Ogólne zasady dawkowania dydrogesteronu

Dydrogesteron jest dostępny wyłącznie w postaci tabletek do stosowania doustnego1. Standardowa dawka oraz częstotliwość podawania zależą od wskazania, wieku pacjentki i konkretnego produktu leczniczego, w którym występuje ta substancja czynna2. Dydrogesteron może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z estrogenami, zwłaszcza w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie3456.

  • Bolesne miesiączkowanie: 10–20 mg na dobę od 5. do 25. dnia cyklu miesiączkowego2.
  • Endometrioza: 10–30 mg na dobę od 5. do 25. dnia cyklu lub przez cały cykl2.
  • Nieprawidłowe krwawienie z macicy: 20–30 mg na dobę przez maksymalnie 10 dni (w celu zatrzymania krwawienia); w terapii przewlekłej 10–20 mg na dobę w drugiej połowie cyklu2.
  • Wtórny brak miesiączki: 10–20 mg na dobę przez 14 dni w drugiej części cyklu7.
  • Zespół napięcia przedmiesiączkowego: 10 mg dwa razy dziennie od drugiej połowy cyklu do pierwszego dnia kolejnego cyklu7.
  • Nieregularne cykle miesiączkowe: 10–20 mg na dobę od drugiej połowy cyklu do pierwszego dnia kolejnego cyklu7.
  • Poronienie zagrażające: początkowo do 40 mg jednorazowo, następnie 20–30 mg na dobę do ustąpienia objawów7.
  • Poronienie nawykowe: 10 mg dwa razy dziennie do 12. tygodnia ciąży8.
  • Bezpłodność związana z niewydolnością ciałka żółtego: 10–20 mg na dobę od drugiej połowy cyklu do pierwszego dnia kolejnego cyklu, przez minimum trzy kolejne cykle8.
  • Hormonalna terapia zastępcza (HTZ):
    • Terapia sekwencyjna: 10 mg na dobę przez ostatnie 12–14 dni cyklu estrogenowego845.
    • Terapia ciągła złożona: 1 tabletka na dobę przez cały czas (bez przerw), zawierająca zarówno dydrogesteron, jak i estrogen, np. 2,5 mg dydrogesteronu + 0,5 mg estradiolu lub 5 mg dydrogesteronu + 1 mg estradiolu36.

W przypadku przyjmowania większych dawek, zaleca się podział dawki dobowej na kilka porcji przyjmowanych w ciągu dnia9.

Ważne: Dydrogesteron może być stosowany w różnych schematach – zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z estrogenami. Dawkowanie i długość terapii powinny być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjentki, jej wieku, wskazania oraz odpowiedzi na leczenie. W przypadku terapii hormonalnej po menopauzie, należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas. Zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i informacji zawartych w ulotce produktu leczniczego23.

Dawkowanie dydrogesteronu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Stosowanie dydrogesteronu nie jest zalecane u dzieci i młodzieży. Brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej910111213.

Pacjentki w podeszłym wieku

  • Doświadczenie dotyczące stosowania dydrogesteronu u kobiet powyżej 65 roku życia jest ograniczone14151617.
  • Nie przewiduje się rutynowej modyfikacji dawki, ale decyzja o kontynuacji leczenia powinna być regularnie oceniana pod kątem korzyści i ryzyka18192021.

Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek

  • Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki dydrogesteronu u pacjentek z zaburzeniami czynności nerek23.

Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Dydrogesteron może być stosowany w ciąży w określonych wskazaniach, np. przy poronieniu zagrażającym lub nawykowym78.
  • W okresie karmienia piersią zaleca się ostrożność, ponieważ brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania2.
Informacje praktyczne:

  • Dydrogesteron nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży, a także nie powinien być stosowany u pacjentek z aktywną lub przebytą chorobą wątroby.
  • U kobiet w podeszłym wieku oraz w przypadku innych chorób przewlekłych, decyzja o stosowaniu dydrogesteronu powinna być regularnie analizowana pod kątem bezpieczeństwa.
  • W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub nietypowych objawów w trakcie leczenia należy niezwłocznie poinformować lekarza.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie dydrogesteronu różni się w zależności od leczonego schorzenia. W przypadku terapii przewlekłej, jak w hormonalnej terapii zastępczej, lek podaje się przez dłuższy czas, często w schematach ciągłych lub sekwencyjnych, w połączeniu z estrogenami3456. W leczeniu dolegliwości cyklicznych (np. bolesne miesiączkowanie, zespół napięcia przedmiesiączkowego) lek stosuje się w określone dni cyklu27.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Dotychczas opisana maksymalna dawka dobowa dydrogesteronu wynosiła do 360 mg, jednak takie dawki nie są stosowane rutynowo. Dydrogesteron jest substancją o niskiej toksyczności, a objawy przedawkowania to najczęściej nudności, wymioty, bóle brzucha, senność, zmęczenie czy krwawienia. Leczenie przedawkowania polega na postępowaniu objawowym2728293031.

Podsumowanie dawkowania dydrogesteronu u różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (kobiety) 10–30 mg na dobę w zależności od wskazania, zwykle w określone dni cyklu lub codziennie273
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania910111213
Osoby starsze Stosować jak u dorosłych, lecz z uwzględnieniem regularnej oceny korzyści i ryzyka1415
Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki23
Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby Przeciwwskazane w ostrych i przewlekłych chorobach wątroby2223
Kobiety w ciąży Możliwe zastosowanie w określonych wskazaniach (np. poronienie zagrażające)78
Kobiety karmiące piersią Zaleca się ostrożność ze względu na brak wystarczających danych2

Dydrogesteron – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo stosowania

Dydrogesteron jest lekiem o szerokim zakresie wskazań i elastycznym schemacie dawkowania, dopasowywanym indywidualnie do potrzeb każdej pacjentki. Zarówno w leczeniu zaburzeń cyklu miesiączkowego, jak i w hormonalnej terapii zastępczej, dawkowanie może różnić się w zależności od wskazania, wieku, współistniejących schorzeń oraz innych przyjmowanych leków. Dydrogesteron wyróżnia się korzystnym profilem bezpieczeństwa, a przypadki przedawkowania są rzadkie i zazwyczaj nie wymagają specjalistycznego leczenia. Niezwykle istotne jest jednak przestrzeganie zaleceń lekarza oraz regularna ocena korzyści i ewentualnych działań niepożądanych podczas długotrwałej terapii23456.

Pytania i odpowiedzi

Jak długo można stosować dydrogesteron?

Czas trwania terapii zależy od wskazania i ustalany jest indywidualnie przez lekarza. W przypadku HTZ zaleca się stosowanie możliwie najkrótszego czasu leczenia najniższą skuteczną dawką.34

Czy można stosować dydrogesteron w ciąży?

Tak, w określonych przypadkach jak poronienie zagrażające czy nawykowe, ale wyłącznie pod kontrolą lekarza.78

Co zrobić, jeśli zapomnę przyjąć dawkę dydrogesteronu?

Należy zażyć ją jak najszybciej po przypomnieniu. Jeśli minęło ponad 12 godzin, należy pominąć dawkę i kontynuować leczenie.10111213

Czy dydrogesteron jest odpowiedni dla dzieci i młodzieży?

Nie zaleca się stosowania dydrogesteronu u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.910111213