Reklama

Delamanid – działania niepożądane: co warto wiedzieć?

Delamanid to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu wielolekoopornej gruźlicy płucnej. Choć jest uznawany za ważny postęp w terapii tej trudnej choroby, jak każdy lek może powodować działania niepożądane. Najczęściej są one łagodne lub umiarkowane, ale w niektórych przypadkach mogą być poważniejsze12. Ryzyko wystąpienia i rodzaj działań niepożądanych zależy od indywidualnej reakcji organizmu, dawki, długości leczenia oraz wieku pacjenta. Dzieci i dorośli są narażeni na podobne rodzaje objawów, choć niektóre reakcje, takie jak omamy czy koszmary, częściej zgłaszano u młodszych pacjentów34.

Warto pamiętać, że nie każdy pacjent doświadczy działań niepożądanych, a korzyści z leczenia zwykle przewyższają ryzyko ich wystąpienia12. Profil bezpieczeństwa delamanidu jest podobny niezależnie od postaci leku – zarówno w tabletkach powlekanych, jak i w tabletkach do sporządzania zawiesiny doustnej12.

Działania niepożądane według częstości występowania

Działania niepożądane delamanidu zostały podzielone na kilka kategorii według częstości ich występowania. W każdej z tych kategorii pojawiają się różne objawy, dotyczące różnych układów organizmu56.

Ważne: Niektóre działania niepożądane delamanidu, takie jak wydłużenie odstępu QT w EKG czy zaburzenia psychiczne, mogą wymagać szczególnej uwagi. Objawy takie jak kołatanie serca, omamy lub poważne zmiany nastroju powinny być niezwłocznie zgłaszane personelowi medycznemu. U dzieci i młodzieży ryzyko niektórych działań niepożądanych, np. omamów czy koszmarów, może być wyższe niż u dorosłych. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy je zawsze zgłaszać3748.

Bardzo często (≥1/10)

  • Nudności – uczucie mdłości, które może pojawiać się w trakcie leczenia12.
  • Wymioty – mogą towarzyszyć nudnościom lub występować samodzielnie12.
  • Bóle głowy – obejmujące różne rodzaje bólu, w tym migrenowy lub napięciowy910.
  • Zaburzenia i zakłócenia snu – np. trudności z zasypianiem, bezsenność lub koszmary senne910.
  • Zawroty głowy – uczucie wirowania lub braku równowagi1112.
  • Zapalenie żołądka – ból brzucha, uczucie dyskomfortu, niekiedy z nadżerkami910.
  • Zmniejszenie łaknienia – spadek apetytu, który może prowadzić do utraty masy ciała1314.

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Niedoczynność tarczycy – objawia się m.in. zmęczeniem, sennością, przyrostem masy ciała1314.
  • Zaburzenia psychiczne – takie jak zaburzenia psychotyczne, lęk, depresja, omamy (np. słuchowe lub wzrokowe)1516.
  • Niedoczulica – osłabione czucie w niektórych częściach ciała1112.
  • Drżenie mięśni – niekontrolowane drgania mięśni1112.
  • Letarg – uczucie silnego zmęczenia i ospałości1112.
  • Blok przedsionkowo-komorowy I stopnia – zaburzenie rytmu serca1112.
  • Skurcze dodatkowe komorowe – nieregularne bicie serca1112.
  • Kołatanie serca – odczuwalne, przyspieszone lub nieregularne bicie serca34.
  • Podrażnienie gardła – uczucie drapania, pieczenia w gardle1112.
  • Niestrawność – uczucie pełności, ból brzucha po jedzeniu1112.
  • Osłabienie mięśni, skurcze mięśni – zmniejszenie siły lub nagłe napięcie mięśni1112.
  • Ból w klatce piersiowej – dyskomfort, uczucie ucisku w klatce piersiowej1112.
  • Zwiększenie stężenia kortyzolu we krwi – może objawiać się m.in. zmianami nastroju, wzrostem masy ciała910.
  • Wydłużenie odstępu QT w EKG – może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca; wymaga kontroli kardiologicznej910.

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)

  • Letarg – bardzo silne zmęczenie, ospałość1112.

Częstość nieznana

  • Paradoksalna reakcja na lek – objawy przeciwne do oczekiwanych, np. pogorszenie stanu zdrowia podczas leczenia1112.
Najczęstsze działania niepożądane delamanidu:

  • Nudności i wymioty pojawiają się u co trzeciego pacjenta i zwykle ustępują samoistnie.
  • Bóle głowy i zaburzenia snu mogą mieć różne nasilenie – od łagodnego do umiarkowanego.
  • Wydłużenie odstępu QT w EKG wymaga regularnej kontroli pracy serca, szczególnie u osób z chorobami serca.
  • Dzieci mogą być bardziej narażone na niektóre działania niepożądane, takie jak omamy czy koszmary senne.
  • Niektóre objawy, np. kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej, powinny być niezwłocznie zgłaszane lekarzowi.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, które wystąpi podczas stosowania delamanidu, powinno być zgłaszane do odpowiednich instytucji – Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta. Dzięki temu możliwe jest nieustanne monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i szybsze reagowanie na nowe zagrożenia78.

Tabela działań niepożądanych delamanidu

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Częstość nieznana
Endokrynologiczny Niedoczynność tarczycy
Metabolizm i odżywianie Zmniejszenie łaknienia
Psychiczne Zaburzenia i zakłócenia snu Zaburzenie psychotyczne, lęk, depresja, omamy
Układ nerwowy Zawroty głowy, ból głowy Niedoczulica, drżenie mięśni Letarg
Serce Blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, skurcze dodatkowe komorowe, kołatanie serca
Układ oddechowy Podrażnienie gardła
Żołądek i jelita Nudności, wymioty, zapalenie żołądka Niestrawność
Mięśniowo-szkieletowy Osłabienie mięśni, skurcze mięśni
Ogólne i miejsce podania Ból w klatce piersiowej Paradoksalna reakcja na lek
Diagnostyczne Zwiększenie stężenia kortyzolu we krwi, wydłużenie odstępu QT w EKG

Delamanid – bezpieczeństwo stosowania i profil działań niepożądanych

Delamanid jest skutecznym lekiem w leczeniu wielolekoopornej gruźlicy, jednak – podobnie jak inne leki przeciwgruźlicze – wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej pojawiają się objawy ze strony przewodu pokarmowego, układu nerwowego oraz psychicznego, a także zmiany w pracy serca. Większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca, ale niektóre mogą wymagać szczególnej uwagi, zwłaszcza u dzieci i osób z chorobami serca. Warto regularnie monitorować stan zdrowia podczas leczenia, zwracać uwagę na wszelkie nowe objawy i zgłaszać je personelowi medycznemu, by zapewnić sobie bezpieczeństwo terapii1324.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane delamanidu?

Najczęstsze działania niepożądane to nudności, wymioty, bóle głowy, zaburzenia snu, zawroty głowy, zapalenie żołądka i zmniejszenie łaknienia.

Czy delamanid może wpływać na serce?

Tak, delamanid może powodować wydłużenie odstępu QT w EKG oraz zaburzenia rytmu serca, takie jak kołatanie serca czy blok przedsionkowo-komorowy.

Czy dzieci i młodzież są bardziej narażone na działania niepożądane delamanidu?

Dzieci i młodzież mają podobny profil działań niepożądanych jak dorośli, ale omamy i koszmary mogą występować częściej w tej grupie.

Jak zgłosić działanie niepożądane po delamanidzie?

Działania niepożądane należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub producenta leku.

Reklama
Reklama