
  • Tachykardia, kołatania serca41
  • Niedociśnienie, nadciśnienie tętnicze, siniaki, uderzenia gorąca41
  • Zakażenia dolnych dróg oddechowych (np. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli), duszność, krwawienie z nosa41
  • Krwotoki żołądkowo-jelitowe, biegunka, refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcia41
  • Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych41
  • Nowe zachorowania lub zaostrzenie łuszczycy, pokrzywka, wysypka, świąd, sucha skóra, grzybica skóry, wyprysk, łysienie41
  • Bóle stawów, bóle mięśni, ból pleców42
  • Zakażenie układu moczowego42
  • Ból w klatce piersiowej, zmęczenie, gorączka, reakcje w miejscu podania, dreszcze, obrzęk42

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)

  • Gruźlica, zakażenia grzybicze (np. kandydoza, grzybica paznokci)20
  • Małopłytkowość, limfopenia, limfocytoza33
  • Reakcje anafilaktyczne, zespół toczniopodobny, choroba posurowicza33
  • Dyslipidemia (zaburzenia poziomu cholesterolu i tłuszczów we krwi)33
  • Amnezja, pobudzenie, splątanie, senność, nerwowość33
  • Napad padaczkowy, neuropatia33
  • Zapalenie rogówki, obrzęk okołooczodołowy, jęczmień41
  • Niewydolność serca, arytmia, omdlenia, bradykardia41
  • Niedokrwienie obwodowe, zakrzepowe zapalenie żył, krwiaki41
  • Obrzęk płuc, skurcz oskrzeli, zapalenie opłucnej, wysięk opłucnowy41
  • Perforacja jelit, zwężenie jelit, zapalenie uchyłka, zapalenie trzustki, zapalenie warg41
  • Zapalenie wątroby, uszkodzenie komórek wątrobowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego41
  • Wysypka pęcherzowa, łojotok, trądzik różowaty, brodawka skórna, hiperkeratoza, nieprawidłowa pigmentacja skóry41
  • Odmiedniczkowe zapalenie nerek42
  • Zapalenie pochwy42
  • Zaburzenia procesów gojenia42
  • Dodatnie autoprzeciwciała42

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)

  • Chłoniak, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, białaczka, czerniak, rak szyjki macicy33
  • Agranulocytoza, zakrzepowa plamica małopłytkowa, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna, samoistna plamica małopłytkowa33
  • Wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, reakcja sarkoidopodobna33
  • Apatia33
  • Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, choroby demielinizacyjne (np. stwardnienie rozsiane, zapalenie nerwu wzrokowego, zespół Guillain-Barré)33
  • Wewnętrzne zapalenie oka41
  • Sinica, wysięk osierdziowy41
  • Niewydolność krążenia, wybroczyny, skurcz naczyń41
  • Śródmiąższowe choroby płuc (np. zwłóknienie płuc)41
  • Autoimmunologiczne zapalenie wątroby, żółtaczka41
  • Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, czyraczność, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcje liszajowate41
  • Zmiany ziarniniakowe42
  • Nieprawidłowy układ dopełniacza42

Częstość nieznana

  • Zakażenie z przełamania po zaszczepieniu (u dzieci narażonych na infliksymab w życiu płodowym)20
  • Chłoniak T-komórkowy wątrobowo-śledzionowy, rak z komórek Merkla, mięsak Kaposiego33
  • Przemijająca utrata wzroku podczas lub po infuzji41
  • Niedokrwienie mięśnia sercowego lub zawał serca41
  • Nasilenie objawów zapalenia skórno-mięśniowego41
  • Niewydolność wątroby41
  • Incydenty naczyniowo-mózgowe w czasie lub po infuzji33
Ważne: U dzieci i młodzieży działania niepożądane, takie jak zakażenia, reakcje związane z infuzją czy zmiany w morfologii krwi, mogą występować częściej niż u dorosłych. U dzieci leczonych infliksymabem notowano m.in. niedokrwistość, leukopenię, zakażenia wirusowe i bakteryjne oraz reakcje alergiczne. Warto zwrócić uwagę, że młodszy wiek może wiązać się z wyższym ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, dlatego dzieci poddawane leczeniu wymagają szczególnej obserwacji891011121314.

Specyficzne działania niepożądane – postać dożylna i podskórna

Infliksymab dostępny jest zarówno w postaci dożylnej, jak i podskórnej. Profil działań niepożądanych dla obu postaci jest podobny, jednak po podaniu podskórnym częściej mogą wystąpić reakcje miejscowe, takie jak:

  • Zaczerwienienie, ból, świąd lub obrzęk w miejscu wstrzyknięcia – objawy te zwykle są łagodne i ustępują samoistnie w ciągu jednego dnia4344
  • Ogólne reakcje po wstrzyknięciu, np. nudności, zawroty głowy, wysypka lub świąd – rzadziej, najczęściej ustępują samoistnie4546

W przypadku postaci dożylnej częstsze są reakcje związane z infuzją, które mogą wystąpić podczas podawania leku lub do godziny po zakończeniu wlewu. Objawy to m.in. dreszcze, gorączka, ból głowy, wysypka, świąd, duszność. W większości przypadków objawy te ustępują samoistnie lub po zastosowaniu odpowiedniego leczenia1516171819.

U niektórych pacjentów mogą wystąpić reakcje późne (kilka dni po podaniu), objawiające się bólem mięśni i stawów, gorączką, wysypką, świądem czy obrzękiem twarzy. Ryzyko takich reakcji rośnie, gdy przerwy pomiędzy kolejnymi dawkami są dłuższe niż zalecane4748495051.

Uwaga: U pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób leczonych jednocześnie innymi lekami immunosupresyjnymi (np. metotreksatem) zwiększa się ryzyko poważnych zakażeń. U osób starszych częstość ciężkich zakażeń była wyższa niż u młodszych, szczególnie przy stosowaniu leczenia skojarzonego52535455565758.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzewane działanie niepożądane należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta. Takie zgłoszenia pozwalają na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania infliksymabu i innych leków, pomagając zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów52535455595758.

Tabela: Przykładowe działania niepożądane infliksymabu według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Częstość nieznana
Zakażenia Grypa, zakażenia herpes, zakażenia górnych dróg oddechowych Zakażenia bakteryjne, dolnych dróg oddechowych Gruźlica, kandydoza, grzybica paznokci Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenia oportunistyczne Zakażenie po szczepieniu u dzieci narażonych w życiu płodowym
Układ krwiotwórczy Neutropenia, leukopenia, niedokrwistość Małopłytkowość, limfopenia Agranulocytoza, pancytopenia
Układ nerwowy Ból głowy Zawroty głowy, parestezje Napad padaczkowy, neuropatia Choroby demielinizacyjne, poprzeczne zapalenie rdzenia Incydenty naczyniowo-mózgowe po infuzji
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie Arytmi, omdlenia Sinica, wysięk osierdziowy Zawał serca, niedokrwienie mięśnia sercowego
Układ pokarmowy Bóle brzucha, nudności Biegunka, krwawienia, zaparcia Perforacja jelit, zapalenie trzustki
Wątroba i drogi żółciowe Zaburzenia czynności, wzrost enzymów Zapalenie wątroby Autoimmunologiczne zapalenie wątroby, żółtaczka Niewydolność wątroby
Skóra Wysypka, świąd, łuszczyca, pokrzywka, wyprysk Trądzik, brodawki, hiperkeratoza Zespół Stevensa-Johnsona, martwica naskórka Nasilenie objawów zapalenia skórno-mięśniowego
Układ mięśniowo-szkieletowy Bóle stawów, mięśni, pleców
Ogólne i miejscowe Reakcje związane z infuzją, ból Ból w klatce piersiowej, gorączka, zmęczenie Zaburzenia gojenia Zmiany ziarniniakowe

Infliksymab – istotne informacje dla pacjentów

Infliksymab jest lekiem o szerokim zastosowaniu i potwierdzonej skuteczności. Większość działań niepożądanych jest przewidywalna i w razie potrzeby możliwa do opanowania. Kluczowe jest, aby podczas leczenia zachować czujność na wszelkie niepokojące objawy, szczególnie w przypadku pojawienia się infekcji, reakcji alergicznych, zaburzeń skórnych czy nagłych objawów ogólnych. Regularne kontrole i szybkie zgłaszanie objawów niepożądanych mogą pomóc w bezpiecznym korzystaniu z terapii infliksymabem52535455595758.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane infliksymabu?

Najczęściej obserwuje się zakażenia górnych dróg oddechowych, bóle głowy, reakcje związane z infuzją, bóle brzucha i nudności.12345

Czy działania niepożądane zależą od drogi podania infliksymabu?

Tak, po podaniu podskórnym częściej mogą wystąpić reakcje miejscowe, a po dożylnym reakcje związane z infuzją.3940

Jakie poważne działania niepożądane mogą wystąpić podczas leczenia infliksymabem?

Rzadko występują poważne infekcje, reakcje anafilaktyczne, choroby nowotworowe, niewydolność serca, zaburzenia wątroby czy ciężkie reakcje skórne.12

Czy dzieci są bardziej narażone na działania niepożądane infliksymabu?

Tak, u dzieci częściej obserwuje się infekcje, zmiany w morfologii krwi i reakcje alergiczne niż u dorosłych.89

Jak zgłosić działanie niepożądane infliksymabu?

Działania niepożądane należy zgłaszać do URPL lub producenta leku, co pomaga monitorować bezpieczeństwo terapii.5253

Reklama
Reklama