REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania etambutolu

Etambutol stosuje się przede wszystkim w leczeniu gruźlicy płuc oraz gruźlicy pozapłucnej, zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi1. Najczęściej dostępny jest w postaci kapsułek, które można przyjmować niezależnie od posiłku – zaleca się popić je szklanką wody23.

  • Standardowa dawka początkowa dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 13. roku życia wynosi od 15 do 25 mg na każdy kilogram masy ciała na dobę w jednej dawce4.
  • W przypadku ponownego leczenia (u osób, które już wcześniej przyjmowały leki przeciwgruźlicze), stosuje się dawkę 20–25 mg/kg mc. na dobę, a po 60 dniach dawkę należy zmniejszyć do 15 mg/kg mc. na dobę5.
  • Leczenie przerywane: 50 mg/kg mc. na dobę, podawane raz lub dwa razy w tygodniu5.

Pełny okres leczenia powinien trwać przynajmniej 9 miesięcy3. Etambutol można łączyć z innymi lekami przeciwgruźliczymi, takimi jak izoniazyd, streptomycyna czy pirazynamid, co zwiększa skuteczność terapii i zapobiega narastaniu oporności prątków gruźlicy4.

Ważne: Podczas terapii etambutolem konieczna jest regularna kontrola wzroku. Lek może powodować zaburzenia widzenia, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 15 mg/kg mc. Jeśli zauważysz pogorszenie ostrości widzenia lub trudności w rozróżnianiu barw, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Ryzyko tych działań niepożądanych rośnie wraz z długością terapii i wyższymi dawkami67.

Dawkowanie etambutolu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania etambutolu u dzieci poniżej 13. roku życia. U młodzieży powyżej 13 lat stosuje się dawki jak u dorosłych3. U młodszych dzieci lek jest przeciwwskazany8.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawki. Zaleca się rozpoczynanie leczenia od najniższych dawek z dopuszczalnego zakresu, ze względu na częstsze zaburzenia czynności nerek, wątroby lub serca oraz możliwość występowania innych chorób i jednoczesnego przyjmowania różnych leków3.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ponieważ etambutol jest usuwany głównie przez nerki, dawkę należy dostosować w zależności od stopnia niewydolności nerek5:

  • GFR >25 ml/min: 15–25 mg/kg mc. co 24–36 godzin
  • GFR 10–25 ml/min: 7,5–15 mg/kg mc. co 48 godzin
  • GFR <10 ml/min lub pacjenci <a href="/tag/dializa/” title=”dializa” class=”to-tag” data-termid=”19026″>dializowani: 5 mg/kg mc. co 48 godzin

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie ma dokładnych wytycznych dotyczących modyfikacji dawki, ale należy zachować ostrożność i regularnie monitorować czynność wątroby, ponieważ lek może działać toksycznie na ten narząd7.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Etambutol jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży8. Brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących piersią, dlatego decyzję o stosowaniu leku należy podejmować ostrożnie.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Etambutol jest stosowany głównie w leczeniu gruźlicy i nie przewiduje się różnych schematów dawkowania w zależności od typu gruźlicy (płucna, pozapłucna). W każdym przypadku lek podaje się w skojarzeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi14.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna dawka dobowa etambutolu wynosi 25 mg/kg mc. w przypadku leczenia początkowego lub powtórnego oraz 50 mg/kg mc. przy leczeniu przerywanym45. Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia widzenia czy uszkodzenie nerek. W razie przedawkowania stosuje się leczenie objawowe oraz, w ciężkich przypadkach, dializę9.

Ważne dla pacjentów z chorobami nerek:

  • W przypadku nawet łagodnej niewydolności nerek konieczne jest indywidualne dostosowanie dawkowania.
  • Przy zaawansowanej niewydolności lub dializach dawka powinna być znacznie zmniejszona, a lek podawany rzadziej.
  • Stosowanie etambutolu jest przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek.
  • Regularna kontrola czynności nerek i wątroby jest kluczowa podczas leczenia.

Etambutol – podsumowanie schematów dawkowania

Prawidłowe dawkowanie etambutolu zależy od wieku, masy ciała, czynności nerek oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza i regularne badania kontrolne, zwłaszcza okulistyczne i laboratoryjne, aby zapobiec powikłaniom związanym z leczeniem.

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież >13 lat 15–25 mg/kg mc. na dobę w dawce pojedynczej; po 60 dniach 15 mg/kg mc. na dobę45
Dzieci <13 lat Przeciwwskazane8
Osoby starsze Rozpoczynać od najniższych dawek w zalecanym zakresie, zachować ostrożność3
Pacjenci z GFR >25 ml/min 15–25 mg/kg mc. co 24–36 godzin5
Pacjenci z GFR 10–25 ml/min 7,5–15 mg/kg mc. co 48 godzin5
Pacjenci z GFR <10 ml/min lub dializowani 5 mg/kg mc. co 48 godzin5
Kobiety w ciąży Przeciwwskazane8

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie etambutolu u dorosłych?

Standardowa dawka wynosi 15–25 mg na kg masy ciała na dobę w jednej dawce, w leczeniu początkowym.

Czy etambutol można stosować u dzieci?

Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 13 lat. U młodzieży powyżej 13 lat stosuje się dawki jak u dorosłych.

Jak dostosować dawkę etambutolu przy niewydolności nerek?

Dawkę i częstotliwość podawania należy zmniejszyć, np. przy GFR 10–25 ml/min: 7,5–15 mg/kg co 48 godzin.

Czy kobiety w ciąży mogą przyjmować etambutol?

Etambutol jest przeciwwskazany w ciąży.

Jak długo trwa leczenie etambutolem?

Pełny okres leczenia powinien trwać przynajmniej 9 miesięcy.

REKLAMA