Jak działa ertapenem i do jakiej grupy należy?
Ertapenem jest antybiotykiem z grupy karbapenemów, czyli leków o bardzo szerokim zakresie działania przeciwbakteryjnego1234. Działa poprzez hamowanie budowy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do ich zniszczenia. Dzięki temu zwalcza wiele rodzajów bakterii odpowiedzialnych za poważne zakażenia. Ertapenem podawany jest wyłącznie dożylnie lub domięśniowo i jest stosowany w sytuacjach, gdy konieczna jest terapia antybiotykiem o szerokim spektrum działania, szczególnie w przypadku zakażeń wywołanych przez bakterie wrażliwe na ten lek5678.
Wskazania do stosowania ertapenemu
Ertapenem jest stosowany u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży (od 3 miesięcy do 17 lat) w leczeniu określonych zakażeń bakteryjnych, gdy potrzebne jest podanie antybiotyku drogą pozajelitową (czyli np. w formie kroplówki). Wskazania mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta, ciężkości choroby oraz rodzaju zakażenia5678.
- Ertapenem nie jest lekiem pierwszego wyboru – stosuje się go wtedy, gdy inne antybiotyki są nieskuteczne lub nie można ich użyć5.
- Przed rozpoczęciem terapii lekarz zawsze ocenia, czy bakterie wywołujące zakażenie są wrażliwe na ertapenem6.
- Lek podaje się wyłącznie w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą medyczną7.
- Nie stosuje się go w leczeniu wszystkich rodzajów zakażeń, a tylko tych, które zostały dokładnie określone w dokumentacji medycznej8.
Wskazania u dorosłych
U dorosłych ertapenem jest stosowany w leczeniu następujących zakażeń, pod warunkiem, że są one wywołane przez bakterie wrażliwe na ten lek i konieczne jest podanie antybiotyku drogą dożylną lub domięśniową5678:
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej – obejmuje infekcje różnych narządów jamy brzusznej, takich jak żołądek, jelita, pęcherzyk żółciowy czy otrzewna58.
- Pozaszpitalne zapalenie płuc – czyli zapalenie płuc, które nie jest związane z pobytem w szpitalu57.
- Ostre zakażenia ginekologiczne – infekcje dotyczące narządów rodnych, takie jak zapalenie przydatków czy jajowodów58.
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich w przypadku stopy cukrzycowej – ertapenem jest zalecany, jeśli infekcja dotyczy stopy cukrzycowej i wymaga leczenia pozajelitowego68.
Dodatkowo ertapenem jest wykorzystywany w zapobieganiu zakażeniom miejsca operowanego po planowych zabiegach chirurgicznych okrężnicy lub odbytnicy5678. Oznacza to, że podaje się go profilaktycznie, aby zmniejszyć ryzyko infekcji po operacji.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Ertapenem może być stosowany u dzieci od 3. miesiąca życia do 17 lat. Wskazania u dzieci są takie same jak u dorosłych, jednak zawsze należy zachować szczególną ostrożność i odpowiednio dobrać dawkę do wieku i masy ciała dziecka5678.
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej – leczenie jest możliwe, ale wymaga dostosowania dawki do wieku i masy ciała dziecka8.
- Pozaszpitalne zapalenie płuc – ertapenem jest skuteczny również u dzieci, o czym świadczą badania kliniczne9.
- Ostre zakażenia ginekologiczne – stosowanie u dziewcząt w wieku powyżej 13 lat, jeśli jest to uzasadnione stanem klinicznym9.
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich w przypadku stopy cukrzycowej – leczenie możliwe w odpowiednio dobranej dawce5.
Warto pamiętać, że nie ma danych dotyczących stosowania ertapenemu u dzieci poniżej 3. miesiąca życia, dlatego w tej grupie wiekowej nie jest on zalecany10111213.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Niektóre wskazania, dopuszczalne u dorosłych, nie są zalecane u najmłodszych dzieci (poniżej 3. miesiąca życia) ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności10111213.
Zapobieganie zakażeniom miejsca operowanego
Ertapenem stosuje się także w profilaktyce zakażeń po operacjach okrężnicy lub odbytnicy – zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 3. miesiąca życia, jeśli wymaga tego stan zdrowia pacjenta5678.
Inne szczególne grupy pacjentów
Dla osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się szczególną ostrożność podczas stosowania ertapenemu, zwłaszcza ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych, takich jak drgawki czy zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego14151617. U kobiet w ciąży stosowanie ertapenemu powinno być rozważane tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne, jednak szczegółowe informacje na ten temat należy uzyskać u lekarza prowadzącego18.
- Lek może powodować reakcje alergiczne, szczególnie u osób uczulonych na inne antybiotyki beta-laktamowe18.
- Podczas dłuższego stosowania możliwe jest pojawienie się zakażeń wywołanych przez bakterie oporne na ertapenem19.
- W razie wystąpienia biegunki podczas terapii należy poinformować lekarza, ponieważ może to być objaw poważnego powikłania – rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego20.
- Pacjenci z chorobami nerek oraz osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane, takie jak drgawki lub zaburzenia świadomości1415.
Tabela: Zastosowanie ertapenemu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia w obrębie jamy brzusznej | Tak | Tak | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Pozaszpitalne zapalenie płuc | Tak | Tak | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Ostre zakażenia ginekologiczne | Tak | Tak | Tak (w odpowiednim wieku) | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Zakażenia skóry i tkanek miękkich (stopa cukrzycowa) | Tak | Tak | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Zapobieganie zakażeniom miejsca operowanego | Tak | Tak | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
Ertapenem – skuteczność i bezpieczeństwo w różnych wskazaniach
Ertapenem to nowoczesny antybiotyk, który pozwala skutecznie leczyć wiele poważnych zakażeń zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 3. miesiąca życia. Dzięki szerokiemu spektrum działania sprawdza się w leczeniu zakażeń jamy brzusznej, pozaszpitalnego zapalenia płuc, ostrych zakażeń ginekologicznych oraz infekcji związanych ze stopą cukrzycową. Stosuje się go także w profilaktyce zakażeń po zabiegach chirurgicznych w obrębie okrężnicy lub odbytnicy. W przypadku dzieci dawkowanie oraz długość terapii zawsze dobiera lekarz, a u osób starszych i pacjentów z chorobami nerek konieczna jest szczególna ostrożność. Należy pamiętać, że ertapenem nie jest przeznaczony do leczenia wszystkich infekcji – jego stosowanie wymaga potwierdzenia wrażliwości bakterii na ten antybiotyk oraz nadzoru medycznego5678.


















