Bezpieczeństwo stosowania gadopentetanianu dimegluminy – podstawowe informacje
Gadopentetanian dimegluminy jest środkiem kontrastowym podawanym dożylnie przed badaniami MRI. U większości pacjentów działania niepożądane pojawiają się bardzo rzadko i są zwykle łagodne, takie jak reakcje w miejscu podania, ból głowy czy nudności1. Jednak u niektórych osób mogą wystąpić poważniejsze objawy, zwłaszcza jeśli istnieją określone czynniki ryzyka, takie jak zaburzenia czynności nerek.
Stosowanie tej substancji wiąże się z koniecznością rozważenia korzyści i ryzyka – nie każda osoba doświadczy działań niepożądanych, ale warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę. Rodzaj i nasilenie działań niepożądanych mogą zależeć od dawki, drogi podania, czasu stosowania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy obecność innych chorób1.
Najczęstsze działania niepożądane
Działania niepożądane zostały pogrupowane według częstości występowania. Najczęściej zgłaszane objawy są łagodne i dotyczą głównie miejsca podania środka kontrastowego1.
- Reakcje w miejscu podania, takie jak uczucie zimna, parestezje (mrowienie), opuchlizna, ból, obrzęk, podrażnienie czy rumień2.
- Bóle głowy1.
- Nudności1.
Działania niepożądane niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- <a href="/tag/hiperferremia/” title=”hiperferremia” class=”to-tag” data-termid=”112622″>Podwyższony poziom żelaza w surowicy3.
- Nadwrażliwość lub reakcja rzekomoanafilaktyczna (np. świąd, wysypka, pokrzywka, kichanie, ucisk w gardle, duszność, obrzęk twarzy lub gardła)3.
- Dezorientacja i niepokój3.
- Zawroty głowy, zaburzenia smaku, parestezje, uczucie palenia, drżenie mięśni, ospałość3.
- Ból oka, łzawienie, zaburzenia wzroku3.
- Ból ucha, zaburzenia słuchu3.
- Tachykardia (przyspieszone bicie serca), niemiarowość3.
- Wypieki na twarzy, rozszerzenie naczyń, omdlenie3.
- Kaszl, ból gardła i krtani, podrażnienie gardła3.
- Wymioty, ból brzucha, biegunka, ból zęba3.
- Ból kończyn, ból kręgosłupa, bóle stawów3.
- Ból w klatce piersiowej, gorączka, obrzęki obwodowe3.
Działania niepożądane rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- Drgawki, śpiączka, zaburzenia mowy, omamy węchowe3.
- Zatrzymanie akcji serca, zwolnienie akcji serca (bradykardia)3.
- Zakrzepowe zapalenie żył, reakcja wazowagalna, wzrost ciśnienia krwi3.
- Niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, zwiększenie lub zmniejszenie częstości oddechów3.
- Podwyższony poziom bilirubiny we krwi, podwyższona aktywność enzymów wątrobowych3.
- Ból tkanki miękkiej w ustach, uczucie suchości w ustach, ślinotok3.
- Ostra niewydolność nerek, zwiększone stężenie kreatyniny, nietrzymanie moczu, parcie na mocz3.
- Złe samopoczucie, zmęczenie, pragnienie, dreszcze, pocenie się, podwyższona lub obniżona temperatura ciała3.
Działania niepożądane o nieznanej częstości
- Nerkopochodne zwłóknienie układowe (NSF), mogące prowadzić do stwardnienia skóry i narządów wewnętrznych3.
- Reakcje rzekomoanafilaktyczne, w tym wstrząs rzekomoanafilaktyczny, które mogą stanowić zagrożenie życia3.
- Martwica w miejscu podania, wybroczyny, krwotok2.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane, które pojawi się po zastosowaniu gadopentetanianu dimegluminy, należy zgłosić do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta leku. Dzięki temu możliwe jest stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tej substancji4.
Tabela – działania niepożądane gadopentetanianu dimegluminy według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Krew i układ chłonny | – | – | Podwyższony poziom żelaza | – | – | – |
| Układ immunologiczny | – | – | Nadwrażliwość, reakcja rzekomoanafilaktyczna | – | – | Wstrząs rzekomoanafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy |
| Układ nerwowy | – | Ból głowy | Zawroty głowy, zaburzenia smaku, parestezje, ospałość | Drgawki, śpiączka, zaburzenia mowy, omamy węchowe | – | – |
| Układ pokarmowy | – | Nudności | Wymioty, ból brzucha, biegunka | Ból tkanki miękkiej w ustach, ślinotok, suchość w ustach | – | – |
| Układ sercowo-naczyniowy | – | – | Tachykardia, niemiarowość, wypieki, rozszerzenie naczyń | Zatrzymanie akcji serca, bradykardia, zakrzepowe zapalenie żył, reakcja wazowagalna | – | – |
| Układ oddechowy | – | – | Kaszl, ból gardła i krtani, podrażnienie gardła | Niewydolność oddechowa, obrzęk płuc | – | Skurcz krtani, obrzęk gardła, świszczący oddech |
| Skóra i tkanka podskórna | – | – | – | – | – | Nerkopochodne zwłóknienie układowe (NSF), martwica, wybroczyny |
| Mięśnie i stawy | – | – | Ból kończyn, ból kręgosłupa, bóle stawów | – | – | – |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | – | Ostra niewydolność nerek, zwiększone stężenie kreatyniny, nietrzymanie moczu, parcie na mocz | – | – |
| Ogólne i miejsce podania | – | Reakcje w miejscu podania | Ból, uczucie ciepła/zimna, opuchlizna, rumień | Gorączka, obrzęki, dreszcze, pocenie się | – | Martwica, wybroczyny, krwotok |
Gadopentetanian dimegluminy – na co zwrócić uwagę przy działaniach niepożądanych
Gadopentetanian dimegluminy to środek kontrastowy, który w większości przypadków jest dobrze tolerowany, a objawy niepożądane pojawiają się rzadko i zazwyczaj mają łagodny przebieg. Istnieją jednak sytuacje, w których mogą wystąpić poważniejsze powikłania – dotyczy to głównie osób z chorobami nerek, u których ryzyko nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF) jest większe. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą miejsca podania, układu nerwowego i żołądkowo-jelitowego, jednak każdy pacjent może zareagować indywidualnie. Zgłaszanie działań niepożądanych przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa terapii i pozwala lepiej ocenić stosunek korzyści do ryzyka134.













