Czym jest glikopironium i jak wygląda jego standardowe dawkowanie?

Glikopironium to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oraz w niektórych zaburzeniach wydzielania śliny. Może być podawana wziewnie (w postaci proszku do inhalacji lub aerozolu) lub doustnie (w postaci roztworu). Dawka standardowa zależy od drogi podania:

  • Wziewnie: Najczęściej stosowana dawka to 44 mikrogramy glikopironium raz na dobę w inhalacji kapsułek twardych123. W preparatach złożonych z innymi substancjami dawka glikopironium może być niższa, np. 9–10 mikrogramów na dawkę w aerozolu45.
  • Doustnie: W przypadku leczenia nadmiernego wydzielania śliny u dzieci stosuje się roztwór doustny, gdzie dawka dobierana jest indywidualnie w zależności od masy ciała6.

Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości leku większej niż zalecana przez lekarza, zarówno jednorazowo, jak i w wyniku kumulacji kilku dawek. Skutki przedawkowania zależą od ilości przyjętej substancji oraz drogi jej podania.

Objawy przedawkowania glikopironium

Przedawkowanie glikopironium prowadzi najczęściej do objawów typowych dla tzw. zespołu antycholinergicznego. Objawy mogą być różnie nasilone – od łagodnych do bardzo poważnych, w zależności od ilości przyjętego leku i drogi podania78910.

  • Skóra i błony śluzowe: suchość skóry i błon śluzowych, zaczerwienienie skóry10.
  • Oczy: rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia, brak zdolności ostrego widzenia (zniesienie akomodacji oka)10.
  • Układ nerwowy: zaburzenia psychiczne (pobudzenie, senność, psychozy), drżenie, drgawki miokloniczne10.
  • Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia (przyspieszenie akcji serca), nadciśnienie tętnicze10.
  • Układ pokarmowy: zaparcia, osłabienie szmerów jelitowych, czynnościowa niedrożność jelit10.
  • Układ moczowy: zatrzymanie moczu, trudności w oddawaniu moczu10.
  • Inne: gorączka, osłabienie, ból głowy1011.

W przypadku stosowania preparatów złożonych (np. z formoterolem lub indakaterolem), oprócz objawów wynikających z przedawkowania glikopironium mogą pojawić się także reakcje charakterystyczne dla przedawkowania drugiej substancji czynnej, np. drżenia, kołatanie serca czy zaburzenia rytmu serca121314151611.

Ważne: Objawy przedawkowania glikopironium mogą się różnić w zależności od drogi podania i postaci leku. W przypadku inhalacji przypadkowe połknięcie kapsułki zazwyczaj nie prowadzi do poważnych objawów, ponieważ lek wchłania się z przewodu pokarmowego w bardzo małym stopniu. Jednak po doustnym przyjęciu większych ilości roztworu objawy mogą być wyraźniejsze i szybciej narastać. Zawsze należy zachować ostrożność, zwłaszcza u dzieci.

Jak postępować w przypadku przedawkowania glikopironium?

W przypadku podejrzenia przedawkowania glikopironium należy jak najszybciej zwrócić się o pomoc medyczną, szczególnie jeśli pojawiają się niepokojące objawy. Postępowanie zależy od nasilenia objawów i formy leku:

  • W łagodnych przypadkach – najczęściej wystarczy leczenie objawowe (np. nawadnianie, obserwacja)789.
  • W przypadku cięższych objawów (np. silne pobudzenie, drgawki, zaburzenia rytmu serca) – konieczna jest hospitalizacja i leczenie w warunkach szpitalnych10.
  • W przypadku preparatów doustnych (np. roztwór) nie zaleca się stosowania węgla aktywowanego przed hospitalizacją ze względu na ryzyko zachłyśnięcia, jeśli pojawiła się senność lub drgawki10.
  • W warunkach szpitalnych można rozważyć podanie węgla aktywowanego, ale tylko przy odpowiednim zabezpieczeniu dróg oddechowych17.
  • W przypadkach bardzo nasilonych objawów, takich jak zaburzenia rytmu serca, silne pobudzenie psychiczne lub drgawki, można zastosować odtrutkę – fizostygminę (jest to decyzja lekarza)17.

W przypadku preparatów złożonych, takich jak połączenia z agonistami receptorów beta-2 (np. formoterol, indakaterol), postępowanie obejmuje leczenie objawowe wszystkich występujących objawów. W niektórych sytuacjach lekarz może zastosować dodatkowe leki, np. kardioselektywne beta-blokery przy ciężkich objawach sercowych, jednak zawsze pod ścisłą kontrolą, ponieważ mogą one wywołać skurcz oskrzeli121314.

Tabela – Objawy przedawkowania glikopironium, postępowanie i konieczność hospitalizacji

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne: suchość w ustach, zaczerwienienie skóry, łagodne zaburzenia widzenia Obserwacja, leczenie objawowe, nawadnianie Nie zawsze konieczna
Umiarkowane: tachykardia, trudności w oddawaniu moczu, zaparcia, pobudzenie Obserwacja, leczenie objawowe, ewentualnie konsultacja lekarska Wskazana przy nasilonych objawach
Ciężkie: drgawki, silne zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, znaczne podwyższenie ciśnienia, czynnościowa niedrożność jelit Hospitalizacja, leczenie specjalistyczne (możliwe zastosowanie fizostygminy jako antidotum), monitorowanie funkcji życiowych Konieczna
Warto wiedzieć:

  • Po wziewnym przyjęciu bardzo dużych dawek glikopironium (nawet 50 razy większych niż standardowa) u zdrowych osób nie odnotowano ciężkich objawów – lek był dobrze tolerowany789.
  • Ostre zatrucie po przypadkowym połknięciu kapsułki do inhalacji jest mało prawdopodobne, bo lek słabo się wchłania z przewodu pokarmowego789.
  • W przypadku doustnego roztworu glikopironium objawy przedawkowania mogą być bardziej nasilone i wymagać szybkiej interwencji medycznej10.
  • Nie istnieje uniwersalne antidotum na glikopironium, ale w ciężkich przypadkach można zastosować fizostygminę pod kontrolą lekarza17.

Glikopironium – bezpieczeństwo i postępowanie w razie przedawkowania

Glikopironium, stosowane zgodnie z zaleceniami lekarza, jest lekiem bezpiecznym i skutecznym. Przedawkowanie może wywołać objawy zespołu antycholinergicznego, które – choć nie zawsze groźne – mogą być nieprzyjemne i wymagają uwagi. Zawsze warto pamiętać, by nie przekraczać zalecanych dawek i w razie wątpliwości skontaktować się z lekarzem. W przypadku dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi należy zachować szczególną ostrożność. Przy ciężkich objawach konieczna jest szybka pomoc medyczna, a w niektórych przypadkach hospitalizacja.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania glikopironium?

Objawy to m.in. suchość skóry i błon śluzowych, rozszerzone źrenice, gorączka, tachykardia, zaburzenia psychiczne, zatrzymanie moczu, zaparcia, drżenie i drgawki miokloniczne.

Czy przypadkowe połknięcie kapsułki do inhalacji z glikopironium jest groźne?

Jest mało prawdopodobne, by wywołało ostre zatrucie, ponieważ lek wchłania się z przewodu pokarmowego w bardzo małym stopniu.

Co robić w przypadku podejrzenia przedawkowania glikopironium?

Należy skontaktować się z lekarzem, a w razie ciężkich objawów (drgawki, silne pobudzenie, zaburzenia rytmu serca) niezwłocznie udać się do szpitala.

Czy istnieje odtrutka na glikopironium?

W bardzo ciężkich przypadkach można zastosować fizostygminę jako odtrutkę, ale decyzję o jej podaniu podejmuje lekarz.