Czym jest indometacyna i jak wygląda standardowe dawkowanie?

Indometacyna (Indometacinum) należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Stosowana jest przede wszystkim w łagodzeniu bólu, obniżaniu gorączki i leczeniu stanów zapalnych12. Można ją znaleźć w różnych postaciach:

  • Tabletki o przedłużonym uwalnianiu (np. 75 mg indometacyny w jednej tabletce)34
  • Aerozole i roztwory do stosowania zewnętrznego (np. 10 mg indometacyny na 1 g roztworu)56
  • Krople do oczu (np. 1 mg indometacyny w 1 ml roztworu)7

Standardowe dawki różnią się w zależności od postaci leku oraz wskazania, jednak maksymalna dawka dobowa przy podaniu ogólnoustrojowym nie powinna przekraczać 200 mg89. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości większej niż ta zalecana, zarówno przypadkowo, jak i celowo.

Kiedy mówimy o przedawkowaniu indometacyny?

O przedawkowaniu indometacyny mówimy, gdy pacjent przyjmie więcej substancji, niż wynosi zalecana maksymalna dawka dobowa, czyli ponad 200 mg na dobę dla osoby dorosłej w przypadku podania doustnego lub ogólnoustrojowego89. Przedawkowanie może również wystąpić po przypadkowym połknięciu preparatu przeznaczonego do stosowania miejscowego, zwłaszcza przez dzieci8. W przypadku kropli do oczu, ryzyko wystąpienia poważnych objawów po przedawkowaniu jest minimalne ze względu na bardzo małą ilość przyjmowanej substancji10.

Objawy przedawkowania indometacyny

Objawy przedawkowania indometacyny zależą od ilości przyjętej substancji, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości organizmu118. Najczęściej pojawiają się one po doustnym lub ogólnoustrojowym przyjęciu zbyt dużej dawki. Przedawkowanie preparatów do stosowania miejscowego rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji, o ile nie doszło do połknięcia produktu.

  • Ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, ból brzucha, krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka, zaparcia, dyskomfort w jamie brzusznej, owrzodzenia, nawrót choroby wrzodowej żołądka, zaburzenia łaknienia1189
  • Ze strony układu nerwowego: ból i zawroty głowy, senność, bezsenność, zaburzenia orientacji, splątanie, pobudzenie, śpiączka, szumy uszne, omdlenia, drżenia, drgawki (czasem długotrwałe), reakcje depresyjne, zaburzenia psychiczne1189
  • Ze strony układu krążenia: nadciśnienie, obrzęki, zapaść89
  • Ze strony nerek i wątroby: bardzo rzadko niewydolność nerek, cukromocz, zapalenie miąższu wątroby, żółtaczka1213
  • Ze strony krwi: u osób nadwrażliwych mogą wystąpić leukopenia, małopłytkowość z plamicą, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, agranulocytoza1213
  • Inne: zaburzenia widzenia, zaburzenia słuchu, głuchota, krwiomocz, krwawienia z nosa i pochwy, hiperglikemia, hiperkaliemia, zwiększenie masy ciała1213
Ważne: Objawy przedawkowania indometacyny mogą być bardzo różnorodne i nie zawsze występują wszystkie jednocześnie. W przypadku połknięcia dużej dawki lub przypadkowego spożycia preparatu do stosowania miejscowego, szczególnie przez dzieci, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. U osób nadwrażliwych lub z chorobami przewlekłymi skutki mogą być poważniejsze i wymagać natychmiastowej interwencji. Część objawów, takich jak zaburzenia krwi czy funkcji nerek, pojawia się rzadko, ale są one potencjalnie groźne dla zdrowia.

Jak postępować w przypadku przedawkowania indometacyny?

Jeśli doszło do przekroczenia zalecanej dawki indometacyny, postępowanie zależy od ilości i drogi przyjęcia leku118. Oto podstawowe zalecenia:

  • W przypadku przedawkowania preparatu do stosowania miejscowego (np. żelu, aerozolu) należy natychmiast usunąć produkt ze skóry i dokładnie ją zmyć wodą89
  • Jeśli preparat do stosowania miejscowego został przypadkowo połknięty lub doszło do przyjęcia bardzo dużej dawki doustnej, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem8
  • W przypadku doustnego przedawkowania, jeśli od momentu przyjęcia leku minęła mniej niż godzina, można rozważyć podanie węgla aktywnego, a u dorosłych także płukanie żołądka jako alternatywę1114
  • Należy monitorować czynność nerek i wątroby oraz zapewnić odpowiednią diurezę (wydalanie moczu)1114
  • Pacjent powinien być obserwowany przez co najmniej 4 godziny od przyjęcia potencjalnie toksycznej ilości indometacyny11
  • W przypadku częstych lub długotrwałych drgawek podaje się diazepam11

Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na przedawkowanie indometacyny1213. Leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych.

Przedawkowanie kropli do oczu z indometacyną

W przypadku kropli do oczu zawierających indometacynę nie odnotowano przypadków poważnych następstw po przedawkowaniu. Nawet przypadkowe doustne spożycie bardzo małej ilości preparatu nie powinno prowadzić do poważnych objawów zatrucia10.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania indometacyny

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne: nudności, ból głowy, senność Obserwacja, leczenie objawowe, usunięcie produktu ze skóry (w przypadku preparatów miejscowych) Nie zawsze, zależnie od nasilenia objawów
Umiarkowane: wymioty, ból brzucha, biegunka, splątanie, pobudzenie Podanie węgla aktywnego (jeśli od przyjęcia nie minęła godzina), płukanie żołądka (u dorosłych), obserwacja minimum 4 godziny Wskazana, szczególnie u dzieci lub osób z chorobami przewlekłymi
Ciężkie: krwawienie z przewodu pokarmowego, drgawki, śpiączka, zaburzenia funkcji nerek i wątroby Intensywne leczenie objawowe, podanie diazepamu w razie drgawek, monitorowanie funkcji życiowych Tak, konieczna hospitalizacja i monitorowanie
Ważne: W przypadku podejrzenia przedawkowania indometacyny zawsze warto zwrócić uwagę na pierwsze objawy, takie jak nudności, ból brzucha czy zawroty głowy. Szybka reakcja i podjęcie odpowiednich kroków, jak kontakt z lekarzem czy obserwacja w warunkach szpitalnych, może zapobiec poważnym powikłaniom. Brak odtrutki sprawia, że jedyną skuteczną metodą leczenia jest szybkie rozpoznanie problemu i wsparcie funkcji organizmu do czasu ustąpienia objawów.

Indometacyna – bezpieczeństwo stosowania i ryzyko przedawkowania

Indometacyna, choć skuteczna w leczeniu bólu i stanów zapalnych, może być niebezpieczna przy przyjęciu zbyt dużych dawek, zwłaszcza drogą doustną lub po przypadkowym połknięciu preparatu do stosowania miejscowego. Objawy przedawkowania są różnorodne – od łagodnych do ciężkich, a leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wspieraniu podstawowych funkcji organizmu, ponieważ nie istnieje specyficzna odtrutka. Krople do oczu z indometacyną są bezpieczne nawet w przypadku niezamierzonego spożycia niewielkiej ilości. Kluczowe znaczenie ma szybka reakcja i obserwacja, szczególnie u osób z chorobami przewlekłymi, dzieci i osób starszych.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze objawy przedawkowania indometacyny?

Najczęstsze objawy to nudności, wymioty, ból brzucha, ból i zawroty głowy, senność, a także krwawienia z przewodu pokarmowego. U niektórych osób mogą wystąpić drgawki, splątanie lub omdlenia.12

Czy istnieje odtrutka na przedawkowanie indometacyny?

Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie indometacyny. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wsparciu funkcji życiowych.34

Co zrobić, gdy przypadkowo połknę preparat z indometacyną do stosowania miejscowego?

Należy skontaktować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjęta ilość przekracza zalecaną dawkę dobową. W przypadku niepokojących objawów konieczna jest obserwacja i leczenie objawowe.56

Czy przedawkowanie kropli do oczu z indometacyną jest niebezpieczne?

Nie odnotowano przypadków poważnych skutków przedawkowania kropli do oczu z indometacyną. Ilość substancji w kroplach jest bardzo mała i nie powinna powodować zatrucia.7