Ogólne zasady dawkowania fenylobutazonu

Fenylobutazon występuje w postaci czopków (250 mg w jednym czopku) oraz maści do stosowania miejscowego (50 mg w 1 gramie maści)12. Wybór postaci leku i sposób jego podania zależą od stanu zdrowia pacjenta oraz wskazania do stosowania.

Dawkowanie czopków (podanie doodbytnicze)

  • Standardowa dawka dla dorosłych to 1 czopek (250 mg) jeden lub dwa razy na dobę3.
  • Nie należy stosować czopków dłużej niż 7 dni3.
  • Jeśli leczenie trwa dłużej niż 5 dni, zalecana jest konsultacja lekarska oraz kontrola morfologii krwi3.
  • Zawsze zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas3.

Dawkowanie maści (stosowanie miejscowe na skórę)

  • Jednorazowo wyciska się pasek maści o długości ok. 5 cm i nakłada cienką warstwę na bolące miejsce4.
  • Maść stosuje się dwa lub trzy razy dziennie4.
  • Można lekko wcierać maść, z wyjątkiem przypadków zapalenia żył, gdzie nie należy intensywnie wcierać produktu4.
  • Nie należy używać maści dłużej niż 7 dni4.
  • W przypadku leczenia trwającego ponad 5 dni zalecana jest konsultacja lekarska i kontrola morfologii krwi4.
Ważne: Fenylobutazon w postaci czopków i maści nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 14 roku życia. U osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi, takimi jak niewydolność serca, nerek czy wątroby, lek należy stosować ze szczególną ostrożnością, a w niektórych przypadkach jest przeciwwskazany. Kontrola lekarska jest konieczna przy dłuższym stosowaniu oraz w przypadku pojawienia się niepokojących objawów.34

Dawkowanie fenylobutazonu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Nie stosować fenylobutazonu w żadnej postaci u dzieci poniżej 14 roku życia34.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki34.
  • Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych34.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Czopki: Przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością nerek3.
  • Maść: Zaleca się ostrożność; decyzja o stosowaniu należy do lekarza5.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Czopki: Przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością wątroby3.
  • Maść: Zaleca się ostrożność; decyzja o stosowaniu należy do lekarza5.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • W badaniach na zwierzętach wykazano działanie toksyczne na płód, dlatego fenylobutazon nie powinien być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią, chyba że lekarz zdecyduje inaczej w wyjątkowych przypadkach67.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Nie określono precyzyjnej maksymalnej dobowej dawki fenylobutazonu w postaci czopków lub maści, ale nie należy przekraczać zalecanego schematu dawkowania (czopki: maksymalnie 2 razy na dobę; maść: maksymalnie 3 razy dziennie, nie dłużej niż 7 dni)34. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych skutków zdrowotnych, takich jak kwasica metaboliczna, śpiączka, drgawki, niewydolność nerek lub wątroby, a także poważne powikłania żołądkowo-jelitowe89.

Informacja dla pacjenta:

  • Fenylobutazon może wchodzić w interakcje z innymi lekami, zwłaszcza działającymi na krew, serce czy nerki.
  • Podczas stosowania, zwłaszcza długotrwałego, należy regularnie kontrolować morfologię krwi oraz czynność nerek i wątroby.
  • U pacjentów z chorobami przewlekłymi lub w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność i stosować lek wyłącznie pod nadzorem lekarza.
  • Nie należy łączyć różnych postaci fenylobutazonu bez zgody lekarza.

Fenylobutazon – dawkowanie w różnych wskazaniach

Fenylobutazon stosuje się w leczeniu bólu i stanów zapalnych towarzyszących takim chorobom jak zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, reumatoidalne zapalenie stawów, ostre napady dny moczanowej, dyskopatie oraz zakrzepowe zapalenie żył1011. Schemat dawkowania nie różni się istotnie w zależności od wskazania – zarówno czopki, jak i maść stosuje się zgodnie z ogólnymi zasadami podanymi powyżej34.

Fenylobutazon – dawkowanie w skrócie

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (czopki) 1 czopek (250 mg) 1–2 razy dziennie, nie dłużej niż 7 dni
Dorośli (maść) Pasek maści 5 cm, 2–3 razy dziennie, nie dłużej niż 7 dni
Dzieci i młodzież <14 lat Nie stosować
Osoby starsze Stosować najmniejszą skuteczną dawkę, zachować ostrożność
Niewydolność nerek (czopki) Przeciwwskazane
Niewydolność nerek (maść) Ostrożność – decyzja lekarza
Niewydolność wątroby (czopki) Przeciwwskazane
Niewydolność wątroby (maść) Ostrożność – decyzja lekarza
Kobiety w ciąży/karmiące Nie zaleca się stosowania

Fenylobutazon – dawkowanie dostosowane do potrzeb pacjenta

Dawkowanie fenylobutazonu musi być zawsze dostosowane do wieku, stanu zdrowia oraz rodzaju choroby. Niezależnie od wybranej postaci leku, nie należy przekraczać zalecanego czasu stosowania i zawsze należy stosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub wystąpienia działań niepożądanych, konieczny jest kontakt z lekarzem.

Pytania i odpowiedzi

Jak długo można stosować fenylobutazon w postaci czopków?

Nie należy stosować czopków dłużej niż 7 dni. Przy leczeniu powyżej 5 dni wskazana jest konsultacja lekarska i kontrola morfologii krwi.

Czy fenylobutazon można stosować u dzieci?

Fenylobutazon w żadnej postaci nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 14 roku życia.

Czy osoby z niewydolnością nerek mogą stosować fenylobutazon?

Czopki są przeciwwskazane u osób z niewydolnością nerek. Maść należy stosować ostrożnie, wyłącznie po konsultacji z lekarzem.

Jak często można nakładać maść z fenylobutazonem?

Maść stosuje się dwa lub trzy razy dziennie na bolące miejsca, przez maksymalnie 7 dni.