Edoksaban – działania niepożądane i bezpieczeństwo stosowania

Edoksaban to substancja czynna z grupy leków przeciwzakrzepowych, stosowana głównie w celu zapobiegania powstawaniu zakrzepów i zatorów w naczyniach krwionośnych. Choć jest skuteczny i często stosowany, jak każdy lek może powodować działania niepożądane. Najczęściej są to objawy związane z krwawieniami, które mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych do ciężkich, zagrażających zdrowiu, a nawet życiu12. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może zależeć od dawki, czasu stosowania, wieku, stanu zdrowia pacjenta, a także od jednoczesnego przyjmowania innych leków3. Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta pojawią się objawy niepożądane, a decyzja o stosowaniu edoksabanu powinna zawsze uwzględniać bilans korzyści i ryzyka1.

Najczęstsze działania niepożądane edoksabanu

  • Krwawienie z nosa – to najczęściej zgłaszane działanie niepożądane, występujące u około 7,7% pacjentów. Może mieć łagodne lub umiarkowane nasilenie, ale w rzadkich przypadkach może być obfite12.
  • Krwiomocz – obecność krwi w moczu, która może być zauważalna lub wykrywana w badaniach laboratoryjnych12.
  • Niedokrwistość – spadek liczby czerwonych krwinek związany najczęściej z przewlekłymi lub nasilonymi krwawieniami4.
  • Ból brzucha, nudności – dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego pojawiają się często, ale zazwyczaj mają łagodny charakter5.
  • Krwawienia z przewodu pokarmowego – mogą obejmować zarówno górny, jak i dolny odcinek przewodu pokarmowego oraz jamę ustną i gardło5.
  • Krwotok w miejscu wkłucia – pojawia się często, zwłaszcza u osób po zabiegach lub z założonymi cewnikami5.
  • Wysypka, świąd – reakcje skórne, które zwykle mają łagodny przebieg5.
  • Zawroty głowy, ból głowy – mogą pojawić się u niektórych pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia4.
Ważne: Krwawienia mogą pojawić się w różnych miejscach ciała i mieć różne nasilenie. Najczęściej dotyczą one nosa, układu moczowego, przewodu pokarmowego oraz skóry. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, takich jak nagłe osłabienie, bladość, duszność, obrzęk lub trudne do opanowania krwawienia, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. U kobiet stosujących edoksaban krwawienie miesiączkowe może być bardziej obfite lub dłuższe niż zwykle63.

Działania niepożądane według częstości występowania

Bardzo często (≥ 1 na 10 pacjentów)

W dostępnych źródłach nie opisano działań niepożądanych, które występowałyby bardzo często podczas stosowania edoksabanu7.

Często (≥ 1 na 100 do < 1 na 10 pacjentów)

  • Krwawienie z nosa1
  • Krwiomocz (krwawienie z dróg moczowych)1
  • Niedokrwistość4
  • Ból brzucha5
  • Krwotok w górnym i dolnym odcinku przewodu pokarmowego5
  • Krwotok w jamie ustnej/gardle5
  • Nudności5
  • Krwotok do tkanek miękkich w obrębie skóry5
  • Wysypka5
  • Świąd5
  • Zawroty głowy, ból głowy4
  • Krwotok z pochwy (często u kobiet poniżej 50. roku życia)6
  • Krwotok w miejscu wkłucia5
  • Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych5
  • Nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby5

Niezbyt często (≥ 1 na 1000 do < 1 na 100 pacjentów)

Rzadko (≥ 1 na 10 000 do < 1 na 1000 pacjentów)

Częstość nieznana

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa edoksabanu u dzieci i młodzieży jest podobny do tego obserwowanego u dorosłych. U około 16,6% dzieci leczonych edoksabanem z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej zaobserwowano działania niepożądane. Najczęściej były to krwawienia, jednak ich rodzaj i nasilenie nie różniły się istotnie od tych, które występują u osób dorosłych9.

Wskazówka dla pacjentów:

  • Edoksaban może powodować zarówno jawne, jak i utajone krwawienia – warto regularnie kontrolować morfologię krwi, szczególnie hemoglobinę i hematokryt.
  • Objawy, które mogą świadczyć o powikłaniach krwotocznych to m.in. osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność, obrzęk lub nagłe bóle w różnych miejscach ciała.
  • Ryzyko krwawienia jest większe u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz u tych, którzy stosują jednocześnie inne leki wpływające na krzepliwość krwi.
  • W razie pojawienia się nietypowych objawów, warto skonsultować się z lekarzem.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, które pojawi się podczas stosowania edoksabanu, powinno być zgłaszane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego. Zgłoszenie pomaga monitorować bezpieczeństwo leków i chronić innych pacjentów10.

Tabela – działania niepożądane edoksabanu według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Częstość nieznana
Krew i układ chłonny Niedokrwistość Małopłytkowość
Układ immunologiczny Nadwrażliwość Reakcja anafilaktyczna, obrzęk alergiczny
Układ nerwowy Zawroty głowy, ból głowy Krwotok śródczaszkowy Krwotok podpajęczynówkowy, podtwardówkowy
Oczy Krwotok spojówkowy/twardówkowy, krwotok wewnątrzgałkowy
Serce Krwotok do worka osierdziowego
Naczynia Inne krwotoki
Układ oddechowy Krwawienie z nosa Krwioplucie
Układ pokarmowy Ból brzucha, nudności, krwotok w górnym i dolnym odcinku przewodu pokarmowego, krwotok w jamie ustnej/gardle Krwotok pozaotrzewnowy
Wątroba i drogi żółciowe Zwiększenie stężenia bilirubiny, gammaglutamylotransferazy Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, aminotransferaz
Skóra i tkanka podskórna Krwotok do tkanek miękkich, wysypka, świąd Pokrzywka
Mięśnie i stawy Krwawienie domięśniowe, krwotok wewnątrzstawowy
Nerki i drogi moczowe Krwiomocz makroskopowy/krwawienie z cewki moczowej Nefropatia związana z antykoagulantami
Układ rozrodczy i piersi Krwotok z pochwy
Stany ogólne i miejsce podania Krwotok w miejscu wkłucia
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Krwotok w miejscu zabiegu chirurgicznego Krwotok związany z zabiegiem

458

Edoksaban – profil bezpieczeństwa i świadome stosowanie

Edoksaban jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnych działań niepożądanych, w tym krwawień o różnym nasileniu i lokalizacji. Najczęściej występują one u osób przyjmujących wyższe dawki, w podeszłym wieku, z chorobami współistniejącymi lub stosujących inne leki wpływające na krzepliwość. Pomimo tych zagrożeń, odpowiedni nadzór oraz świadomość możliwych objawów pozwalają na bezpieczne stosowanie edoksabanu u większości pacjentów. Regularne kontrole laboratoryjne oraz zgłaszanie niepokojących objawów pomagają szybko reagować na ewentualne powikłania1311.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane edoksabanu?

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to krwawienie z nosa, krwiomocz oraz niedokrwistość.

Czy edoksaban może powodować poważne krwawienia?

Tak, edoksaban może wywoływać poważne krwawienia w różnych miejscach ciała, które w rzadkich przypadkach mogą być groźne dla życia.

Czy działania niepożądane edoksabanu zależą od wieku pacjenta?

Ryzyko działań niepożądanych, szczególnie krwawień, jest większe u osób starszych, z chorobami współistniejącymi lub przyjmujących inne leki wpływające na krzepliwość.

Jak zgłosić działanie niepożądane podczas stosowania edoksabanu?

Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL lub podmiotowi odpowiedzialnemu.

Czy dzieci mogą przyjmować edoksaban i jakie mają działania niepożądane?

Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny jak u dorosłych – najczęściej są to krwawienia.