Ogólne zasady dawkowania delamanidu
Delamanid stosuje się doustnie, zawsze w ramach leczenia skojarzonego wielolekoopornej gruźlicy płuc (MDR-TB), zgodnie z zaleceniami lekarza doświadczonego w leczeniu tego typu zakażeń12. Lek dostępny jest w dwóch postaciach: jako tabletki powlekane (50 mg) oraz tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej (25 mg)34.
- Dorośli: Zalecana dawka to 100 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (łącznie 200 mg na dobę)1.
-
Młodzież i dzieci: Dawka zależy od masy ciała:
- Od 10 kg do <20 kg: 25 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej)2.
- Od 20 kg do <30 kg: 50 mg rano i 25 mg wieczorem przez 24 tygodnie (tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej)2.
- Od 30 kg do <50 kg: 50 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki powlekane)1.
- Powyżej 50 kg: 100 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki powlekane)1.
- Dzieci o masie ciała poniżej 10 kg: Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania, brak zaleceń dotyczących dawkowania56.
Lek powinien być przyjmowany razem z posiłkiem, co poprawia jego wchłanianie56. W przypadku tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej, należy rozpuścić każdą tabletkę w odpowiedniej ilości wody, a powstałą zawiesinę wypić bezpośrednio po przygotowaniu6.
- Leczenie delamanidem standardowo trwa 24 tygodnie niezależnie od grupy wiekowej78.
- Brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa przy stosowaniu dłużej niż 24 tygodnie, jednak w wyjątkowych przypadkach lekarz może rozważyć przedłużenie terapii7.
- Lek powinien być stosowany zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi12.
Dawkowanie delamanidu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dawkowanie ustalane jest na podstawie masy ciała, jak opisano powyżej12.
- Brak danych i zaleceń dotyczących dzieci o masie poniżej 10 kg – nie zaleca się stosowania w tej grupie56.
Pacjenci w podeszłym wieku
Brakuje danych dotyczących stosowania delamanidu u osób powyżej 65 lat. Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących zmiany dawki dla tej grupy wiekowej, dlatego decyzję o leczeniu podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny78.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie jest konieczna zmiana dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek78.
- Nie zaleca się stosowania delamanidu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek – brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa78.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby78.
- Nie zaleca się stosowania delamanidu u osób z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby78.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Dane przedkliniczne sugerują, że delamanid i jego metabolity mogą przenikać do mleka matki. W badaniach na zwierzętach wykazano także działanie toksyczne na zarodki i płody przy dawkach toksycznych dla matki9101112. Decyzję o stosowaniu delamanidu w ciąży lub podczas karmienia piersią podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę możliwe korzyści i ryzyko.
- Delamanid nie powinien być stosowany samodzielnie – zawsze musi być elementem leczenia skojarzonego12.
- Przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie terapii należy regularnie kontrolować EKG, ponieważ lek może wydłużać odstęp QT, co wpływa na pracę serca1314.
- Nie stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi/ciężkimi zaburzeniami wątroby78.
- Przeciwwskazany u osób ze stężeniem albumin w surowicy poniżej 2,8 g/dL1516.
- Nie stosować z lekami silnie indukującymi CYP3A4, np. karbamazepiną1516.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Standardowa dawka dobowa delamanidu dla dorosłych wynosi 200 mg (100 mg dwa razy na dobę). W badaniach klinicznych nie odnotowano przypadków przedawkowania, jednak u osób przyjmujących 400 mg na dobę (200 mg dwa razy dziennie) częściej obserwowano niepożądane reakcje, zwłaszcza wydłużenie odstępu QT w EKG1718. W razie przedawkowania konieczne jest natychmiastowe podjęcie działań mających na celu usunięcie leku z organizmu i monitorowanie pracy serca.
Podsumowanie schematów dawkowania delamanidu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 100 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki powlekane) |
| Młodzież i dzieci (≥ 30 kg do < 50 kg) | 50 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki powlekane) |
| Młodzież i dzieci (> 50 kg) | 100 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki powlekane) |
| Dzieci (≥ 20 kg do < 30 kg) | 50 mg rano i 25 mg wieczorem przez 24 tygodnie (tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej) |
| Dzieci (≥ 10 kg do < 20 kg) | 25 mg dwa razy na dobę przez 24 tygodnie (tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej) |
| Dzieci < 10 kg | Nie zaleca się – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Brak szczególnych zaleceń – decyzję podejmuje lekarz |
| Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami nerek | Dawka jak u dorosłych i dzieci odpowiednio do masy ciała |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami nerek | Nie zaleca się stosowania |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami wątroby | Dawka jak u dorosłych i dzieci odpowiednio do masy ciała |
| Pacjenci z umiarkowanymi/ciężkimi zaburzeniami wątroby | Nie zaleca się stosowania |
Delamanid – dawkowanie dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta
Dawkowanie delamanidu wymaga indywidualnego podejścia, zwłaszcza u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek lub wątroby. Najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń lekarza oraz regularne monitorowanie pracy serca podczas terapii. Lek powinien być przyjmowany z innymi lekami przeciwgruźliczymi, a czas trwania leczenia zazwyczaj wynosi 24 tygodnie. Dzięki odpowiedniemu dostosowaniu dawki, delamanid może skutecznie wspierać leczenie wielolekoopornej gruźlicy płuc, zwiększając szansę na wyleczenie i poprawę jakości życia pacjentów12.













