Czym jest denosumab i jak się go stosuje?
Denosumab (Denosumabum) to przeciwciało monoklonalne, które hamuje proces niszczenia kości. Stosuje się go głównie w leczeniu osteoporozy, zapobieganiu powikłaniom kostnym w chorobach nowotworowych oraz w innych schorzeniach związanych z nadmierną utratą masy kostnej12. Podawany jest w formie podskórnych wstrzyknięć w różnych dawkach, w zależności od wskazania:
- W leczeniu osteoporozy najczęściej stosuje się dawkę 60 mg co 6 miesięcy34.
- W przypadku przerzutów nowotworowych do kości lub guza olbrzymiokomórkowego kości, dawka wynosi zwykle 120 mg co 4 tygodnie56.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu denosumabu?
Przedawkowanie oznacza przyjęcie dawki większej niż zalecana w danym wskazaniu lub w krótszych odstępach czasu niż przewidziane przez lekarza. Jednak w przypadku denosumabu, nawet bardzo wysokie dawki podawane podczas badań klinicznych nie wywoływały dodatkowych działań niepożądanych, co świadczy o dużym marginesie bezpieczeństwa tej substancji78910.
- W badaniach klinicznych stosowano dawki nawet do 180 mg co 4 tygodnie (łącznie do 1080 mg w ciągu 6 miesięcy) bez obserwacji poważnych objawów przedawkowania78.
- Nie odnotowano przypadków ciężkiego przedawkowania u dorosłych w praktyce klinicznej9.
- Brak opisu charakterystycznych, groźnych objawów po przypadkowym lub celowym przyjęciu większej dawki10.
Objawy przedawkowania denosumabu
Mimo że nie ma szczegółowych opisów przypadków przedawkowania denosumabu u dorosłych, dostępne dane pozwalają stwierdzić, że ryzyko poważnych objawów jest bardzo niskie78910. W badaniach klinicznych nawet kilkukrotne przekroczenie zalecanych dawek nie powodowało niepożądanych reakcji. Jednak warto pamiętać, że każdy organizm może zareagować indywidualnie, a długotrwałe lub bardzo wysokie dawki mogą wiązać się z nieprzewidzianymi konsekwencjami.
W przypadku dzieci i młodzieży, szczególnie u pacjentów z wrodzoną łamliwością kości, obserwowano ryzyko hiperkalcemii (nadmiaru wapnia we krwi), zwłaszcza przy częstszym podawaniu leku. Objawy mogą być poważne i wymagać hospitalizacji1112.
Najczęstsze objawy w przypadku przekroczenia dawki (głównie u dzieci):
- Podwyższony poziom wapnia we krwi (hiperkalcemia), który może objawiać się nudnościami, wymiotami, zaparciami, nadmiernym pragnieniem, częstym oddawaniem moczu, osłabieniem1112.
- Bóle stawów i kończyn1112.
- Bóle pleców1112.
- Obecność nadmiaru wapnia w moczu (hiperkalciuria)1112.
U dorosłych, nawet po znacznym przekroczeniu dawki, nie zgłaszano poważnych działań niepożądanych. Jednak w razie wystąpienia niepokojących objawów zawsze należy skonsultować się z lekarzem78.
Postępowanie w przypadku przedawkowania denosumabu
Obecnie nie ma specyficznego antidotum (odtrutki) na denosumab78910. W razie podejrzenia przedawkowania postępowanie polega na obserwacji pacjenta i leczeniu objawowym, czyli łagodzeniu ewentualnych dolegliwości.
- W przypadku pojawienia się objawów hiperkalcemii (szczególnie u dzieci) konieczna może być hospitalizacja i specjalistyczne leczenie mające na celu obniżenie poziomu wapnia we krwi1112.
- U dorosłych zaleca się monitorowanie stanu zdrowia, szczególnie jeśli przyjęto bardzo wysoką dawkę lub lek podano w krótkim odstępie czasu78.
- W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza78.
- Nie ma specyficznej odtrutki – leczenie polega na monitorowaniu i łagodzeniu objawów78.
- W przypadku dzieci większe ryzyko stanowi hiperkalcemia – może wymagać leczenia szpitalnego1112.
- U dorosłych, nawet po dużych dawkach, nie obserwowano ciężkich reakcji, jednak zawsze należy zachować ostrożność78.
Tabela podsumowująca: objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania denosumabu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Brak objawów (najczęściej u dorosłych nawet przy dużych dawkach) | Obserwacja, monitorowanie stanu zdrowia | Nie |
| Łagodne: ból stawów, kończyn, pleców, hiperkalciuria (głównie u dzieci) | Leczenie objawowe, obserwacja | Raczej nie, chyba że objawy nasilają się |
| Ciężka hiperkalcemia (nadmiar wapnia we krwi – głównie u dzieci) | Specjalistyczne leczenie szpitalne, monitorowanie poziomu wapnia | Tak |
Denosumab – substancja o wysokim profilu bezpieczeństwa
Zgodnie z danymi z badań klinicznych oraz dokumentacji medycznej, denosumab charakteryzuje się bardzo wysokim bezpieczeństwem stosowania – nawet w przypadku przypadkowego lub celowego przekroczenia zalecanej dawki. Największą ostrożność należy zachować u dzieci i młodzieży, u których może dojść do poważnych zaburzeń gospodarki wapniowej. U dorosłych, przy zachowaniu zasad stosowania i regularnej kontroli, ryzyko przedawkowania jest minimalne781112.


















