Menu

Dehydroepiandrosteron – profil bezpieczeństwa

Dehydroepiandrosteron to substancja czynna o szerokim zastosowaniu, szczególnie u osób starszych z niedoborem tego hormonu. Jednak jej stosowanie wymaga przestrzegania określonych zasad bezpieczeństwa, zwłaszcza u niektórych grup pacjentów. Dowiedz się, jakie środki ostrożności należy zachować podczas terapii dehydroepiandrosteronem oraz kto nie powinien go stosować.

Spis treści

Bezpieczeństwo stosowania dehydroepiandrosteronu – na co zwrócić uwagę?

Dehydroepiandrosteron (DHEA) to hormon, którego suplementacja może być korzystna u osób z jego niedoborem, szczególnie w starszym wieku, ale nie każdy może go stosować bez ograniczeń – u niektórych pacjentów wymagane są specjalne środki ostrożności lub nawet całkowite przeciwwskazanie¹².

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

DHEA jest przeciwwskazany zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią¹².
Nie zaleca się jego stosowania, ponieważ może zaburzać gospodarkę hormonalną matki i płodu oraz prowadzić do nieprawidłowego rozwoju płodu, zwłaszcza dziewczynek³⁴.
DHEA może hamować naturalną laktację, a nie ustalono, czy przenika do mleka kobiecego³⁴.

Czy DHEA wpływa na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn?

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu dehydroepiandrosteronu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, dlatego nie można jednoznacznie stwierdzić, czy substancja ta może wywoływać objawy, takie jak senność czy zawroty głowy⁵⁶.

Ważne: Dehydroepiandrosteron nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także przez osoby z ciężkimi chorobami wątroby lub nerek. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć nowotwory zależne od hormonów, takie jak rak piersi czy prostaty. U dzieci i młodzieży stosowanie tej substancji jest niewskazane, a u osób starszych dawkę należy dostosować indywidualnie do potrzeb organizmu¹²⁷⁸.

Interakcje z alkoholem

W dostępnych źródłach nie ma szczegółowych informacji na temat interakcji dehydroepiandrosteronu z alkoholem. Jednak ze względu na działanie hormonalne DHEA oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych, należy zachować ostrożność przy łączeniu tej substancji z alkoholem⁹¹⁰.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Dehydroepiandrosteron nie powinien być stosowany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, ponieważ brak jest odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie pacjentów¹¹¹². Jest to jedno z bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania tej substancji¹².

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

DHEA jest metabolizowany w wątrobie i wydalany z żółcią, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności tego narządu¹¹¹³¹²¹⁴. U takich osób istnieje ryzyko gromadzenia się substancji w organizmie i wystąpienia poważnych działań niepożądanych¹².

Stosowanie dehydroepiandrosteronu u seniorów

U osób starszych często występuje naturalny niedobór DHEA, dlatego dawka powinna być odpowiednio zwiększona, ale zawsze należy ją indywidualnie dostosować do potrzeb pacjenta oraz regularnie kontrolować stężenie hormonu we krwi¹¹¹².

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Dzieci i młodzież – nie powinny stosować DHEA, ponieważ nie mają niedoboru tej substancji¹¹¹².
Pacjenci z nowotworami hormonozależnymi (np. rak piersi, jajnika, prostaty) – DHEA jest przeciwwskazany¹².
Osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy – ze względu na zawartość laktozy w tabletkach¹⁵¹⁶.
Kobiety stosujące hormonalną terapię zastępczą oraz osoby przyjmujące leki androgenne – nie powinny łączyć tych terapii z DHEA, aby uniknąć nadmiernych efektów hormonalnych⁷⁸⁹¹⁰.
Pacjenci przyjmujący leki przeciwdrgawkowe lub psycholeptyczne – DHEA może osłabiać ich działanie⁹¹⁰.

Najważniejsze środki ostrożności przy stosowaniu dehydroepiandrosteronu:

Nie przekraczać zalecanych dawek, a przy pojawieniu się działań niepożądanych, takich jak trądzik czy przetłuszczanie się skóry, należy przerwać terapię na kilka tygodni i ewentualnie powrócić do niższej dawki⁷⁸.
Przed rozpoczęciem leczenia wykluczyć obecność nowotworów zależnych od hormonów oraz innych przeciwwskazań⁷⁸.
Regularnie wykonywać badania lekarskie podczas długotrwałego stosowania¹¹¹².
Nie stosować DHEA u osób poniżej 40 roku życia⁷⁸.

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania dehydroepiandrosteronu

Grupa pacjentów	Możliwość stosowania	Uwagi
Osoby w podeszłym wieku	Można stosować	Dawkę należy dostosować do niedoboru i regularnie kontrolować stężenie DHEA¹¹¹²
Kobiety w ciąży	Przeciwwskazane	Ryzyko zaburzeń rozwoju płodu¹²
Karmienie piersią	Przeciwwskazane	Może hamować laktację, brak danych o przenikaniu do mleka³⁴
Pacjenci z zaburzeniami nerek	Przeciwwskazane	Nie stosować w ciężkiej niewydolności nerek¹¹¹²
Pacjenci z zaburzeniami wątroby	Przeciwwskazane	Nie stosować w ciężkiej niewydolności wątroby¹¹¹²
Dzieci i młodzież	Przeciwwskazane	Brak wskazań do stosowania, ryzyko działań niepożądanych¹¹¹²
Prowadzenie pojazdów	Brak danych	Nie oceniano wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów⁵⁶
Nowotwory hormonozależne	Przeciwwskazane	Nie stosować przy nowotworach estrogenozależnych i raku prostaty¹²
Alkohol	Zachować ostrożność	Brak szczegółowych danych o interakcjach⁹¹⁰

Pytania i odpowiedzi

Czy dehydroepiandrosteron można stosować w ciąży?

Nie, DHEA jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko zaburzeń rozwoju płodu.

Czy DHEA można stosować u osób z chorobami wątroby?

Nie, nie należy stosować DHEA u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.

Czy DHEA wpływa na prowadzenie pojazdów?

Nie oceniano wpływu DHEA na prowadzenie pojazdów, brak jest badań w tym zakresie.

Czy dzieci mogą przyjmować dehydroepiandrosteron?

Nie, stosowanie DHEA u dzieci i młodzieży jest przeciwwskazane.

Czy można łączyć DHEA z alkoholem?

Nie ma szczegółowych danych na temat interakcji DHEA z alkoholem, należy zachować ostrożność.

Czym jest dehydroepiandrosteron?

Dehydroepiandrosteron (DHEA) to hormon steroidowy produkowany naturalnie przez nadnercza. Jego poziom spada wraz z wiekiem, a niedobór może powodować różne dolegliwości. DHEA jest stosowany w terapii uzupełniającej u osób starszych oraz w określonych schorzeniach związanych z niedoborem tego hormonu¹⁷¹⁸.

Możliwe działania niepożądane dehydroepiandrosteronu

Mogą pojawić się objawy androgenizacji, zwłaszcza u kobiet, takie jak trądzik, przetłuszczanie się skóry czy nadmierne owłosienie⁷⁸.
W razie wystąpienia takich objawów należy przerwać leczenie i rozważyć powrót do niższej dawki po kilku tygodniach⁷⁸.
Nie należy przekraczać zalecanych dawek DHEA.

Interakcje z innymi lekami

DHEA może wchodzić w interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi oraz psycholeptycznymi, osłabiając ich skuteczność. Może także nasilać działanie hormonów płciowych, dlatego nie powinien być stosowany równocześnie z hormonalną terapią zastępczą ani preparatami androgennymi⁹¹⁰.

Zobacz również:

Dawkowanie leku

Dehydroepiandrosteron to substancja, która odgrywa ważną rolę w organizmie, szczególnie u osób starszych. Jej suplementacja może być pomocna w przypadku niedoborów, jednak sposób dawkowania zależy od wielu czynników, takich jak płeć, wiek oraz ogólny stan zdrowia. Poznaj zasady stosowania dehydroepiandrosteronu, schematy dawkowania oraz ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa jego przyjmowania.

czytaj więcej ❯❯

Działania niepożądane i skutki uboczne

Dehydroepiandrosteron to substancja czynna wykorzystywana w leczeniu niektórych schorzeń hormonalnych. Choć zazwyczaj jest dobrze tolerowany i działania niepożądane pojawiają się rzadko, niektóre osoby mogą doświadczyć łagodnych lub umiarkowanych objawów, takich jak zmiany skórne czy zaburzenia nastroju. Warto poznać możliwe skutki uboczne, aby świadomie korzystać z terapii i rozpoznawać niepożądane reakcje.

czytaj więcej ❯❯

Mechanizm działania

Dehydroepiandrosteron (DHEA) to naturalny hormon, który odgrywa kluczową rolę w regulacji wielu procesów w organizmie, szczególnie związanych z gospodarką hormonalną. Jego działanie opiera się na unikalnym mechanizmie przekształcania się w inne ważne hormony płciowe, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Poznanie mechanizmu działania DHEA pozwala zrozumieć, dlaczego substancja ta jest tak istotna w różnych okresach życia i jak jej niedobór może wpływać na samopoczucie oraz zdrowie.

czytaj więcej ❯❯

Porównanie substancji czynnych

Dehydroepiandrosteron, danazol i testosteron to substancje z grupy steroidów, które łączy podobieństwo budowy i niektóre cechy działania, ale każda z nich wykorzystywana jest w innych wskazaniach i różni się profilem bezpieczeństwa. Poznaj kluczowe podobieństwa i różnice pomiędzy tymi trzema związkami – od wskazań, przez sposób działania, aż po bezpieczeństwo stosowania u różnych grup pacjentów.

czytaj więcej ❯❯

Przeciwwskazania

Dehydroepiandrosteron to hormon, który pomaga utrzymać równowagę hormonalną organizmu i poprawić jakość życia, zwłaszcza u osób starszych. Jednak jego stosowanie nie zawsze jest bezpieczne – istnieją sytuacje, w których przyjmowanie tej substancji jest całkowicie zabronione lub wymaga szczególnej ostrożności. Poznaj najważniejsze przeciwwskazania oraz zasady bezpiecznego stosowania dehydroepiandrosteronu.

czytaj więcej ❯❯

Stosowanie u dzieci

Dehydroepiandrosteron to substancja, której stosowanie wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Poznaj kluczowe informacje dotyczące bezpieczeństwa jej stosowania w tej grupie wiekowej, w tym przeciwwskazania oraz powody, dla których nie powinna być podawana pacjentom pediatrycznym.

czytaj więcej ❯❯

Stosowanie u kierowców

Dehydroepiandrosteron to substancja czynna, która znajduje zastosowanie głównie u osób starszych, pomagając łagodzić objawy związane z wiekiem. Choć jej działanie skupia się na poprawie jakości życia i wsparciu równowagi hormonalnej, kwestia bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn podczas stosowania tej substancji budzi uzasadnione pytania. Sprawdź, co mówią źródła na temat jej wpływu na codzienne funkcjonowanie.

czytaj więcej ❯❯

Stosowanie w ciąży

Stosowanie dehydroepiandrosteronu w okresie ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. Substancja ta, będąca hormonem steroidowym, jest przeciwwskazana zarówno u kobiet ciężarnych, jak i karmiących. Poznaj szczegółowe zalecenia oraz potencjalne zagrożenia wynikające z jej stosowania w tych szczególnych okresach życia kobiety.

czytaj więcej ❯❯

Wskazania – na co działa?

Dehydroepiandrosteron (DHEA) to hormon naturalnie występujący w organizmie, który z wiekiem zaczyna być produkowany w coraz mniejszych ilościach. Jego suplementacja ma na celu wyrównanie niedoborów, co może poprawić jakość życia osób starszych. DHEA wspiera funkcjonowanie różnych układów w organizmie, a jego stosowanie znajduje zastosowanie zwłaszcza w przypadku specyficznych dolegliwości związanych ze starzeniem się.

czytaj więcej ❯❯

Rzedawkowanie substancji

Dehydroepiandrosteron (DHEA) to hormon steroidowy, który naturalnie występuje w organizmie człowieka i pełni ważną rolę w syntezie innych hormonów płciowych. Suplementacja DHEA jest stosowana głównie u osób starszych, ale jak każda substancja hormonalna, wymaga ostrożności. Przedawkowanie, zwłaszcza długotrwałe, może prowadzić do poważnych zaburzeń hormonalnych i niepożądanych efektów ubocznych. Poznaj objawy, skutki i zasady postępowania w przypadku przyjęcia zbyt dużej ilości DHEA.

czytaj więcej ❯❯

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Biosteron, 10 mg, tabletki Biosteron, 25 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 10 mg lub 25 mg dehydroepiandrosteronu (Dehydroepiandrosteronum). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna 90 mg. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Tabletki Białe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki o gładkiej powierzchni. Tabletki o mocy 10 mg mają kreskę dzielącą po jednej stronie tabletki, umożliwiającą przyjęcie połowy dawki, czyli 5 mg.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Uzupełnienie niedoborów dehydroepiandrosteronu (DHEA).
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Dorośli Dawkowanie produktu leczniczego Biosteron należy dostosować do płci, wieku, stężenia DHEA w osoczu oraz skuteczności leczenia u konkretnego pacjenta. Stężenie endogennego DHEA w osoczu jest mniejsze u kobiet niż u mężczyzn, a ponadto kobiety są bardziej narażone na androgenne działania niepożądane leku. U obu płci niedobory DHEA nasilają się z wiekiem. Zalecana początkowa, jednorazowa dawka dobowa dla kobiet wynosi 5 mg, natomiast zalecana dawka maksymalna wynosi 25 mg. Zalecana początkowa, jednorazowa dawka dobowa dla mężczyzn wynosi 10 mg, natomiast zalecana dawka maksymalna wynosi 50 mg. Początkową dawkę należy stopniowo zwiększać (o 5 do 10 mg co 2 tygodnie) do czasu uzyskania pożądanych efektów terapeutycznych. Zalecane jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki. Efekt działania produktu leczniczego nie jest natychmiastowy i występuje po kilku tygodniach stosowania.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dawkowanie
Biosteron jest przeznaczony do długotrwałego stosowania. W przypadku konieczności długotrwałego stosowania dawek większych niż 25 mg u kobiet i 50 mg u mężczyzn (tylko w porozumieniu z lekarzem) należy regularnie oznaczać stężenie DHEA w osoczu i we właściwym czasie wykonywać odpowiednie badania lekarskie. Dzieci i młodzież U zdrowych dzieci i młodzieży nie występuje niedobór DHEA, dlatego produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować w tej grupie wiekowej. Pacjenci w wieku podeszłym U pacjentów w podeszłym wieku występuje nasilony niedobór DHEA. W tej grupie pacjentów należy odpowiednio zwiększyć dawkę produktu leczniczego Biosteron. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Ze względu na brak danych klinicznych, produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby DHEA ulega przemianom metabolicznym w wątrobie oraz jest wydalany z żółcią.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dawkowanie
W związku z tym, produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Sposób podawania Biosteron należy przyjmować raz na dobę, doustnie, rano, zgodnie z naturalnym rytmem wydzielania DHEA. Biosteron należy przyjmować z posiłkiem, aby ułatwić jego wchłanianie.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 Rak piersi, jajnika lub inne nowotwory estrogenozależne Łagodny rozrost gruczołu krokowego i rak gruczołu krokowego, rak sutka u mężczyzn Ciężka niewydolność wątroby Ciężka niewydolność nerek Ciąża i okres karmienia piersi?
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Przed zastosowaniem produktu leczniczego Biosteron i w czasie jego długotrwałego stosowania należy wykonać odpowiednie badania lekarskie w celu wykluczenia nowotworów hormonozależnych, łagodnego rozrostu gruczołu krokowego lub innych zaburzeń, uniemożliwiających przyjmowanie DHEA. Produktu leczniczego Biosteron nie powinni stosować pacjenci poniżej 40 roku życia. Kobiety stosujące hormonalną terapię zastępczą (HTZ) nie powinny przyjmować produktu. DHEA nie powinien być stosowany razem z produktami leczniczymi zawierającymi androgeny. W przypadku wystąpienia nasilonych działań niepożądanych, pacjent powinien odstawić Biosteron. Nie należy stosować dawek większych niż zalecane. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak trądzik lub przetłuszczanie się skóry, należy odstawić Biosteron na 2–3 tygodnie. Po tym czasie można kontynuować leczenie, stosując mniejszą dawkę niż poprzednio.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Specjalne środki ostrozności
Jeżeli objawy wystąpią ponownie, produktu leczniczego nie należy przyjmować. Produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować u dzieci i młodzieży. Biosteron zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji DHEA jest prekursorem hormonów płciowych: estrogenów i androgenów. W związku z tym stosowanie przez kobiety produktu leczniczego Biosteron jednocześnie z hormonalną terapią zastępczą (HTZ) może nadmiernie zwiększać stężenie estrogenów. Podobnie, produktu leczniczego Biosteron nie należy podawać mężczyznom leczonym pochodnymi testosteronu ze względu na możliwość nasilenia efektów androgenicznych. DHEA może osłabiać działanie leków przeciwdrgawkowych (np. karbamazepiny, kwasu walproinowego) i psycholeptycznych (pochodnych fenotiazyny, diazepiny i oksazepiny). W związku z tym nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Biosteron z wymienionymi grupami leków, z powodu zwiększonego prawdopodobieństwa zmniejszenia ich skuteczności.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Interakcje
Glikokortykosteroidy działające ogólnoustrojowo hamują wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) przez przysadkę mózgową, co powoduje atrofię kory nadnerczy i zmniejszenie syntezy DHEA. Przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów wywołuje więc deficyt DHEA, który można uzupełnić poprzez suplementację egzogennego hormonu.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Ciąża Biosteron jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży. Wpływ egzogennego DHEA na płód człowieka nie został dokładnie zbadany, a wyniki doświadczeń na ciężarnych samicach myszy i szczura wskazują, że DHEA w dużych dawkach może hamować prawidłowy przebieg ciąży oraz wywierać androgenny wpływ na potomstwo płci żeńskiej (maskulinizacja płodów żeńskich). W związku z tym stosowanie DHEA u ciężarnych kobiet stwarza możliwość zaburzeń gospodarki hormonalnej matki i płodu. W przypadku stwierdzenia ciąży, kobieta powinna natychmiast odstawić Biosteron i skontaktować się z lekarzem. Karmienie piersi? DHEA może hamować fizjologiczną laktację. Nie ustalono, czy hormon przenika do mleka kobiecego. DHEA jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią (patrz punkt 4.3).
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Nie przeprowadzono badań nad wpływem produktu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Prawidłowo stosowany DHEA jest bezpieczny i bardzo dobrze tolerowany. Działania niepożądane występują rzadko, zależą od dawki DHEA i przemijają po jego odstawieniu. Działania niepożądane związane są głównie z efektem androgennym hormonu, a prawdopodobieństwo ich wystąpienia wydaje się być nieco większe u kobiet niż u mężczyzn. Działania niepożądane uszeregowano zgodnie z następującą klasyfikacją częstości: Bardzo często (≥1/10); Często (≥1/100 do <1/10); Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); Bardzo rzadko (<1/10 000); nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Działania niepożądane
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często: wzrost potliwości, zmiany łojotokowe skóry twarzy, świąd skóry głowy, trądzik skóry twarzy lub łagodne trądzikowate zapalenie skóry oraz umiarkowanie nasilony hirsutyzm (głównie u kobiet). Zaburzenia endokrynologiczne Rzadko: ginekomastia i tkliwość sutków (u mężczyzn), zaburzenia miesiączkowania. Zaburzenia układu nerwowego Rzadko: ból głowy, niepokój, zmiany nastroju; Bardzo rzadko: bezsenność, mania. Zaburzenia serca Bardzo rzadko: niezagrażające życiu zaburzenia rytmu pracy serca, ustępujące po odstawieniu DHEA i zastosowaniu odpowiedniego leku beta-adrenolitycznego. Nie stwierdzono wpływu DHEA na wyniki badań laboratoryjnych moczu i krwi oraz zaburzeń czynności nerek lub wątroby w trakcie stosowania produktu leczniczego.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie Nie są znane przypadki ostrego przedawkowania DHEA u ludzi. Długotrwałe stosowanie dawek większych niż zalecane może powodować zaburzenia hormonalne i wystąpienie, bądź nasilenie działań niepożądanych (patrz punkt 4.8).
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: steroidy anaboliczne, pochodne androstanu, prasteron. Kod ATC: A14A A07 DHEA jest hormonem steroidowym, wytwarzanym w dużych ilościach w warstwie siatkowatej nadnerczy. Substratem do biosyntezy DHEA w ustroju jest cholesterol. W pierwszym etapie cholesterol ulega konwersji w pregnenolon, następnie dochodzi do hydroksylacji w położeniu C17 – powstaje 17-OH-pregnenolon, który pod wpływem enzymu liazy C17 – C20 przekształca się w DHEA. DHEA ma cechy słabego androgenu oraz jest prekursorem innych hormonów płciowych; jest to więc prohormon. W organizmie kobiety DHEA ulega konwersji enzymatycznej – poprzez androstendion i testosteron – do estrogenów: estronu i estradiolu, a u mężczyzny szlak przemian DHEA wiedzie do syntezy silnie działających androgenów, między innymi testosteronu. Endogenne wytwarzanie DHEA rozpoczyna się już w okresie prenatalnym.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne
Nadnercza, rozwijającego się płodu, wytwarzają duże ilości DHEA, który wykorzystywany jest jako substrat do biosyntezy estrogenów w łożysku. Po porodzie, warstwa płodowa nadnerczy ulega atrofii, wytwarzanie DHEA szybko się zmniejsza i pozostaje niskie aż do ok. 5–7 roku życia, kiedy następuje odtworzenie kory nadnerczy (adrenarchae). Stopniowy wzrost syntezy DHEA trwa do około 30 roku życia, po czym następuje powolny spadek wytwarzania aż do stężeń resztkowych u osób w ósmej dekadzie życia. Szczytowe wytwarzanie DHEA u mężczyzn sięga 15-30 mg na dobę, a stężenia występujące we krwi wynoszą 1,3 do 12 ng/mL dla wolnego hormonu i 1,4 do 7,9 ng/mL dla siarczanu DHEA. U kobiet wartości te są o około 10-15% niższe. We krwi występuje niemal wyłącznie postać sprzężona – siarczan DHEA (DHEA-S), który w przeciwieństwie do wolnego hormonu silnie wiąże się z białkami, jest wolno metabolizowany, wykazuje znacznie dłuższy okres półtrwania i jego stężenie nie waha się w rytmie okołodobowym.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne
DHEA w organizmie służy głównie jako zapas nieaktywnego prohormonu, który ulega konwersji do czynnych hormonów płciowych. Stopień tej konwersji zależy od wieku, płci, cech osobniczych i jest dostosowany do aktualnego zapotrzebowania organizmu. U mężczyzn głównym narządem syntezy hormonów płciowych są jądra, wytwarzające testosteron, natomiast wytwarzany w nadnerczach DHEA jest alternatywnym, dodatkowym źródłem androgenów. U kobiet nadnerczowy DHEA jest najważniejszym androgenem ustroju po wygaśnięciu czynności jajników (menopauza). DHEA jest praktycznie jedynym substratem do syntezy estrogenów w tkankach docelowych. Nasilający się z wiekiem niedobór endogennego DHEA może być przyczyną niekorzystnych zmian i procesów związanych ze starzeniem się organizmu. Prawdopodobnie niedobór DHEA jest nie tylko objawem procesu starzenia się, ale może również nasilać ten proces. Zgodnie z tym założeniem, suplementacja egzogennego hormonu powinna spowolnić procesy i zjawiska powodujące starzenie się.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne
Celem stosowania produktu Biosteron jest uzupełnienie deficytu endogennego DHEA, aby poprawić jakość życia starzejących się osób. Ponadto DHEA wywiera nieswoiste korzystne działanie, spowalniając rozwój niektórych chorób i zmniejszając nasilenie związanych z nimi objawów. W związku z tym Biosteron można stosować jako środek wspomagający terapię w następujących stanach i zaburzeniach: dolegliwości związane z okresem menopauzy u kobiet i andropauzy u mężczyzn; demencja, osłabienie pamięci, sprawności intelektualnej, zdolności koncentracji; uczucie obniżenia jakości życia i poczucia dobrostanu psychicznego i fizycznego, szczególnie u osób w podeszłym wieku; spadek napędu, pogorszenie nastroju, stany depresyjne, zaburzenia snu; obniżenie popędu płciowego i zaburzenia erekcji; zmniejszenie siły mięśni, uczucie nadmiernego zmęczenia i zespół przewlekłego zmęczenia; zmniejszenie odporności na stres; otyłość, zmniejszona wrażliwość na insulinę; choroby układu krążenia; zmniejszenie odporności; choroby o podłożu autoimmunologicznym, jak np.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne
toczeń rumieniowaty uogólniony; niewydolność kory nadnerczy pierwotna i wtórna. W przeciwieństwie do innych steroidów nadnerczy synteza DHEA nie podlega autoregulacji w mechanizmie ujemnego sprzężenia zwrotnego – nie istnieje więc ryzyko, że w trakcie terapii zahamowane zostanie wytwarzanie naturalnego hormonu lub wystąpi zanik kory nadnerczy.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Ogólna charakterystyka wykonanych badań Parametry farmakokinetyczne DHEA wyznaczano u zwierząt i u ludzi, podając lek drogą doustną lub dożylną – jako rozpuszczalny w wodzie siarczan DHEA. Zakres stosowanych u ludzi dawek hormonu mieścił się w bardzo szerokich granicach, od kilku miligramów do ponad 1 grama. Badano mężczyzn i kobiety w różnym wieku, także młodych i w podeszłym wieku. Wchłanianie Po podaniu doustnym DHEA dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Ponieważ jest substancją lipofilową, nierozpuszczalną w wodzie, przyjęcie z pokarmem bogatym w tłuszcze ułatwia wchłanianie. Maksymalne stężenie DHEA oraz jego głównego metabolitu siarczanu DHEA występuje we krwi po ok. 2-5 godzinach od momentu podania. Dystrybucja Po wchłonięciu z przewodu pokarmowego DHEA słabo wiąże się z albuminami krwi (stopień wiązania wynosi około 10-20%) i większa część występuje w postaci wolnej, która ulega szybkim przemianom metabolicznym.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakokinetyczne
W przeciwieństwie do wolnego DHEA postać sprzężona DHEA-S silnie wiąże się z albuminami krwi (w ok. 80-90%) i ma znacznie dłuższy okres półtrwania. Objętość dystrybucji DHEA-S wynosi ok. 9 l. Metabolizm W początkowej fazie przemian metabolicznych DHEA ulega szybkiemu sprzęganiu z kwasem siarkowym. Proces ten odbywa się w wątrobie pod wpływem enzymów z rodziny sulfotransefaraz. Powstały siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEA-S) jest najważniejszym metabolitem pośrednim. Z krwią DHEA-S dociera do tkanek docelowych (m.in. piersi, gruczoł krokowy, narządy rodne, kości, mięśnie szkieletowe), gdzie ulega desulfatacji do wolnego DHEA, który następnie pod wpływem specyficznych enzymów przekształca się w androstendion i dalej w testosteron. U kobiet również powstaje androstendion i testosteron, które ulegają dalszym przemianom, odpowiednio do estronu i estradiolu.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakokinetyczne
Powstałe męskie i żeńskie hormony płciowe ulegają normalnym, charakterystycznym dla tych związków przemianom biochemicznym, i jako różne, sprzężone z kwasem glukuronowym metabolity usuwane są z organizmu. Eliminacja DHEA wydalany jest z organizmu człowieka z moczem i z kałem w postaci nieaktywnych metabolitów. Poprzez nerki – do moczu trafia około 50-70% wchłoniętej dawki DHEA, natomiast pozostała część wydala się z żółcią – do jelit i zostaje usunięta wraz z kałem. Wolny, niesprzężony z siarczanem DHEA słabo wiąże się z białkami i jest szybko usuwany (klirens ok. 2 000 l/24h), a jego okres półtrwania wynosi zaledwie 15-40 minut. W przeciwieństwie do wolnego DHEA, postać sprzężona (DHEA-S) silnie wiąże się z albuminami i ma znacznie dłuższy okres półtrwania (ok. 12 h). Jego klirens wynosi ok. 13 l/24h. Zarówno DHEA, jak i jego siarczan nie ulegają kumulacji w ustroju, a przy przewlekłym stosowaniu, ustala się stacjonarne stężenie hormonu we krwi.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Dane niekliniczne, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych, dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Biosteron tabletki 10 mg i 25 mg: Krzemionka koloidalna bezwodna Celuloza mikrokrystaliczna Laktoza jednowodna Kroskarmeloza sodowa Magnezu stearynian 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy 6.3 Okres ważności 2 lata 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Przechowywać w temperaturze poniżej 25 ºC. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Biosteron, 10 mg, tabletki: Blistry PVC/Aluminium lub pojemnik z polietylenu z polietylenowym wieczkiem zaopatrzonym w zabezpieczenie, w tekturowym pudełku. Opakowanie zawiera 60 tabletek. Biosteron, 25 mg, tabletki: Pojemnik z polietylenu z polietylenowym wieczkiem zaopatrzonym w zabezpieczenie, w tekturowym pudełku. Opakowanie zawiera 60 tabletek.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dane farmaceutyczne
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Brak szczególnych wymagań
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Biosteron, 10 mg, tabletki Biosteron, 25 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 10 mg lub 25 mg dehydroepiandrosteronu (Dehydroepiandrosteronum). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna 90 mg. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Tabletki Białe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki o gładkiej powierzchni. Tabletki o mocy 10 mg mają kreskę dzielącą po jednej stronie tabletki, umożliwiającą przyjęcie połowy dawki, czyli 5 mg.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Uzupełnienie niedoborów dehydroepiandrosteronu (DHEA).
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Dorośli Dawkowanie produktu leczniczego Biosteron należy dostosować do płci, wieku, stężenia DHEA w osoczu oraz skuteczności leczenia u konkretnego pacjenta. Stężenie endogennego DHEA w osoczu jest mniejsze u kobiet niż u mężczyzn, a ponadto kobiety są bardziej narażone na androgenne działania niepożądane leku. U obu płci niedobory DHEA nasilają się z wiekiem. Zalecana początkowa, jednorazowa dawka dobowa dla kobiet wynosi 5 mg, natomiast zalecana dawka maksymalna wynosi 25 mg. Zalecana początkowa, jednorazowa dawka dobowa dla mężczyzn wynosi 10 mg, natomiast zalecana dawka maksymalna wynosi 50 mg. Początkową dawkę należy stopniowo zwiększać (o 5 do 10 mg co 2 tygodnie) do czasu uzyskania pożądanych efektów terapeutycznych. Zalecane jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki. Efekt działania produktu leczniczego nie jest natychmiastowy i występuje po kilku tygodniach stosowania.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dawkowanie
Biosteron jest przeznaczony do długotrwałego stosowania. W przypadku konieczności długotrwałego stosowania dawek większych niż 25 mg u kobiet i 50 mg u mężczyzn (tylko w porozumieniu z lekarzem) należy regularnie oznaczać stężenie DHEA w osoczu i we właściwym czasie wykonywać odpowiednie badania lekarskie. Dzieci i młodzież U zdrowych dzieci i młodzieży nie występuje niedobór DHEA, dlatego produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować w tej grupie wiekowej. Pacjenci w wieku podeszłym U pacjentów w podeszłym wieku występuje nasilony niedobór DHEA. W tej grupie pacjentów należy odpowiednio zwiększyć dawkę produktu leczniczego Biosteron. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Ze względu na brak danych klinicznych, produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby DHEA ulega przemianom metabolicznym w wątrobie oraz jest wydalany z żółcią.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dawkowanie
W związku z tym, produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Sposób podawania Biosteron należy przyjmować raz na dobę, doustnie, rano, zgodnie z naturalnym rytmem wydzielania DHEA. Biosteron należy przyjmować z posiłkiem, aby ułatwić jego wchłanianie.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 Rak piersi, jajnika lub inne nowotwory estrogenozależne Łagodny rozrost gruczołu krokowego i rak gruczołu krokowego, rak sutka u mężczyzn Ciężka niewydolność wątroby Ciężka niewydolność nerek Ciąża i okres karmienia piersi?
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Przed zastosowaniem produktu leczniczego Biosteron i w czasie jego długotrwałego stosowania należy wykonać odpowiednie badania lekarskie w celu wykluczenia nowotworów hormonozależnych, łagodnego rozrostu gruczołu krokowego lub innych zaburzeń, uniemożliwiających przyjmowanie DHEA. Produktu leczniczego Biosteron nie powinni stosować pacjenci poniżej 40 roku życia. Kobiety stosujące hormonalną terapię zastępczą (HTZ) nie powinny przyjmować produktu. DHEA nie powinien być stosowany razem z produktami leczniczymi zawierającymi androgeny. W przypadku wystąpienia nasilonych działań niepożądanych, pacjent powinien odstawić Biosteron. Nie należy stosować dawek większych niż zalecane. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak trądzik lub przetłuszczanie się skóry, należy odstawić Biosteron na 2–3 tygodnie. Po tym czasie można kontynuować leczenie, stosując mniejszą dawkę niż poprzednio.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Specjalne środki ostrozności
Jeżeli objawy wystąpią ponownie, produktu leczniczego nie należy przyjmować. Produktu leczniczego Biosteron nie należy stosować u dzieci i młodzieży. Biosteron zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji DHEA jest prekursorem hormonów płciowych: estrogenów i androgenów. W związku z tym stosowanie przez kobiety produktu leczniczego Biosteron jednocześnie z hormonalną terapią zastępczą (HTZ) może nadmiernie zwiększać stężenie estrogenów. Podobnie, produktu leczniczego Biosteron nie należy podawać mężczyznom leczonym pochodnymi testosteronu ze względu na możliwość nasilenia efektów androgenicznych. DHEA może osłabiać działanie leków przeciwdrgawkowych (np. karbamazepiny, kwasu walproinowego) i psycholeptycznych (pochodnych fenotiazyny, diazepiny i oksazepiny). W związku z tym nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Biosteron z wymienionymi grupami leków, z powodu zwiększonego prawdopodobieństwa zmniejszenia ich skuteczności.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Interakcje
Glikokortykosteroidy działające ogólnoustrojowo hamują wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) przez przysadkę mózgową, co powoduje atrofię kory nadnerczy i zmniejszenie syntezy DHEA. Przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów wywołuje więc deficyt DHEA, który można uzupełnić poprzez suplementację egzogennego hormonu.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Ciąża Biosteron jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży. Wpływ egzogennego DHEA na płód człowieka nie został dokładnie zbadany, a wyniki doświadczeń na ciężarnych samicach myszy i szczura wskazują, że DHEA w dużych dawkach może hamować prawidłowy przebieg ciąży oraz wywierać androgenny wpływ na potomstwo płci żeńskiej (maskulinizacja płodów żeńskich). W związku z tym stosowanie DHEA u ciężarnych kobiet stwarza możliwość zaburzeń gospodarki hormonalnej matki i płodu. W przypadku stwierdzenia ciąży, kobieta powinna natychmiast odstawić Biosteron i skontaktować się z lekarzem. Karmienie piersi? DHEA może hamować fizjologiczną laktację. Nie ustalono, czy hormon przenika do mleka kobiecego. DHEA jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią (patrz punkt 4.3).
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Nie przeprowadzono badań nad wpływem produktu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Prawidłowo stosowany DHEA jest bezpieczny i bardzo dobrze tolerowany. Działania niepożądane występują rzadko, zależą od dawki DHEA i przemijają po jego odstawieniu. Działania niepożądane związane są głównie z efektem androgennym hormonu, a prawdopodobieństwo ich wystąpienia wydaje się być nieco większe u kobiet niż u mężczyzn. Działania niepożądane uszeregowano zgodnie z następującą klasyfikacją częstości: Bardzo często (≥1/10); Często (≥1/100 do <1/10); Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); Bardzo rzadko (<1/10 000); nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Działania niepożądane
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często: wzrost potliwości, zmiany łojotokowe skóry twarzy, świąd skóry głowy, trądzik skóry twarzy lub łagodne trądzikowate zapalenie skóry oraz umiarkowanie nasilony hirsutyzm (głównie u kobiet). Zaburzenia endokrynologiczne Rzadko: ginekomastia i tkliwość sutków (u mężczyzn), zaburzenia miesiączkowania. Zaburzenia układu nerwowego Rzadko: ból głowy, niepokój, zmiany nastroju; Bardzo rzadko: bezsenność, mania. Zaburzenia serca Bardzo rzadko: niezagrażające życiu zaburzenia rytmu pracy serca, ustępujące po odstawieniu DHEA i zastosowaniu odpowiedniego leku beta-adrenolitycznego. Nie stwierdzono wpływu DHEA na wyniki badań laboratoryjnych moczu i krwi oraz zaburzeń czynności nerek lub wątroby w trakcie stosowania produktu leczniczego.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie Nie są znane przypadki ostrego przedawkowania DHEA u ludzi. Długotrwałe stosowanie dawek większych niż zalecane może powodować zaburzenia hormonalne i wystąpienie, bądź nasilenie działań niepożądanych (patrz punkt 4.8).
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: steroidy anaboliczne, pochodne androstanu, prasteron. Kod ATC: A14A A07 DHEA jest hormonem steroidowym, wytwarzanym w dużych ilościach w warstwie siatkowatej nadnerczy. Substratem do biosyntezy DHEA w ustroju jest cholesterol. W pierwszym etapie cholesterol ulega konwersji w pregnenolon, następnie dochodzi do hydroksylacji w położeniu C17 – powstaje 17-OH-pregnenolon, który pod wpływem enzymu liazy C17 – C20 przekształca się w DHEA. DHEA ma cechy słabego androgenu oraz jest prekursorem innych hormonów płciowych; jest to więc prohormon. W organizmie kobiety DHEA ulega konwersji enzymatycznej – poprzez androstendion i testosteron – do estrogenów: estronu i estradiolu, a u mężczyzny szlak przemian DHEA wiedzie do syntezy silnie działających androgenów, między innymi testosteronu. Endogenne wytwarzanie DHEA rozpoczyna się już w okresie prenatalnym.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne
Nadnercza, rozwijającego się płodu, wytwarzają duże ilości DHEA, który wykorzystywany jest jako substrat do biosyntezy estrogenów w łożysku. Po porodzie, warstwa płodowa nadnerczy ulega atrofii, wytwarzanie DHEA szybko się zmniejsza i pozostaje niskie aż do ok. 5–7 roku życia, kiedy następuje odtworzenie kory nadnerczy (adrenarchae). Stopniowy wzrost syntezy DHEA trwa do około 30 roku życia, po czym następuje powolny spadek wytwarzania aż do stężeń resztkowych u osób w ósmej dekadzie życia. Szczytowe wytwarzanie DHEA u mężczyzn sięga 15-30 mg na dobę, a stężenia występujące we krwi wynoszą 1,3 do 12 ng/mL dla wolnego hormonu i 1,4 do 7,9 ng/mL dla siarczanu DHEA. U kobiet wartości te są o około 10-15% niższe. We krwi występuje niemal wyłącznie postać sprzężona – siarczan DHEA (DHEA-S), który w przeciwieństwie do wolnego hormonu silnie wiąże się z białkami, jest wolno metabolizowany, wykazuje znacznie dłuższy okres półtrwania i jego stężenie nie waha się w rytmie okołodobowym.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne
DHEA w organizmie służy głównie jako zapas nieaktywnego prohormonu, który ulega konwersji do czynnych hormonów płciowych. Stopień tej konwersji zależy od wieku, płci, cech osobniczych i jest dostosowany do aktualnego zapotrzebowania organizmu. U mężczyzn głównym narządem syntezy hormonów płciowych są jądra, wytwarzające testosteron, natomiast wytwarzany w nadnerczach DHEA jest alternatywnym, dodatkowym źródłem androgenów. U kobiet nadnerczowy DHEA jest najważniejszym androgenem ustroju po wygaśnięciu czynności jajników (menopauza). DHEA jest praktycznie jedynym substratem do syntezy estrogenów w tkankach docelowych. Nasilający się z wiekiem niedobór endogennego DHEA może być przyczyną niekorzystnych zmian i procesów związanych ze starzeniem się organizmu. Prawdopodobnie niedobór DHEA jest nie tylko objawem procesu starzenia się, ale może również nasilać ten proces. Zgodnie z tym założeniem, suplementacja egzogennego hormonu powinna spowolnić procesy i zjawiska powodujące starzenie się.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne
Celem stosowania produktu Biosteron jest uzupełnienie deficytu endogennego DHEA, aby poprawić jakość życia starzejących się osób. Ponadto DHEA wywiera nieswoiste korzystne działanie, spowalniając rozwój niektórych chorób i zmniejszając nasilenie związanych z nimi objawów. W związku z tym Biosteron można stosować jako środek wspomagający terapię w następujących stanach i zaburzeniach: dolegliwości związane z okresem menopauzy u kobiet i andropauzy u mężczyzn; demencja, osłabienie pamięci, sprawności intelektualnej, zdolności koncentracji; uczucie obniżenia jakości życia i poczucia dobrostanu psychicznego i fizycznego, szczególnie u osób w podeszłym wieku; spadek napędu, pogorszenie nastroju, stany depresyjne, zaburzenia snu; obniżenie popędu płciowego i zaburzenia erekcji; zmniejszenie siły mięśni, uczucie nadmiernego zmęczenia i zespół przewlekłego zmęczenia; zmniejszenie odporności na stres; otyłość, zmniejszona wrażliwość na insulinę; choroby układu krążenia; zmniejszenie odporności; choroby o podłożu autoimmunologicznym, jak np.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne
toczeń rumieniowaty uogólniony; niewydolność kory nadnerczy pierwotna i wtórna. W przeciwieństwie do innych steroidów nadnerczy synteza DHEA nie podlega autoregulacji w mechanizmie ujemnego sprzężenia zwrotnego – nie istnieje więc ryzyko, że w trakcie terapii zahamowane zostanie wytwarzanie naturalnego hormonu lub wystąpi zanik kory nadnerczy.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Ogólna charakterystyka wykonanych badań. Parametry farmakokinetyczne DHEA wyznaczano u zwierząt i u ludzi, podając lek drogą doustną lub dożylną – jako rozpuszczalny w wodzie siarczan DHEA. Zakres stosowanych u ludzi dawek hormonu mieścił się w bardzo szerokich granicach, od kilku miligramów do ponad 1 grama. Badano mężczyzn i kobiety w różnym wieku, także młodych i w podeszłym wieku. Wchłanianie Po podaniu doustnym DHEA dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Ponieważ jest substancją lipofilową, nierozpuszczalną w wodzie, przyjęcie z pokarmem bogatym w tłuszcze ułatwia wchłanianie. Maksymalne stężenie DHEA oraz jego głównego metabolitu siarczanu DHEA występuje we krwi po ok. 2-5 godzinach od momentu podania. Dystrybucja Po wchłonięciu z przewodu pokarmowego DHEA słabo wiąże się z albuminami krwi (stopień wiązania wynosi około 10-20%) i większa część występuje w postaci wolnej, która ulega szybkim przemianom metabolicznym.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakokinetyczne
W przeciwieństwie do wolnego DHEA postać sprzężona DHEA-S silnie wiąże się z albuminami krwi (w ok. 80-90%) i ma znacznie dłuższy okres półtrwania. Objętość dystrybucji DHEA-S wynosi ok. 9 l. Metabolizm W początkowej fazie przemian metabolicznych DHEA ulega szybkiemu sprzęganiu z kwasem siarkowym. Proces ten odbywa się w wątrobie pod wpływem enzymów z rodziny sulfotransefaraz. Powstały siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEA-S) jest najważniejszym metabolitem pośrednim. Z krwią DHEA-S dociera do tkanek docelowych (m.in. piersi, gruczoł krokowy, narządy rodne, kości, mięśnie szkieletowe), gdzie ulega desulfatacji do wolnego DHEA, który następnie pod wpływem specyficznych enzymów przekształca się w androstendion i dalej w testosteron. U kobiet również powstaje androstendion i testosteron, które ulegają dalszym przemianom, odpowiednio do estronu i estradiolu.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakokinetyczne
Powstałe męskie i żeńskie hormony płciowe ulegają normalnym, charakterystycznym dla tych związków przemianom biochemicznym, i jako różne, sprzężone z kwasem glukuronowym metabolity usuwane są z organizmu. Eliminacja DHEA wydalany jest z organizmu człowieka z moczem i z kałem w postaci nieaktywnych metabolitów. Poprzez nerki – do moczu trafia około 50-70% wchłoniętej dawki DHEA, natomiast pozostała część wydala się z żółcią – do jelit i zostaje usunięta wraz z kałem. Wolny, niesprzężony z siarczanem DHEA słabo wiąże się z białkami i jest szybko usuwany (klirens ok. 2 000 l/24h), a jego okres półtrwania wynosi zaledwie 15-40 minut. W przeciwieństwie do wolnego DHEA, postać sprzężona (DHEA-S) silnie wiąże się z albuminami i ma znacznie dłuższy okres półtrwania (ok. 12 h). Jego klirens wynosi ok. 13 l/24h. Zarówno DHEA, jak i jego siarczan nie ulegają kumulacji w ustroju, a przy przewlekłym stosowaniu, ustala się stacjonarne stężenie hormonu we krwi.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Dane niekliniczne, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych, dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Biosteron tabletki 10 mg i 25 mg: Krzemionka koloidalna bezwodna Celuloza mikrokrystaliczna Laktoza jednowodna Kroskarmeloza sodowa Magnezu stearynian 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy 6.3 Okres ważności 2 lata 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Przechowywać w temperaturze poniżej 25 ºC. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Biosteron, 10 mg, tabletki: Blistry PVC/Aluminium lub pojemnik z polietylenu z polietylenowym wieczkiem zaopatrzonym w zabezpieczenie, w tekturowym pudełku. Opakowanie zawiera 60 tabletek. Biosteron, 25 mg, tabletki: Pojemnik z polietylenu z polietylenowym wieczkiem zaopatrzonym w zabezpieczenie, w tekturowym pudełku. Opakowanie zawiera 60 tabletek.
CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dane farmaceutyczne
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Brak szczególnych wymagań
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO DANAZOL POLFARMEX, 200 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 200 mg danazolu (Danazolum). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: jedna tabletka zawiera laktozę jendowodną – 34 mg. Pełny wykaz substancji pomocniczych: patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Tabletki. Tabletka koloru białego do jasnokremowego, okrągła, obustronnie wypukła o średnicy 10 mm.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Endometrioza: leczenie objawów związanych z endometriozą i (lub) zmniejszenie ognisk endometriozy. Danazol Polfarmex może być stosowany w skojarzeniu z leczeniem operacyjnym, a także, jako jedyny lek, u pacjentek, u których inne leczenie jest nieskuteczne. Dysplazja włóknisto-torbielowata gruczołu sutkowego: objawowe leczenie nasilonego bólu i tkliwości uciskowej. Danazol Polfarmex powinien być stosowany tylko u pacjentów, u których inne leczenie było nieskuteczne bądź niewskazane.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Sposób podawania: Podanie doustne. Dawkowanie: Dorośli: Danazol Polfarmex powinien być podawany nieprzerwanie. Dawka powinna być dostosowana do ciężkości przypadku i reakcji pacjenta na leczenie. Zmniejszenie dawki jest możliwe w momencie osiągnięcia satysfakcjonującej odpowiedzi na leczenie. U kobiet w wieku rozrodczym podawanie produktu Danazol Polfarmex powinno zacząć się pierwszego dnia menstruacji aby uniknąć narażenia płodu na lek. Jeżeli są wątpliwości, należy sprawdzić czy kobieta jest w ciąży przed rozpoczęciem leczenia. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia produktem Danazol Polfarmex. W endometriozie zalecana dawka wynosi od 200 mg do 800 mg na dobę przy terapii trwającej od 3 do 6 miesięcy. Dawkę należy zwiększyć jeżeli normalne cykliczne krwawienie utrzymuje się po 2 miesiącach leczenia. Zwiększenie dawki (ale nie większe niż 800 mg na dobę) może być potrzebne w ciężkich przypadkach.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Dawkowanie
W dysplazji włóknisto-torbielowatej gruczołu sutkowego leczenie należy rozpocząć od dawki 300 mg na dobę. Leczenie normalnie trwa od 3 do 6 miesięcy. Stosowanie produktu Danazol Polfarmex u pacjentów w podeszłym wieku: Nie zaleca się stosowania produktu Danazol Polfarmex u pacjentów w podeszłym wieku. Stosowanie produktu Danazol Polfarmex u dzieci: Nie zaleca się stosowania produktu Danazol Polfarmex u dzieci.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie ciężkie zaburzenia czynności wątroby, nerek lub serca porfiria okres ciąży i karmienia piersi? zaburzenia zakrzepowe lub zakrzepowo-zatorowe – obecnie lub w wywiadzie nowotwór zależny od hormonów androgennych
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania W przypadku wirylizacji należy odstawić produkt Danazol Polfarmex. Reakcje androgeniczne zasadniczo są odwracalne, ale kontynuacja przyjmowania Danazolu Polfarmex po wystąpieniu objawów wirylizacji androgenicznej zwiększa ryzyko nieodwracalnych reakcji androgenicznych. Przyjmowanie produktu Danazol Polfarmex należy przerwać jeżeli pojawią się jakiekolwiek reakcje niepożądane a szczególnie kiedy pojawi się tarcza zastoinowa, bóle głowy, zaburzenia widzenia lub inne objawy rosnącego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, żółtaczka lub inne zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica lub zaburzenia zakrzepowo – zatorowe. Z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania leku, w sytuacji gdy istnieje konieczność powtórzenia terapii pacjent powinien być obserwowany.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności
Długotrwałe stosowanie danazolu wraz ze steroidami alkilowanymi w pozycji 17 niesie ze sobą ryzyko wystąpienia gruczolakowatości wątroby, plamicy wątrobowej i raka wątroby. Dane z dwóch kontrolowanych badań epidemiologicznych brano pod uwagę dla oszacowania zależności pomiędzy endometriozą, sposobami leczenia endometriozy i rakiem jajników. Wstępny rezultat sugeruje, że stosowanie danazolu może zwiększyć podstawowe ryzyko raka jajnika u pacjentek leczonych z powodu endometriozy. Należy zachować szczególną ostrożność stosując produkt u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek, z nadciśnieniem lub innymi zaburzeniami układu sercowo -naczyniowego i w każdym stanie, który może być pogorszony przez retencję płynów, a także z cukrzycą, czerwienicą, padaczką, zaburzeniami gospodarki lipidowej (lipoprotein) oraz u osób u których występowały objawowe lub stałe reakcje wirylizujące w odpowiedzi na wcześniejsze leczenie steroidami płciowymi. Należy zachować ostrożność u pacjentów z migreną.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności
Najnowsze badania sugerują zachowanie szczególnej ostrożności stosując produkt Danazol Polfarmex u pacjentów z obecną bądź podejrzewaną chorobą nowotworową (patrz: Przeciwwskazania). Przed rozpoczęciem leczenia, powinna być wykluczona obecność hormonozależnego nowotworu przynajmniej w badaniach lekarskich, jak również jeżeli guzki piersi nie ustępują bądź powiększają się w trakcie leczenia danazolem. W oparciu o obserwacje kliniczne pacjentów powinny być rozważone stosowne badania laboratoryjne, obejmujące kontrolne badanie czynności wątroby i stanu hematologicznego. W badaniu długoterminowym (> 6 miesięcy), albo powtarzającym się leczeniu, zaleca się dwukrotne w ciągu roku wykonanie badania ultrasonograficznego. Terapię danazolem powinno rozpoczynać się podczas menstruacji. Powinna być stosowana skuteczna niehormonalna metoda antykoncepcji (patrz punkt 4.2. Ciąża lub laktacja).
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności
Produkt leczniczy zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą nietolerancją laktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy – galaktozy. Lek zawiera 0,034 g laktozy (0,017 g glukozy i 0,017 g galaktozy) na tabletkę. Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Terapia przeciwdrgawkowa: Danazol Polfarmex może wpływać na stężenie karbamazepiny w osoczu oraz wpływać na reakcje pacjenta na danazol i na fenytoinę. Spodziewane są podobne interakcje z fenobarbitalem. Terapia przeciwcukrzycowa: Danazol Polfarmcx może spowodować oporność na insulinę. Doustna terapia przeciwzakrzepowa: Danazol Polfarmex może nasilać działanie warfaryny. Terapia przeciwnadciśnieniowa: Prawdopodobnie z uwagi na retencję płynów Danazol Polfarmex może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych. Cyklosporyna i takrolimus: Danazol Polfarmex może zwiększać stężenie cyklosporyny i takrolimusu w osoczu, powodując nasilenie toksycznego działania tych leków na nerki. Steroidy: Możliwe jest wystąpienie interakcji podczas stosowania produktu Danazol Polfarmex z innymi hormonami płciowymi.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Interakcje
Leczenie migreny: Danazol Polfarmex może powodować wystąpienie migreny oraz może osłabiać działanie leków przeciwmigrenowych. Alkohol etylowy: zanotowano przypadki nudności i płytkiego oddechu. Alfakalcydol – Danazol Polfarmex może powodować wzrost odpowiedzi wapniowej w pierwotnej niedoczynności przytarczyc. Konieczne jest wówczas zmniejszenie dawki produktu. Badania laboratoryjne: danazol może zafałszować wyniki oznaczenia testosteronu i białek osocza (patrz punkt 4.8 Działania niepożądane).
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Istnieją epidemiologiczne i toksykologiczne dowody na ryzyko stosowania danazolu podczas ciąży. Stosowanie danazolu podczas ciąży wiąże się z ryzykiem wirylizacji płodów żeńskich. Danazolu nie wolno stosować w okresie ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję niehormonalną. W przypadku, gdy pacjentka zajdzie w ciążę, w trakcie leczenia, produkt należy natychmiast odstawić. Danazol, teoretycznie, ma androgenny wpływ na niemowlęta karmione piersią, dlatego też należy przerwać stosowanie produktu w okresie karmienia piersią.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn W czasie leczenia danazolem mogą wystąpić objawy ograniczające sprawność psychofizyczną i zdolność prowadzenia pojazdów (patrz pkt. 4.8).
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Działanie androgenizujące obejmuje zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, trądzik oraz łojotok. Danazol może powodować również hirsutyzm, utratę włosów, zmianę barwy głosu, mogącą objawiać się chrypką, bólem gardła, chwiejnością lub obniżeniem głosu. Rzadko może dojść do przerostu łechtaczki, czy zatrzymywania płynów. Inne możliwe wewnątrzwydzielnicze oddziaływania obejmują zaburzenia miesiączkowania: plamienie, zmiana długości cyklu, brak miesiączki. Cykliczne krwawienia i owulacja powracają zwykle po 60-90 dniach od chwili odstawienia leku. Czasami występuje wtórny brak miesiączki. Zaczerwienienie twarzy, suchość pochwy, zmiany libido, podrażnienie oraz zmniejszenie piersi może być spowodowane zmniejszeniem stężenia estrogenów. U mężczyzn podczas stosowania danazolu można zaobserwować zaburzenia spermatogenezy. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: u pacjentów z cukrzycą może wzrosnąć oporność na insulinę.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane
U pacjentów niechorujących na cukrzycę również zanotowano objawową hipoglikemię, co objawiało się zwiększeniem stężenia glukagonu w osoczu. Oprócz zwiększenia stężenia insuliny w osoczu, danazol może również powodować łagodne upośledzenie tolerancji glukozy. Zaobserwowano także wzrost aktywności syntetazy kwasu aminolewulinowego (ALA), zmniejszenie stężenia globulin wiążących T4 z jednoczesnym wzrostem wiązania T3, co zachodzi bez zaburzeń w wydzielaniu hormonów przez tarczycę. Stężenie wolnej lewotyroksyny pozostaje niezmienione. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka (grudkowo-plamkowa, wybroczynowa, rumieniowata lub przyjmująca postać pokrzywki, która może występować razem z obrzękiem twarzy). Może temu towarzyszyć gorączka. Odnotowano rzadkie przypadki nadwrażliwości na słońce. Zanotowano również występowanie rumieniowych guzków zapalnych, zmian w pigmentacji skóry, złuszczającego zapalenia skóry, rumienią wielopostaciowego.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane
Zaburzenia mieśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: bóle grzbietu, skurcze mięśni (które mogą być ciężkie), drżenie mięśni, drgania pęczkowe mięśni, bóle kończyn oraz bóle i obrzęki stawów. Danazol może również doprowadzić do zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej. Zaburzenia serca: kołatanie serca, tachykardia, zawał serca. Zaburzenia naczyń: nadciśnienie, zakrzepica zatoki strzałkowej, naczyń mózgowych, tętnic. Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie, problemy z ogniskowaniem, nietolerancja soczewek kontaktowych, wada refrakcji wymagająca korekty. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: zwiększenie liczby czerwonych krwinek oraz liczby płytek, eozynofilia, leukopenia, trombocytopenia, plamica. Danazol może spowodować wystąpienie odwracalnej czerwienicy. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: sporadyczne zwiększenie aktywności aminotransferaz w osoczu, rzadko – żółtaczka cholestatyczna, gruczolaki wątroby.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane
U pacjentów przyjmujących produkt długotrwale bardzo rzadko występowała plamica wątrobowa oraz nowotwór złośliwy wątroby. Zaburzenia układu nerwowego: zespół cieśni nadgarstka (sporadycznie), który może być spowodowany zatrzymywaniem płynów, migrena, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe. Danazol może nasilać objawy padaczki, a także zwiększać jej ryzyko u osób predysponowanych. Zaburzenia psychiczne: niestabilność emocjonalna, niepokój, depresja, nerwowość, zawroty głowy, mdłości, bóle głowy, znużenie. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: krwiomocz (rzadko) u pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym długo przyjmujących produkt. Badania diagnostyczne: u kobiet zażywających Danazol Polfarmex zaobserwowano przemijające zmiany w ilości lipoprotein: zwiększenie stężenia cholesterolu LDL, zmniejszenie stężenia cholesterolu MDL, wpływ na wszystkie podfrakcje, spadek apolipoprotein Al oraz A II.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: śródmiąższowe zapalenie płuc, ból w klatce piersiowej. Zaburzenia żołądka i jelit: ból w nadbrzuszu, zapalenie trzustki. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al.Jerozolimskie 181 C 02-222 Warszawa Tel.:+48 22 49 21 301 Faks: +48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie Dostępne badania sugerują, że nawet ostre przedawkowanie nie niesie ze sobą ryzyka natychmiastowej ciężkiej reakcji. W przypadku ostrego zatrucia należy zredukować absorpcję produktu przez podanie węgla aktywowanego. Pacjent powinien być pod obserwacją, na wypadek opóźnionych reakcji.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: Hormony płciowe i modulatory układu płciowego. Antygonadotropiny i leki o podobnym działaniu. Kod ATC: G 03 XA01 Danazol (17a-pregna-2,4-dien-20-yno(2,3-d)-isoxazol-17-ol) jest syntetycznym steroidem, pochodną etinylotestosteronu. Do jego właściwości farmakologicznych zaliczamy: Powinowactwo do receptorów androgenowych, mniejsze powinowactwo do receptorów progesteronowych i jeszcze mniejsze powinowactwo do receptorów estrogenowych. Danazol jest słabym androgenem, lecz bierze udział w reakcjach antyandrogennych, progestagennych, antyprogestagennych, estrogennych, antyestrogennych. Hamowanie syntezy hormonów gonadotropowych, prawdopodobnie przez hamowanie enzymów steroidów hormonów płciowych: dehydrogenazy 3β hydorksysteroidowej, dehydrogenazy 17β hydroksysteroidowej, 17 hydroksylazy, 17, 20 liazy, 11β hydroksylazy, 21 hydroksylazy oraz enzymów rozszczepiających łańcuchy boczne cholesterolu lub alternatywnie przez hamowanie akumulacji cyklicznego AMP, zazwyczaj indukowanej przez hormony gonadotropowe w warstwie ziarnistej pęcherzyka Graafa oraz w komórkach ciałka żółtego.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Właściwości farmakodynamiczne
Hamowanie śródcyklicznego wydzielania FSH i LH, jak również zmiany w stężeniu LH. Danazol może również zredukować średnie stężenie gonadotropin w osoczu po menopauzie. Szeroki zakres działania na białka osocza: zwiększenie stężenia protrombiny, plazminogenu, antytrombiny III, alfa – 2 – makroglobulin, inhibitora esterazy C 1 i erytropoetyny oraz zmniejszenie stężenia fibrynogenu i globulin wiążących hormony tarczycy oraz hormony płciowe. Danazol zwiększa stężenie frakcji wolnej testosteronu. Hamujący wpływ danazolu na oś podwzgórze – przysadka – gonady jest odwracalny, aktywność cykliczna powraca do normy po 60-90 dniach po terapii.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Danazol jest wchłaniany z przewodu pokarmowego, maksymalne stężenie we krwi wynoszące około 50 – 80 ng/ml, osiągane jest po 2 do 3 godzinach po podaniu. Podanie danazolu jednocześnie z pożywieniem o wysokiej zawartości tłuszczu 3-krotnic zwiększa biodostępność leku w porównaniu do podania na czczo. Pokarm stymuluje przepływ żółci co ułatwia rozpuszczanie i wchłanianie danazolu, związku silnie lipofilnego. Okres półtrwania danazolu wynosi około 3-6 godzin po podaniu jednorazowym i może ulec wydłużeniu nawet do 26 godzin po podaniu wielokrotnym. Żaden z wyizolowanych metabolitów danazolu nie wykazywał działania hamującego przysadkę, w przeciwieństwie do danazolu. Niewiele jest danych na temat dróg wydalania. U małp 36% radioaktywnej dawki było wykrywalne w moczu oraz 48% w kale przez 96 godzin.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Nie ma danych przedklinicznych innych niż te wyżej wymienione.
CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Skrobia ziemniaczana Laktoza jednowodna Polisorbat 80 Powidon Krzemionka koloidalna bezwodna Talk Magnezu stearyian 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy 6.3 Okres ważności 3 lata 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania 10 blistrów PVC/Al po 10 tabletek, w tekturowym pudełku 5 blistrów PVC/Al po 20 tabletek, w tekturowym pudełku 5 blistrów z folii termozgrzewalnej Al./PE po 20 tabletek, w tekturowym pudełku 100 tabletek w polietylenowym pojemniku do tabletek z nakrętką z pierścieniem gwarancyjnym w tekturowym pudełku 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Undestor Testocaps, 40 mg, kapsułki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każda kapsułka Undestor Testocaps zawiera 40 mg testosteronu undekanonianu (Testosteroni undecanoas), co odpowiada 25,3 mg testosteronu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: żółcień pomarańczowa (E110) oraz glikolu propylenowego monolaurynian. Ten produkt leczniczy zawiera 117,2 mg glikolu propylenowego monolaurynianu w każdej kapsułce. Ta ilość odpowiada 34,5 mg glikolu propylenowego, co jest równoważne z 0,5 mg/kg. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Kapsułka Miękkie, owalne, lśniące kapsułki, przejrzyste koloru pomarańczowego z kodem ORG DV3 z żółtą oleistą zawartością.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Testosteronowa terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Zazwyczaj dawkowanie powinno być dostosowane do indywidualnej reakcji pacjenta. Dorośli (w tym osoby w podeszłym wieku): Wymagana dawka początkowa to 120 do 160 mg na dobę przez 2 do 3 tygodni. Następnie dawka podtrzymująca (40 do 120 mg na dobę) zależna od odpowiedzi klinicznej otrzymanej podczas pierwszych tygodni terapii. Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu leczniczego Undestor Testocaps u dzieci i młodzieży. Należy zachować ostrożność w przypadku stosowania produktu leczniczego Undestor Testocaps u dzieci przed okresem dojrzewania (patrz punkt 4.4). Sposób podawania Aby zapewnić wchłanianie produkt Undestor Testocaps należy przyjmować w trakcie jedzenia, jeżeli potrzeba popijając niewielką ilością wody, połykając bez rozgryzania. Zaleca się przyjmować połowę dawki dobowej rano i drugą wieczorem.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 (patrz punkt 4.4). Rozpoznanie lub podejrzenie raka gruczołu krokowego lub raka piersi (patrz punkt 4.4).
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Badanie lekarskie: Należy monitorować stężenie testosteronu w punkcie początkowym i regularnie podczas leczenia. Lekarze powinni indywidualnie dostosowywać dawkowanie w celu zapewnienia stężenia testosteronu występującego podczas prawidłowej czynności gonad. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w okresie leczenia produktem Undestor Testocaps należy monitorować stan pacjentów, wykonując w odstępach kwartalnych przez pierwszych 12 miesięcy terapii, a następnie raz w roku następujące badania: Badanie per rectum gruczołu krokowego i oznaczanie swoistego antygenu sterczowego (ang. Prostate Specific Antygen, PSA), w celu wykluczenia łagodnego rozrostu gruczołu krokowego lub subklinicznej postaci raka gruczołu krokowego (patrz punkt 4.3). Oznaczanie hematokrytu, hemoglobiny, w celu wykluczenia czerwienicy.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: hemoglobinę i hematokryt, testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy. Stany wymagające monitorowania: Należy monitorować stan pacjentów, a zwłaszcza osób w podeszłym wieku, z następującymi schorzeniami: Nowotwory – rak piersi, nadnerczak, rak oskrzeli oraz przerzuty nowotworowe w układzie kostnym. U tych pacjentów może samoistnie wystąpić hiperkalcemia, także podczas terapii androgenowej. Ten ostatni przypadek może wskazywać na pozytywną odpowiedź guza na leczenie hormonalne. Mimo to, należy najpierw zastosować odpowiednie leczenie hiperkalcemii, a po przywróceniu prawidłowego stężenia wapnia można wznowić terapię hormonalną. Zaburzenia stwierdzone wcześniej – u pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek lub chorobą niedokrwienną serca, leczenie testosteronem może spowodować poważne powikłania w postaci obrzęków, przebiegających z zastoinową niewydolnością serca lub bez niej.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
W takim przypadku należy natychmiast przerwać leczenie. Pacjentów po zawale mięśnia sercowego, z niewydolnością serca, wątroby lub nerek, z nadciśnieniem tętniczym, padaczką lub migreną należy monitorować ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego lub nawrotu choroby. W takim przypadku należy niezwłocznie przerwać leczenie. Testosteron może powodować zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, dlatego produkt leczniczy Undestor Testocaps należy stosować z zachowaniem ostrożności u mężczyzn z nadciśnieniem. Cukrzyca – ogólnie androgeny oraz Undestor Testocaps mogą poprawiać tolerancję glukozy u pacjentów z cukrzycą (patrz punkt 4.5). Leczenie przeciwzakrzepowe – ogólnie androgeny oraz Undestor Testocaps mogą nasilać przeciwzakrzepowe działanie pochodnych kumaryny (patrz punkt 4.5). Zaburzenia krzepnięcia krwi – należy zachować ostrożność podczas stosowania testosteronu u pacjentów z trombofilią lub czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), ponieważ wyniki badań po wprowadzeniu do obrotu oraz publikowane dane wykazały występowanie u tych pacjentów podczas leczenia testosteronem incydentów zakrzepowych (np.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy w oku). U pacjentów z trombofilią notowano przypadki VTE nawet podczas leczenia przeciwzakrzepowego, dlatego po wystąpieniu pierwszego zdarzenia zakrzepowego należy dokładnie rozważyć kontynuowanie leczenia testosteronem. Jeśli leczenie będzie kontynuowane, należy podjąć dalsze działania w celu minimalizacji u danego pacjenta ryzyka wystąpienia VTE. Bezdech senny – nie ma wystarczających danych rekomendujących bezpieczeństwo stosowania estrów testosteronu u mężczyzn z bezdechem sennym. Należy dokonać właściwej oceny klinicznej oraz zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak otyłość oraz przewlekłe choroby płuc. Działania niepożądane: Jeżeli wystąpią działania niepożądane androgenozależne (patrz punkt 4.8), należy przerwać podawanie produktu Undestor Testocaps i po ustąpieniu dolegliwości rozpocząć ponownie leczenie, stosując mniejsze dawki produktu.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
(Niezgodne ze wskazaniami) stosowanie przez sportowców: Pacjenci uczestniczący w zawodach nadzorowanych przez Światową Agencję Antydopingową (ang. World Anti-Doping Agency, WADA) przed zastosowaniem tego produktu powinni sprawdzić, czy nie figuruje on w kodeksie WADA, ponieważ Undestor Testocaps może wpływać na wyniki testów antydopingowych. Niezgodne ze wskazaniami stosowanie androgenów w celu zwiększenia wydolności organizmu wiąże się z poważnym zagrożeniem dla zdrowia i jest uważane za naganne. Nadużywanie produktu leczniczego i uzależnienie od produktu leczniczego: Testosteron był nadużywany, zwłaszcza w dawkach przekraczających dawkę zalecaną w przypadku zarejestrowanego wskazania (wskazań) oraz w skojarzeniu z innymi steroidami anaboliczno-androgennymi. Nadużywanie testosteronu i innych steroidów anaboliczno-androgennych może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, w tym: dotyczących układu krążenia (w niektórych przypadkach prowadzących do zgonu), wątroby i (lub) zdarzeń psychicznych.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
Nadużywanie testosteronu może doprowadzić do uzależnienia oraz wystąpienia objawów z odstawienia po znaczącym zmniejszeniu dawki lub nagłym przerwaniu stosowania. Nadużywanie testosteronu oraz innych steroidów anaboliczno-androgennych wiąże się z poważnym zagrożeniem dla zdrowia i jest odradzane. Substancje pomocnicze: Produkt leczniczy Undestor Testocaps zawiera olej rycynowy, który może powodować ciężkie reakcje alergiczne, niestrawność oraz biegunkę. Produkt leczniczy Undestor Testocaps zawiera żółcień pomarańczową (E110), która może powodować reakcje alergiczne. Dzieci i młodzież: U dzieci przed okresem dojrzewania należy monitorować wzrost i rozwój seksualny, gdyż androgeny ogólnie oraz Undestor Testocaps w dużych dawkach mogą przyspieszać kostnienie chrząstek nasadowych i dojrzewanie płciowe.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Specjalne środki ostrozności
Pacjenci w podeszłym wieku: Doświadczenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności stosowania produktu leczniczego Undestor Testocaps u pacjentów w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Aktualnie nie ma konsensusu dotyczącego swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy zmniejsza się wraz z wiekiem.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Czynniki indukujące enzymy mogą zmniejszać i leki hamujące enzymy mogą zwiększać stężenie testosteronu. Wymagane jest wtedy dostosowanie dawkowania produktu Undestor Testocaps. Insulina i inne leki przeciwcukrzycowe Androgeny mogą poprawiać tolerancję glukozy. U osób chorych na cukrzycę dawki insuliny lub innych leków przeciwcukrzycowych należy zmniejszyć (patrz punkt 4.4). Z tego względu należy monitorować pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza na początku lub na zakończenie leczenia, a także okresowo w trakcie leczenia produktem Undestor Testocaps. Leczenie przeciwzakrzepowe Duże dawki androgenów mogą zwiększać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny (patrz punkt 4.4). Dlatego podczas leczenia należy ściśle kontrolować czas protrombinowy i w razie potrzeby należy zmniejszyć dawki leków przeciwzakrzepowych.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Interakcje
ACTH lub kortykosteroidy Podawanie testosteronu jednocześnie z ACTH lub kortykosteroidami może sprzyjać powstawaniu obrzęków; dlatego należy zachować ostrożność, podając te substancje czynne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub wątroby albo u osób ze skłonnością do obrzęków (patrz punkt 4.4). Interakcje w badaniach laboratoryjnych: Androgeny mogą spowodować zmniejszenie stężenia globuliny wiążącej tyroksynę, a wskutek tego zmniejszenie stężenia tyroksyny całkowitej (T4) w surowicy oraz zwiększenie wychwytu T3 i T4 na żywicy. Stężenie wolnej frakcji hormonu tarczycy pozostaje jednak niezmienione i nie występują żadne kliniczne oznaki wskazujące na zaburzenia czynności gruczołu tarczowego. Produkt Undestor Testocaps należy przyjmować w trakcie posiłku, aby zapewnić właściwe wchłanianie (patrz punkt 4.2).
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Ciąża i karmienie piersi? Undestor Testocaps nie jest wskazany do stosowania u kobiet i dlatego nie może być przyjmowany przez kobiety w ciąży lub karmiące piersią. Stosowanie produktu Undestor Testocaps w okresie ciąży wiąże się z ryzykiem wirylizacji płodu. Płodność U mężczyzn stosowanie androgenów może prowadzić do zaburzeń płodności w wyniku zmniejszenia wytwarzania nasienia (patrz punkt 4.8).
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Produkt Undestor Testocaps nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Występowanie następujących działań niepożądanych jest związane ogólnie ze stosowaniem androgenów. Do opisania poszczególnych zdarzeń niepożądanych użyto najbardziej odpowiednich terminów według MedDRA. Wszystkie działania niepożądane zostały wymienione zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz według częstości występowania: często (≥ 1/100 do < 1/10) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Klasyfikacja układów i narządów Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) – rak gruczołu krokowego¹ Zaburzenia krwi i układu chłonnego – czerwienica Zaburzenia metabolizmu i odżywiania – zwiększenie masy ciała, zatrzymywanie płynów Zaburzenia psychiczne – depresja, nerwowość, zmiany nastroju, zwiększony popęd płciowy, zmniejszony popęd płciowy Zaburzenia naczyniowe – nadciśnienie tętnicze Zaburzenia żołądka i jelit – nudności Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych – nieprawidłowa czynność wątroby Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej – świąd, trądzik Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej – bóle mięśni Zaburzenia układu rozrodczego i piersi – ginekomastia, oligospermia, priapizm, łagodny rozrost gruczołu krokowego² Badania diagnostyczne – zwiększenie hematokrytu, zwiększenie liczby krwinek czerwonych, zwiększenie stężenia hemoglobiny, nieprawidłowe stężenie lipidów³, zwiększone stężenie PSA Powyższa terminologia wykorzystana do opisu działań niepożądanych ma również uwzględniać synonimy i terminy pokrewne.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Działania niepożądane
U kilku pacjentów wystąpiła biegunka, bóle lub dolegliwości w obrębie brzucha podczas stosowania Undestor Testocaps. Dzieci i młodzież Następujące działania niepożądane występowały u dzieci stosujących androgeny przed okresem dojrzewania (patrz punkt 4.4): przedwczesny rozwój płciowy, wzrost częstości występowania erekcji, powiększenie prącia, przedwczesne kostnienie chrząstek nasadowych. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Działania niepożądane
Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49-21-301, Faks: + 48 22 49-21-309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie Ostra toksyczność testosteronu jest bardzo mała. Duże dawki produktu Undestor Testocaps mogą powodować zaburzenia żołądka i jelit wywołane przez olej rycynowy. Należy zastosować leczenie wspomagające.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: androgeny, kod ATC G03BA03. Leczenie produktem Undestor Testocaps hipogonadyzmu u mężczyzn przywraca prawidłowe stężenie testosteronu całkowitego we krwi i biodostępnego, w zależności od dawki. Powoduje ono również zwiększenie stężenia dihydrotestosteronu (DHT) i estradiolu (E2) w osoczu i jednocześnie zmniejszenie SHBG (globuliny wiążącej hormony płciowe), LH i FSH. Zarówno u młodych i starszych mężczyzn z hipogonadyzmem leczenie produktem Undestor Testocaps zmniejsza objawy niedoboru testosteronu. Ponadto terapia zwiększa gęstość mineralną kości wpływając na masę ciała i zmniejsza tłuszczową masę ciała. Leczenie poprawia również funkcje seksualne, w tym libido i zaburzenia erekcji. W zależności od dawki terapia powoduje zmniejszenie stężenia w osoczu LDL-C, HDL-C i triglicerydów oraz zwiększenie stężenia hemoglobiny i zwiększenie hematokrytu zważywszy na to, że stwierdzono zmiany, nieznamienne klinicznie, dotyczące enzymów wątrobowych i PSA.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Właściwości farmakodynamiczne
Leczenie może skutkować powiększeniem gruczołu krokowego, ale nie obserwowano działań niepożądanych z tym związanych. U pacjentów z hipogonadyzmem i cukrzycą obserwowano poprawę wrażliwości na insulinę i (lub) zmniejszenie stężenia glukozy we krwi w wyniku stosowania androgenów. U chłopców z konstytucyjnym opóźnieniem wzrostu oraz dojrzewania przyjmowanie produktu Undestor Testocaps na początku przyspiesza wzrastanie oraz wywołuje rozwój drugorzędowych cech płciowych. U kobiet po owariektomii, które poddawane są estrogenowej terapii zastępczej, włączenie do leczenia produktu Undestor Testocaps podnosi libido, zwiększa gęstość mineralną kości oraz beztłuszczową masę ciała. W przypadku transseksualistów K/M (kobiet chcących zmienić swoją płeć na męską) stosowanie produktu Undestor Testocaps wywołuje maskulinizację.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Wchłanianie Po podaniu doustnym produktu Undestor Testocaps, większa część substancji czynnej testosteronu undekanonianu ulega absorpcji z lipofilnym rozpuszczalnikiem z jelita do układu limfatycznego omijając w ten sposób efekt inaktywacji pierwszego przejścia przez wątrobę. Aby zapewnić wchłanianie, produkt Undestor Testocaps należy przyjmować podczas posiłku. Biodostępność wynosi około 7%. Dystrybucja Z układu limfatycznego testosteronu undekanonian jest uwalniany w osoczu. Po podaniu pojedynczej dawki 80-160 mg produktu Undestor Testocaps następuje znaczące klinicznie zwiększenie stężenia całkowitego testosteronu w osoczu. Jego wartość maksymalna wynosi około 40 nmol/l (Cmax) i występuje około 4-5 godzin (tmax) po podaniu. Zwiększone stężenie testosteronu w osoczu utrzymuje się co najmniej 8 godzin.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Właściwości farmakokinetyczne
W badaniach in vitro testosteron i testosteronu undekanonian wykazuje się dużym (ponad 97%) niespecyficznym wiązaniem z białkami osocza i globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG). Metabolizm W osoczu i tkankach testosteronu undekanonian w wyniku hydrolizy ulega przemianie do naturalnego hormonu męskiego testosteronu. Testosteron następnie ulega przemianie do dihydrotestosteronu i estradiolu, a związki te są dalej metabolizowane na drodze normalnych przemian. Eliminacja Produkt wydalany jest głównie z moczem w postaci koniugatu etiocholanolonów i androstenonu. Liniowość Liniowość dawki wykazano w zakresie dawek 40–240 mg/dobę.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Dane przedkliniczne dotyczące androgenów zasadniczo nie ujawniają żadnego zagrożenia dla człowieka. Wykazano, że androgeny stosowane u różnych gatunków zwierząt powodowały wirylizację zewnętrznych narządów płciowych u płodów płci żeńskiej.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Kapsułka Każda kapsułka zawiera 175,8 mg oleju rycynowego. Dodatkowo ten produkt leczniczy zawiera 117,2 mg glikolu propylenowego monolaurynianu (E477) w każdej kapsułce. Ta ilość odpowiada 34,5 mg glikolu propylenowego, co jest równoważne z 0,5 mg/kg. Skład otoczki kapsułki: Glicerol Żelatyna Żółcień pomarańczowa (E110) 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy. 6.3 Okres ważności 3 lata 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Nie przechowywać w temperaturze powyżej 30°C. Nie przechowywać w lodówce ani nie zamrażać. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Blister z folii PVC/Al zawierający 10 kapsułek w saszetce z folii aluminiowej w tekturowym pudełku. Opakowanie zawiera 6 blistrów. Każdy blister zawiera 10 kapsułek.
CHPL leku o rpl_id: 100068970
Dane farmaceutyczne
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Nebido, 1000mg/4ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każdy mililitr roztworu do wstrzykiwań zawiera 250mg testosteronu undecylanu (Testosteroni undecanoas), co odpowiada 157,9mg testosteronu. Każda ampułka / fiolka z 4ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 1000mg testosteronu undecylanu, co odpowiada 631,5mg testosteronu. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 2000 mg benzylu benzoesanu na ampułkę/ fiolkę. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Roztwór do wstrzykiwań. Przejrzysty, bezbarwny do żółtawo-brązowego roztwór olejowy.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Testosteronowa terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne (patrz punkt 4.4).
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Jedną ampułkę / fiolkę produktu Nebido (odpowiadającą 1000mg testosteronu undecylanu) wstrzykuje się co 10 do 14 tygodni. Wstrzyknięcia wykonywane z taką częstością pozwalają utrzymać wystarczające stężenie testosteronu i nie prowadzą do kumulacji. Rozpoczęcie leczenia Przed rozpoczęciem leczenia i we wstępnej jego fazie należy oznaczać stężenie testosteronu w osoczu. W zależności od stężenia testosteronu w osoczu i objawów klinicznych, pierwszy odstęp między wstrzyknięciami można skrócić do minimalnie 6 tygodni, przy zalecanych odstępach od 10 do 14 tygodni w leczeniu podtrzymującym. Po takiej dawce nasycającej można szybciej uzyskać wystarczające stężenie testosteronu w stanie stacjonarnym. Leczenie podtrzymujące i indywidualizacja leczenia Odstępy między wstrzyknięciami powinny się mieścić w zalecanym zakresie od 10 do 14 tygodni. Podczas leczenia podtrzymującego należy uważnie monitorować stężenia testosteronu w osoczu.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Dawkowanie
Zaleca się regularne oznaczanie stężeń testosteronu w osoczu. Oznaczenia należy wykonywać pod koniec przerwy między wstrzyknięciami, oceniając objawy kliniczne. Stężenia testosteronu powinny się mieścić w dolnej jednej trzeciej zakresu normy. Stężenia poniżej zakresu normy wskazują na potrzebę skrócenia przerwy między wstrzyknięciami. W przypadku wysokich stężeń w osoczu można rozważyć wydłużenie przerw. Szczególne grupy pacjentów Dzieci i młodzież: Produktu leczniczego Nebido nie należy stosować u dzieci i młodzieży. Brak dostępnych danych klinicznych u mężczyzn w wieku poniżej 18 lat (patrz punkt 4.4). Pacjenci w podeszłym wieku: Na podstawie ograniczonych danych dotyczących stosowania Nebido u pacjentów w podeszłym wieku wnioskuje się, że nie ma potrzeby zmiany dawkowania (patrz punkt 4.4). Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie przeprowadzono badań u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Dawkowanie
Stosowanie Nebido jest przeciwwskazane u pacjentów z nowotworem wątroby występującym obecnie lub w przeszłości (patrz punkt 4.3). Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie przeprowadzono badań u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Sposób podawania Podawanie domięśniowe: Wstrzyknięcia należy wykonywać bardzo powoli (przez dwie minuty). Nebido musi być wstrzykiwany wyłącznie domięśniowo. Należy zadbać, aby wstrzykiwać Nebido głęboko do mięśnia pośladkowego, zachowując zwykłe środki ostrożności jak przy podawaniu domięśniowym. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie podać produktu do naczyniowo (patrz punkt 4.4, sekcja „Sposób podawania”). Zawartość ampułki/ fiolki powinna zostać wstrzyknięta domięśniowo natychmiast po jej otwarciu. (Dla ampułki patrz punkt 6.6 “Wskazówki dotyczące przygotowania/otwierania ampułki OPC (One-Point-Cut)”).
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Stosowanie produktu Nebido jest przeciwwskazane u mężczyzn: z rakiem gruczołu krokowego zależnego od androgenów oraz rakiem gruczołu sutkowego z nowotworami wątroby występującymi obecnie lub w przeszłości z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (patrz punkt 6.1). Stosowanie produktu Nebido jest przeciwwskazane u kobiet.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Nie zaleca się stosowania Nebido u dzieci i młodzieży. Nebido należy stosować tylko wtedy, gdy przed rozpoczęciem leczenia wykazano hipogonadyzm (hiper-lub hipogonadotropowy) i wykluczono inną etiologię objawów. Na niedobór testosteronu powinny jasno wskazywać objawy kliniczne (regresja drugorzędowych cech płciowych, zmiana budowy ciała, astenia, osłabienie libido, zaburzenia erekcji, itp.); należy go potwierdzić dwoma niezależnymi pomiarami stężenia testosteronu we krwi. Pacjenci w podeszłym wieku: Istnieje ograniczone doświadczenie dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności ze stosowaniem Nebido u pacjentów w wieku powyżej 65 lat. Aktualnie nie ma konsensusu dotyczącego swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy zmniejsza się wraz z wiekiem.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Specjalne środki ostrozności
Badanie lekarskie i testy laboratoryjne Badanie lekarskie: Przed rozpoczęciem leczenia testosteronem, każdego pacjenta należy poddać szczegółowemu badaniu, aby wykluczyć raka gruczołu krokowego. U pacjentów leczonych testosteronem należy starannie i regularnie wykonywać badania gruczołu krokowego i sutków, zgodnie z zalecanym sposobem postępowania (badanie per rectum, oznaczanie PSA). Należy je przeprowadzać przynajmniej raz w roku, a u pacjentów w wieku podeszłym i obciążonych zwiększonym ryzykiem (czynniki kliniczne i rodzinne), dwa razy w roku. Należy wziąć pod uwagę lokalne wytyczne dotyczące monitorowania bezpieczeństwa podczas testosteronowej terapii zastępczej. Testy laboratoryjne Należy monitorować stężenie testosteronu na początku i regularnie podczas leczenia. Lekarze powinni indywidualnie dostosowywać dawkowanie w celu zapewnienia stężenia testosteronu występującego podczas prawidłowej czynności gonad.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: hemoglobinę, hematokryt, testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy (patrz punkt 4.8). Z powodu zmienności wyników laboratoryjnych, wszystkie pomiary stężenia testosteronu należy przeprowadzać w tym samym laboratorium. Nowotwory Androgeny mogą przyspieszyć progresję utajonego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Należy zachować ostrożność, stosując produkt Nebido u pacjentów z rakiem, którzy są zagrożeni hiperkalcemią (i następczą hiperkalcynurią) z powodu przerzutów do kości. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia wapnia w osoczu u tych pacjentów. Stwierdzono przypadki łagodnych i złośliwych nowotworów wątroby u pacjentów otrzymujących androgenne substancje hormonalne.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Specjalne środki ostrozności
W przypadku wystąpienia poważnych dolegliwości w nadbrzuszu, powiększenia wątroby lub wystąpienia objawów krwawienia w obrębie jamy brzusznej u mężczyzn stosujących Nebido, należy rozważyć wykonanie diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia nowotworu wątroby.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Doustne leki przeciwzakrzepowe Stwierdzono, że testosteron i jego pochodne zwiększają aktywność doustnych leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny. Pacjenci otrzymujący doustne leki przeciwzakrzepowe wymagają ścisłego monitorowania, zwłaszcza na początku i na końcu leczenia androgenami. Zaleca się częstsze określanie czasu protrombinowego oraz INR. Inne interakcje Jednoczesne podawanie testosteronu z hormonem adrenokortykotropowym (ACTH) lub kortykosteroidami może nasilać powstawanie obrzęków; z tego względu należy zachować ostrożność podając te substancje czynne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub wątroby, albo ze skłonnością do obrzęków. Interakcje w badaniach laboratoryjnych: androgeny mogą zmniejszać stężenia globuliny wiążącej tyroksynę, prowadząc do zmniejszenia stężeń całkowitego T4 i zwiększonego wychwytu T3 i T4 na żywicy.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Interakcje
Jednak stężenia wolnych hormonów tarczycy mogą pozostać niezmienione i nie występują kliniczne objawy zaburzeń czynności tarczycy.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Płodność Testosteronowa terapia zastępcza odwracalnie hamuje spermatogenezę (patrz punkt 4.8 oraz punkt 5.3). Ciąża i karmienie piersi? Nebido nie jest wskazany do stosowania u kobiet i nie wolno go stosować u kobiet w ciąży lub matek karmiących (patrz punkt 4.3).
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Nebido nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Podsumowanie profilu bezpieczeństwa: Zapoznając się z działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem androgenów, należy odnieść się także do punktu 4.4. Podczas leczenia produktem Nebido najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są: trądzik oraz ból w miejscu wstrzyknięcia. Mikrozatory płuc wywołane roztworem olejowym mogą, rzadko, prowadzić do wystąpienia takich objawów jak: kaszel, duszność, złe samopoczucie, nadmierne pocenie się, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, parestezje, omdlenie. Reakcje te mogą pojawić się podczas wykonywania wstrzyknięcia lub bezpośrednio po nim i mają charakter odwracalny. W badaniach klinicznych (w ≥1/10 000 i < 1/1000 wstrzyknięć), jak również po wprowadzeniu produktu do obrotu występowały sytuacje, w których firma lub osoba zgłaszająca podejrzewała rozpoznanie mikrozatoru płuc wywołanego roztworem olejowym (patrz punkt 4.4). Po podaniu produktu Nebido obserwowano reakcje anafilaktyczne.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Działania niepożądane
Androgeny mogą przyspieszyć progresję utajonego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie W razie przedawkowania nie stosuje się szczególnego postępowania leczniczego oprócz odstawienia produktu lub zmniejszenia dawki.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: androgeny, pochodne 3-oksoandrostenu (4) Kod ATC: G03B-A03 Undecylan testosteronu jest estrem naturalnie występującego androgenu – testosteronu. Forma czynna, testosteron, powstaje przez odszczepienie łańcucha bocznego. Testosteron jest najważniejszym androgenem u mężczyzn, syntetyzowanym głównie w jądrach i w niewielkim stopniu, w korze nadnerczy. Testosteron jest odpowiedzialny za ekspresję męskich cech w czasie rozwoju płodowego, we wczesnym dzieciństwie i w okresie pokwitania, a tym samym za utrzymanie fenotypu męskiego i funkcji zależnych od androgenów (np. spermatogenezy, dodatkowych gruczołów płciowych). Działa też np. w skórze, mięśniach, szkielecie, nerkach, wątrobie, szpiku kostnym i ośrodkowym układzie nerwowym. Zależnie od narządu docelowego, spektrum działania testosteronu jest głównie androgenne (np.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Właściwości farmakodynamiczne
gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne, najądrze) lub białkowo-anaboliczne (mięśnie, kości, hematopoeza, nerki, wątroba). Działanie testosteronu w niektórych narządach występuje po obwodowej konwersji testosteronu do estradiolu, który wówczas wiąże się z receptorami estrogenowymi w jądrze komórki docelowej, np. przysadki, tkanki tłuszczowej, mózgu, kości i komórki Leydiga w jądrze.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Wchłanianie Nebido jest podawanym domięśniowo produktem testosteronu undecylanu o przedłużonym uwalnianiu (forma depot), a zatem nie zachodzi efekt pierwszego przejścia. Po domięśniowym wstrzyknięciu olejowego roztworu testosteronu undecylanu, związek ten jest stopniowo uwalniany i niemal całkowicie rozkładany przez esterazy osocza na testosteron i kwas undecylenowy. Zwiększenie stężeń testosteronu w osoczu powyżej wartości wyjściowych można zaobserwować jeden dzień po podaniu. Stan stacjonarny Po pierwszym wstrzyknięciu domięśniowym 1000 mg testosteronu undecylanu u mężczyzn z hipogonadyzmem, średnie wartości Cmax wynoszące 38 nmol/l (11 ng/ml) uzyskano po siedmiu dniach. Drugą dawkę podano sześć tygodni po pierwszym wstrzyknięciu, osiągając maksymalne stężenia testosteronu około 50 nmol/l (15 ng/ml).
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Właściwości farmakokinetyczne
Przy następnych trzech dawkach utrzymywano stałe odstępy między wstrzyknięciami wynoszące 10 tygodni, uzyskując stan stacjonarny między trzecią a piątą dawką. Średnie wartości Cmax i Cmin testosteronu w stanie stacjonarnym wynosiły odpowiednio około 37 nmol/l (11 ng/ml) i 16 nmol/l (5 ng/ml). Mediana zmienności śród- i międzyosobniczej (współczynnik zmienności, %) wartości Cmin wynosiła odpowiednio 22% (zakres: 9%–28%) i 34% (zakres: 25%–48%).
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie W badaniach toksykologicznych nie ujawniono innego działania niż to, które można wyjaśnić na podstawie profilu hormonalnego produktu Nebido. Stwierdzono, że testosteron nie jest mutagenny in vitro przy zastosowaniu modelu odwrotnej mutacji (test Amesa) lub komórek jajnikowych chomika. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych stwierdzono związek między leczeniem androgenami a występowaniem określonych raków. Dane z eksperymentów na szczurach wykazały zwiększoną zapadalność na raka gruczołu krokowego po leczeniu testosteronem. Wiadomo, że hormony płciowe ułatwiają rozwój pewnych nowotworów indukowanych przez znane czynniki rakotwórcze. Znaczenie kliniczne tych ostatnich obserwacji nie jest znane. Badania nad płodnością u gryzoni i naczelnych wykazały, że leczenie testosteronem może zaburzać płodność przez hamowanie spermatogenezy w sposób zależny od dawki.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Benzylu benzoesan Olej rycynowy, oczyszczony 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie mieszać produktu leczniczego z innymi produktami leczniczymi, ponieważ nie wykonano badań dotyczących zgodności. 6.3 Okres ważności 5 lat. Produkt należy zużyć natychmiast po pierwszym otwarciu. 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Ampułka: Ampułki o pojemności 5ml ze szkła brązowego (typu I) zawierające 4ml roztworu. Wielkość opakowania: 1 x 4ml. Fiolka: Fiolki o pojemności 6 ml ze szkła brązowego (typu I) z korkiem z gumy szarej brombutylowej (foil-clad ETFE) i kapslem zawierającą 4 ml roztworu. Wielkość opakowania: 1 x 4ml.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Dane farmaceutyczne
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Podczas przechowywania w niskich temperaturach właściwości tego roztworu na bazie oleju mogą przejściowo ulec zmianie (np. wyższa lepkość, zmętnienie). Jeśli produkt przechowywany jest w niskiej temperaturze, przed użyciem należy go doprowadzić do temperatury pokojowej lub temperatury ciała. Roztwór do wstrzykiwań domięśniowych przed użyciem należy skontrolować wzrokowo; można stosować tylko roztwory nie zawierające cząsteczek stałych. Produkt jest przeznaczony tylko do jednorazowego użytku. Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami. Ampułka: Wskazówki dotyczące przygotowania/otwierania ampułki OPC (One-Point-Cut): Na ampułce poniżej kolorowego punktu, znajduje się nacięcie, które eliminuje konieczność napiłowania szyjki. Przed otwarciem należy upewnić się, że roztwór z górnej części ampułki spłynął do dolnej części.
CHPL leku Nebido, roztwór do wstrzykiwań, 1000 mg/4 ml
Dane farmaceutyczne
Do otwarcia ampułki należy użyć obu rąk przytrzymując jedną ręką dolną część ampułki natomiast drugą ręką należy odłamać górną część ampułki w kierunku od kolorowego punktu. Fiolka: Fiolka służy wyłącznie do jednorazowego użycia. Zawartość fiolki wstrzykiwać domięśniowo, natychmiast po pobraniu do strzykawki. Po usunięciu plastikowego wieczka (A) nie usuwać metalowego pierścienia (B) ani karbowanej nasadki (C).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Androtop; 50 mg, żel w saszetce. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna saszetka 5 g zawiera 50 mg testosteronu (Testosteronum). Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Żel w saszetce. Przezroczysty lub lekko opalizujący żel w saszetce.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Testosteronowa terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne. (patrz 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Podanie przezskórne. Mężczyźni – dorośli i w podeszłym wieku. Zalecana dawka wynosi 5 g żelu (tj. 50 mg testosteronu), który należy stosować raz na dobę mniej więcej o tej samej porze, najlepiej rano. Dawka dobowa powinna zostać skorygowana przez lekarza zależnie od odpowiedzi klinicznej lub wyników badań laboratoryjnych, indywidualnie dla każdego pacjenta, przy czym nie należy przekraczać 10 g żelu na dobę. Wielkość dawki koryguje się stopniowo, o 2,5 g żelu za jednym razem. Żel powinien być nakładany samodzielnie przez pacjenta na czystą, suchą, zdrową skórę obu barków lub obu ramion, lub brzucha. Po otwarciu saszetki należy wyjąć z niej całą zawartość i natychmiast nałożyć na skórę. Żel wystarczy po prostu delikatnie rozsmarować cienką warstewką. Nie jest konieczne wcieranie go w skórę. Pacjent powinien pozostawić żel do wyschnięcia na co najmniej 3 do 5 minut przed ubraniem się. Po nałożeniu preparatu ręce należy umyć wodą z mydłem.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Dawkowanie
Nie stosować na okolice narządów płciowych, ponieważ ze względu na dużą zawartość alkoholu w preparacie może to wywołać miejscowe podrażnienie. Stan równowagi testosteronu w osoczu zostaje osiągnięty mniej więcej w drugim dniu leczenia preparatem Androtop. W celu korekty dawki testosteronu należy wykonać oznaczenie stężenia tej substancji w surowicy rano przed nałożeniem żelu od 3 dnia od rozpoczęcia leczenia (najbardziej racjonalny wydaje się termin jednego tygodnia). Dawkę można zmniejszyć, jeżeli stwierdzi się zwiększenie stężenia testosteronu w osoczu powyżej pożądanego stężenia. Jeżeli stężenie to będzie małe, dawkę można zwiększyć, nie przekraczając jednak 10 g żelu na dobę. Dzieci: Preparat Androtop nie jest wskazany do stosowania u dzieci i nie był poddawany ocenie klinicznej u pacjentów płci męskiej w wieku poniżej 18 lat.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Stosowanie preparatu Androtop jest przeciwwskazane w razie rozpoznania lub podejrzenia raka gruczołu krokowego lub raka sutka. W przypadku stwierdzonej nadwrażliwości na substancję aktywną lub na którykolwiek z pozostałych składników żelu wymieniony w punkcie 6.1.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Preparat Androtop należy stosować wyłącznie u chorych ze zdiagnozowanym hipogonadyzmem (hiper- i hipogonadotroficznym), pod warunkiem wykluczenia przed rozpoczęciem leczenia innej etiologii stwierdzanych objawów. Niedobór testosteronu powinien przejawiać się wyraźnymi cechami klinicznymi (zanik drugorzędowych cech płciowych, zmiana budowy ciała, osłabienie, zmniejszenie libido, zaburzenia wzwodu itp.) i powinien zostać potwierdzony dwoma oddzielnymi oznaczeniami testosteronu we krwi. Do chwili obecnej nie uzgodniono wartości normy stężenia testosteronu zależnych od wieku. Jednakże należy wziąć pod uwagę fakt, że fizjologicznie stężenie tego hormonu w surowicy maleje z wiekiem. Ze względu na zmienność wyników badań laboratoryjnych, wszystkie oznaczenia testosteronu powinny być wykonywane w tym samym laboratorium. Preparat Androtop nie jest przeznaczony do leczenia niepłodności lub impotencji u mężczyzn.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Specjalne środki ostrozności
Przed rozpoczęciem stosowania testosteronu wszyscy pacjenci muszą zostać poddani dokładnym badaniom mającym na celu wykluczenie ryzyka istniejącego raka gruczołu krokowego. U pacjentów poddawanych leczeniu testosteronem konieczne jest staranne i regularne kontrolowanie stanu gruczołu krokowego i sutków, przy użyciu zalecanych metod (badanie per rectum i oznaczanie stężenia swoistego antygenu sterczowego (ang. PSA) w surowicy), co najmniej raz na rok oraz dwa razy na rok u osób w podeszłym wieku i z grupy podwyższonego ryzyka (z czynnikami klinicznymi lub rodzinnymi). Androgeny mogą przyspieszać rozwój subklinicznego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Preparat Androtop należy stosować ostrożnie u tych pacjentów z chorobą nowotworową, u których występuje podwyższone ryzyko hiperkalcemii (i związanej z nią hiperkalciurii) ze względu na przerzuty do kości. U osób tych zaleca się regularne kontrolowanie stężenia wapnia w surowicy.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek lub chorobą niedokrwienną serca, leczenie testosteronem może spowodować poważne powikłania w postaci obrzęków, przebiegających z zastoinową niewydolnością serca lub bez niej. W takim przypadku leczenie należy przerwać natychmiast. Ponadto może być konieczne zastosowanie leków moczopędnych. Preparat Androtop należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Testosteron może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, w związku z czym preparat Androtop należy stosować z zachowaniem ostrożności u mężczyzn z nadciśnieniem. Należy monitorować stężenie testosteronu w punkcie początkowym i regularnie podczas leczenia. Lekarze powinni indywidualnie dostosowywać dawkowanie w celu zapewnienia stężenia testosteronu występującego podczas prawidłowej czynności gonad.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Specjalne środki ostrozności
Poza badaniami laboratoryjnymi stężenia testosteronu, u pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami, należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: stężenie hemoglobiny, hematokryt (pod kątem policytemii), testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy. Doświadczenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności stosowania produktu Androtop u pacjentów w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Aktualnie nie ma konsensusu dotyczącego swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy zmniejsza się wraz z wiekiem. Preparat Androtop należy stosować ostrożnie u pacjentów z padaczką i migreną, ponieważ może on nasilać te stany chorobowe. Opublikowano doniesienia na temat zwiększonego ryzyka pojawienia się bezdechu sennego u osób z hipogonadyzmem leczonych estrami testosteronu, zwłaszcza jeżeli występują u nich takie czynniki ryzyka, jak otyłość i przewlekłe choroby układu oddechowego.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów leczonych androgenami, u których zostanie uzyskane prawidłowe stężenie testosteronu w osoczu dzięki terapii zastępczej, może dojść do poprawy wrażliwości na insulinę. Niektóre objawy kliniczne: drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała, częste lub przedłużone erekcje mogą wskazywać na nadmierne narażenie na androgeny, co wymaga korekty dawkowania. Jeżeli u pacjenta pojawią się bardzo nasilone reakcje w miejscu podania leku, kontynuowanie terapii należy rozważyć i w razie potrzeby przerwać. Sportowcom zwraca się uwagę na fakt, że omawiany preparat gotowy zawiera substancję czynną (testosteron), która może dawać pozytywny wynik testów antydopingowych. Preparat Androtop nie powinien być stosowany przez kobiety ze względu na możliwe działania wirylizujące.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji Doustne leki przeciwzakrzepowe Zmiany siły działania przeciwzakrzepowego (nasilone działanie doustnego leku przeciwzakrzepowego wskutek modyfikacji syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie oraz kompetycyjne zahamowanie wiązania się tego leku z białkami osocza): Zaleca się częstsze wykonywanie oznaczeń czasu protrombinowego oraz wskaźnika INR. Pacjenci przyjmujący doustne leki przeciwzakrzepowe wymagają dokładnej kontroli, zwłaszcza przy rozpoczynaniu lub kończeniu leczenia androgenami. Równoczesne podawanie testosteronu i ACTH lub kortykosteroidów może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęków. W związku z tym omawiane produkty lecznicze należy podawać ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby. Wpływ na badania laboratoryjne: androgeny mogą zmniejszać stężenie globuliny wiążącej tyroksynę, co prowadzi do zmniejszenia stężenia T4 w surowicy oraz do zwiększenia wychwytu T3 i T4 na żywicy.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Interakcje
Jednakże stężenie wolnych hormonów tarczycy nie ulega zmianie i nie stwierdzono objawów klinicznych niewydolności gruczołu tarczowego.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Ciąża i laktacja Preparat Androtop jest przeznaczony wyłącznie do stosowania przez mężczyzn. Nie jest on wskazany do stosowania przez kobiety w ciąży ani karmiące piersią. Nie przeprowadzono badań klinicznych nad podawaniem tego leku u kobiet. Kobiety w ciąży muszą unikać wszelkich kontaktów z miejscami nałożenia preparatu Androtop (patrz punkt 4.4). Preparat ten może wykazywać niekorzystny wpływ wirylizujący na płód. W razie kontaktu należy jak najszybciej umyć wodą z mydłem narażoną na kontakt okolicę skóry.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu Nie przeprowadzano badań dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w trakcie stosowania zalecanej dawki 5 g żelu na dobę były odczyny skórne (10%): odczyny w miejscu aplikacji, rumień, trądzik, suchość skóry. W poniższej tabeli wymieniono działania niepożądane stwierdzane u 1 – <10% pacjentów leczonych preparatem ANDROTOP w kontrolowanych badaniach klinicznych: Klasyfikacja układów narządowych Częste działania niepożądane (>1/100,<1/10) Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Zmiany wyników badań laboratoryjnych (policytemia, zmiany stężenia lipidów), Zwiększenie hematokrytu, zwiększenie liczby krwinek czerwonych, zwiększenie stężenia hemoglobiny Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Bóle głowy Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Zaburzenia ze strony gruczołu krokowego Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: Ginekomastia, mastodynia Zaburzenia układu nerwowego: Zawroty głowy, parestezje, amnezja, przeczulica Zaburzenia psychiczne: Zaburzenia nastroju Zaburzenia naczyniowe: Nadciśnienie tętnicze Zaburzenia żołądka i jelit: Biegunka Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Łysienie, pokrzywka Ginekomastia, która może utrzymywać się dłużej, jest często stwierdzana u osób z leczonym hipogonadyzmem.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Działania niepożądane
W poniższej tabeli wymieniono działania niepożądane odnotowane w literaturze, stwierdzone w trakcie leczenia preparatami zawierającymi testosteron podawanymi doustnie lub we wstrzyknięciach: * Dane dotyczące ryzyka wystąpienia raka prostaty w związku z terapią testosteronem są niejednoznaczne. Do innych rzadkich działań niepożądanych związanych ze stosowaniem zbyt dużych dawek testosteronu należą nowotwory wątroby. Ze względu na zawartość alkoholu w preparacie, jego częste nakładanie na skórę może powodować podrażnienia i suchość skóry. Zgłaszanie podejrzenia zdarzeń niepożądanych: Zgłaszanie podejrzenia zdarzeń niepożądanych po uzyskaniu dopuszczenia do obrotu jest bardzo ważne. Pozwala to na nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści i ryzyka produktu leczniczego. Pracownicy władz medycznych proszą o zgłaszanie podejrzeń wszystkich zdarzeń niepożądanych poprzez krajowy system raportowania: Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Działania niepożądane
Jerozolimskie 181C PL-02 222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 e-mail: ndl@urpl.gov.pl
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie W literaturze przedstawiono dane dotyczące tylko jednego przypadku ostrego przedawkowania testosteronu po wstrzyknięciu leku. Był to przypadek udaru mózgu u pacjenta z dużym stężeniem testosteronu w osoczu, wynoszącym 114 ng/ml (395 nmol/l). Osiągnięcie tak dużego stężenia jest bardzo nieprawdopodobne przy stosowaniu przezskórnym.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: Androgeny. Kod ATC: G03B A03. Endogenne androgeny wydzielane przez jądra, w tym przede wszystkim testosteron, a także ich główny metabolit dihydrotestosteron (ang. DHT), odpowiadają za rozwój zewnętrznych i wewnętrznych narządów płciowych oraz za zachowanie drugorzędowych cech płciowych (za stymulację porostu włosów, obniżenie głosu, rozwój libido), a ponadto wywierają ogólny wpływ na anabolizm białek, rozwój mięśni szkieletowych i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w obrębie organizmu oraz odpowiadają za zmniejszenie wydalania azotu, sodu, potasu, chlorków, fosforanów i wody z moczem. Testosteron nie wywołuje rozwoju jąder: zmniejsza on wydzielanie gonadotropin przez przysadkę. Oddziaływania testosteronu na niektóre narządy docelowe pojawiają się po obwodowej konwersji tego hormonu do estradiolu, który z kolei wiąże się z receptorami estrogenowymi w jądrach komórek docelowych, np.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Właściwości farmakodynamiczne
komórek przysadki, komórek tłuszczowych, komórek mózgu, komórek kostnych oraz komórek Leydiga w jądrach.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Przez skórę wchłania się około 9% do 14% podanej dawki testosteronu. Po wchłonięciu przez skórę testosteron przenika drogą dyfuzji do krążenia ogólnego, gdzie utrzymuje się jego względnie stałe stężenie w czasie 24-godzinnego cyklu. Stężenie testosteronu w surowicy stale zwiększa się począwszy od pierwszej godziny od jego podania, osiągając stan równowagi do drugiego dnia. Dobowe zmiany stężenia testosteronu mają wtedy podobną amplitudę, jak zmiany obserwowane w ramach rytmu okołodobowego wydzielania endogennego testosteronu. Dlatego droga przezskórna pozwala na uniknięcie nagłego zwiększenia stężenia leku we krwi w przebiegu jego dystrybucji, typowych dla stosowania leku w zastrzykach. Nie prowadzi do uzyskania większego niż fizjologiczne stężenia hormonów steroidowych w wątrobie, w przeciwieństwie do doustnej terapii androgenowej.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Właściwości farmakokinetyczne
Podawanie preparatu Androtop w dawce 5 g prowadzi do średniego zwiększenia stężenia testosteronu w osoczu o około 2,5 ng/ml (8,7 nmol/l). Po zakończeniu leczenia stężenie testosteronu zaczyna się zmniejszać po upływie około 24 godzin od ostatniej dawki. Stężenie to powraca do normy po upływie od około 72 do 96 godzin od podania ostatniej dawki. Najważniejszymi czynnymi metabolitami testosteronu są dihydrotestosteron i estradiol. Testosteron jest wydzielany przede wszystkim z moczem i z kałem w postaci sprzężonych metabolitów.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie W badaniach in vitro z zastosowaniem modelu mutacji powrotnych (w teście Amesa) oraz z zastosowaniem komórek jajników chomika stwierdzono, że testosteron nie wykazuje właściwości mutagennych. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano związek pomiędzy terapią androgenową i rozwojem niektórych nowotworów. Dane z doświadczeń na szczurach wykazały zwiększoną częstość występowania raka gruczołu krokowego po leczeniu testosteronem. Wiadomo, że hormony płciowe ułatwiają rozwój niektórych nowotworów wywoływanych przez znane kancerogeny. Nie stwierdzono powiązania pomiędzy tymi odkryciami i rzeczywistym ryzykiem u ludzi.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 50 mg/5 g
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Karbomer 980 Izopropylu mirystynian Etanol 96% (v/v) Sodu wodorotlenek 0,1N Woda oczyszczona 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy. 6.3 Okres trwałości 3 lata. 6.4 Specjalne środki ostrożności przy przechowywaniu Bez specjalnych wymagań. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania 5 g żelu w saszetce (PET/Al/LDPE). Tekturowe pudełka po 1, 2, 7, 10, 14, 28, 30, 50, 60, 90 lub 100 saszetek. Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie. 6.6 Szczególne środki ostrożności dotyczące usuwania Brak szczególnych wymagań.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO TESTOSTERONUM PROLONGATUM JELFA, 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 100 mg testosteronu enantanu (Testosteroni enantas). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: alkohol benzylowy 50 mg, olej arachidowy do 1 ml. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Roztwór do wstrzykiwań Jasnożółty, oleisty roztwór
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Testosteronowa terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Produkt leczniczy przeznaczony jest wyłącznie do stosowania w postaci wstrzyknięcia domięśniowego. Dawkowanie Należy podawać 100 mg do 200 mg, a jeśli konieczne do 300 mg, co tydzień. Po wystąpieniu poprawy: 100 mg co 2– 4 tygodnie. Dawki należy dobierać indywidualnie, zależnie od odpowiedzi na leczenie. Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Testosteronum Prolongatum Jelfa u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat (patrz punkt 4.4). Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania produktu leczniczego u dzieci i młodzieży nie została odpowiednio określona. Sposób podawania Wstrzyknięcia należy wykonywać głęboko w mięsień pośladkowy. Doświadczenie wskazuje, że krótkotrwałych odczynów (odruch kaszlowy, napady kaszlu, trudności z oddychaniem), które w rzadkich przypadkach występują w trakcie wstrzykiwania lub zaraz po wstrzyknięciu roztworów olejowych, można uniknąć, wstrzykując roztwór bardzo powoli.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Nadwrażliwość na substancję czynną (enantan testosteronu) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Nadwrażliwość na orzeszki ziemne lub soję. Zespół nerczycowy. Podejrzenie lub rozpoznany rak gruczołu krokowego zależny od androgenów. Rak gruczołu sutkowego u mężczyzn. Nowotwory wątroby, obecnie lub w przeszłości. Ciąża i okres karmienia piersią.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Diagnoza Produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa należy stosować tylko wtedy, gdy przed rozpoczęciem leczenia wykazano hipogonadyzm (hiper- lub hipogonadotropowy) i wykluczono inną etiologię objawów. Na niedobór testosteronu powinny jasno wskazywać objawy kliniczne (regresja drugorzędowych cech płciowych, zmiana budowy ciała, astenia, osłabienie libido, zaburzenia erekcji, itp.); należy go potwierdzić dwoma niezależnymi pomiarami stężenia testosteronu we krwi. Uwaga: Z powodu zmienności wyników laboratoryjnych, wszystkie pomiary stężenia testosteronu należy przeprowadzać w tym samym laboratorium. Badanie lekarskie i badania laboratoryjne Badanie lekarskie Przed rozpoczęciem stosowania testosteronu, wszystkich pacjentów należy poddać szczegółowemu badaniu w celu wykluczenia występowania u nich raka gruczołu krokowego.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów leczonych testosteronem należy starannie i regularnie wykonywać badania gruczołu krokowego i sutków zgodnie z zalecaną metodyką (badanie per rectum, oznaczanie swoistego antygenu gruczołu krokowego [PSA – ang. Prostate-Specific Antigen] w osoczu) co najmniej raz w roku, a dwa razy w roku u pacjentów w podeszłym wieku i obciążonych zwiększonym ryzykiem (czynniki kliniczne i rodzinne) (patrz punkt 4.8). Badania laboratoryjne Należy monitorować stężenie testosteronu w punkcie początkowym i regularnie podczas leczenia. Lekarze powinni indywidualnie dostosowywać dawkowanie w celu zapewnienia stężenia testosteronu występującego podczas prawidłowej czynności gonad. U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: stężenie hemoglobiny i hematokryt, testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Nowotwory Androgeny mogą przyspieszać progresję bezobjawowego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (patrz punkt 4.8). Należy zachować ostrożność, stosując testosteron u chorych z nowotworami, którzy są zagrożeni hiperkalcemią (i następczą hiperkalcurią) z powodu przerzutów do kości. U tych pacjentów zaleca się monitorowanie stężenia wapnia w osoczu. Występująca hiperkalcemia może wymagać przerwania podawania produktu leczniczego. Rzadko informowano o łagodnych i złośliwych nowotworach wątroby u pacjentów otrzymujących testosteronową terapię zastępczą. Ciężka niewydolność serca, wątroby lub nerek, choroba niedokrwienna serca U pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek lub chorobą niedokrwienną serca, leczenie testosteronem może powodować poważne powikłania w postaci obrzęków, przebiegających z zastoinową niewydolnością serca lub bez niej. W takim przypadku należy natychmiast przerwać leczenie (patrz punkt 4.3 i 4.8).
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Niewydolność wątroby lub nerek Nie podejmowano badań, które miałyby wykazać skuteczność i bezpieczeństwo tego produktu leczniczego u chorych z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Dlatego u tych pacjentów testosteronową terapię zastępczą należy stosować ostrożnie. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może być przyczyną plamicy wątrobowej lub zmian nowotworowych wątroby. Występujące zapalenie wątroby jest powodem do przerwania podawania androgenów i ustalenia etiologii zmian. Należy monitorować czynność wątroby (patrz punkt 4.8). Nadciśnienie Testosteron może powodować zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, dlatego produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa należy stosować z zachowaniem ostrożności u mężczyzn z nadciśnieniem. Zaburzenia krzepnięcia krwi Należy zachować ostrożność podczas stosowania testosteronu u pacjentów z trombofilią lub czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE – ang.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
venous thromboembolism), ponieważ wyniki badań po wprowadzeniu do obrotu oraz publikowane dane wykazały występowanie u tych pacjentów incydentów zakrzepowych podczas leczenia testosteronem (np. zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy w oku). U pacjentów z trombofilią notowano przypadki VTE nawet podczas leczenia przeciwzakrzepowego, dlatego po wystąpieniu pierwszego zdarzenia zakrzepowego należy dokładnie rozważyć kontynuowanie leczenia testosteronem. Jeśli leczenie będzie kontynuowane, należy podjąć dalsze działania w celu minimalizacji u danego pacjent ryzyka wystąpienia VTE (patrz punkt 4.3 i 4.8). Należy zawsze pamiętać o ograniczeniach stosowania wstrzyknięć domięśniowych u pacjentów z nabytymi lub wrodzonymi zaburzeniami krzepnięcia krwi. Insulina U pacjentów leczonych insuliną androgeny mogą zmniejszać stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów leczonych androgenami, u których po terapii zastępczej dochodzi do normalizacji stężeń testosteronu w osoczu, może nastąpić poprawa wrażliwości na insulinę (patrz punkt 4.3). Padaczka, migrena Należy zachować ostrożność stosując ten produkt leczniczy u chorych z padaczką i migreną, ponieważ może dojść do zaostrzenia tych stanów. Pacjenci w podeszłym wieku Doświadczenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności stosowania produktu leczniczego Testosteronum Prolongatum Jelfa u pacjentów w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Aktualnie nie ma konsensusu dotyczącego swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy zmniejsza się wraz z wiekiem. Dzieci i młodzież Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania produktu leczniczego u dzieci i młodzieży nie została odpowiednio określona.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Terapia androgenowa powinna być stosowana ze szczególną ostrożnością u pacjentów z opóźnionym dojrzewaniem. Należy monitorować leczenie przez ocenę wieku kostnego co 6 miesięcy. Wyniki testów antydopingowych Androgeny nie są odpowiednim środkiem do przyspieszania rozwoju mięśni u osób zdrowych ani do wzmacniania sprawności fizycznej. Sportowców leczonych substytucyjnie testosteronem z powodu hipogonadyzmu męskiego należy pouczyć, że ten produkt leczniczy zawiera substancję czynną mogącą dawać dodatni wynik w testach antydopingowych. Stosowanie testosteronu jako środka dopingującego może być przyczyną groźnych działań niepożądanych. Opóźnione dojrzewanie Androgeny należy podawać ostrożnie pacjentom z opóźnionym dojrzewaniem. Leczenie należy monitorować, oceniając dojrzewanie płciowe wieku kostnego co 6 miesięcy, aby uniknąć przedwczesnego zamknięcia nasady i przedwczesnego pokwitania.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Nagłe zaprzestanie stosowania Nagłe zaprzestanie stosowania produktów leczniczych zawierających testosteron o przedłużonym działaniu nie jest przeciwwskazane i oprócz powolnego powrotu objawów hipogonadyzmu lub zespołu ADAM („zespół niedoboru androgenów u starszych mężczyzn” – ang. Adrenal Deficiency in Aging Men) lub PADAM („zespół częściowego niedoboru androgenów u starszych mężczyzn” – ang. Partial Androgen Deficiency in Aging Men) czy też utraty libido u niektórych kobiet, nie opisano objawów zagrażających życiu czy zdrowiu. Nadużywanie produktu leczniczego i uzależnienie od produktu leczniczego Testosteron był nadużywany, zazwyczaj w dawkach przekraczających dawkę zalecaną w przypadku zarejestrowanego wskazania (wskazań) oraz w skojarzeniu z innymi steroidami anaboliczno-androgennymi.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Nadużywanie testosteronu i innych steroidów anaboliczno-androgennych może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, w tym: sercowo-naczyniowych (w niektórych przypadkach prowadzących do zgonu), zdarzeń dotyczących wątroby i (lub) zdarzeń psychicznych. Nadużywanie testosteronu może doprowadzić do uzależnienia oraz wystąpienia objawów odstawiennych po znaczącym zmniejszeniu dawki lub nagłym przerwaniu stosowania. Nadużywanie testosteronu oraz innych steroidów anaboliczno-androgennych wiąże się z poważnym zagrożeniem dla zdrowia i jest odradzane. Pozostałe ostrzeżenia i środki ostrożności Niektóre objawy kliniczne, takie jak: drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała, przedłużone lub częste erekcje mogą wskazywać na nadmierną ekspozycję na androgeny, wymagającą zmiany dawkowania. Może dojść do nasilenia wcześniej istniejącego bezdechu sennego.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
W razie utrzymywania się objawów nadmiaru androgenów albo nawrotów tych objawów podczas leczenia zalecanymi dawkami, produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa należy odstawić na stałe. Substancje pomocnicze Produkt leczniczy zawiera alkohol benzylowy (50 mg/ml). Nie podawać wcześniakom lub noworodkom. Alkohol benzylowy może powodować reakcje alergiczne. Duże objętości alkoholu benzylowego należy podawać z ostrożnością i tylko w razie konieczności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby z powodu ryzyka kumulacji toksyczności (kwasica metaboliczna). Produkt leczniczy zawiera olej arachidowy (z orzeszków ziemnych). Nie stosować w razie stwierdzonej nadwrażliwości na orzeszki ziemne albo soję.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Doustne produkty lecznicze przeciwzakrzepowe U pacjentów leczonych doustnymi produktami leczniczymi przeciwzakrzepowymi konieczne jest ścisłe monitorowanie układu krzepnięcia przy jednoczesnym stosowaniu androgenów, zwłaszcza przy ich wprowadzaniu lub odstawianiu. Zaleca się monitorowanie czasu protrombinowego oraz współczynnika INR. Insulina U pacjentów leczonych insuliną androgeny mogą zmniejszać stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę (patrz punkt 4.3). U pacjentów leczonych androgenami, u których po terapii zastępczej dochodzi do normalizacji stężenia testosteronu w osoczu, może nastąpić poprawa wrażliwości na insulinę. Hormon adrenokortykotropowy (ACTH), kortykosteroidy Równoczesne podawanie androgenów z hormonem adrenokortykotropowym (ACTH) lub kortykosteroidami może nasilać powstanie obrzęków.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Interakcje
Te substancje czynne należy stosować ostrożnie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca i wątroby albo skłonnością do obrzęków (patrz punkt 4.4). Oksyfenbutazon Androgeny zwiększają stężenie jednocześnie stosowanego oksyfenbutazonu. Testy laboratoryjne Interakcje w testach laboratoryjnych: androgeny mogą zmniejszać stężenia globuliny wiążącej tyroksynę, powodując zmniejszenie stężenia całkowitego T4 i nasilone wiązanie T3 i T4 przez żywicę. Jednak stężenia wolnych hormonów tarczycy mogą pozostać niezmienione i nie ma objawów klinicznych zaburzeń czynności tarczycy.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Ciąża Produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa nie może być stosowany u kobiet w ciąży (patrz punkt 5.3.). Testosteron jest niebezpieczny dla płodu (patrz punkt 4.3.). Badania na zwierzętach oraz obserwacje u człowieka wskazują na zagrożenie dla płodu zdecydowanie przeważające nad korzyściami dla matki (patrz punkt 5.3.). Karmienie piersi? Produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa nie może być stosowany u kobiet karmiących piersią. Nie wiadomo czy testosteron przenika do mleka kobiecego. W przypadku konieczności stosowania produktu leczniczego należy zaprzestać karmienia piersią. Płodność Produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa, zwłaszcza podawany w dużych dawkach, hamuje spermatogenezę (patrz punkt 4.8 i 5.1).
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Produkt leczniczy Testosteronum Prolongatum Jelfa nie wpływa na sprawność psychofizyczną, zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Poniżej przedstawiono działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas stosowania produktu leczniczego Testosteronum Prolongatum Jelfa. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych została uszeregowana według klasyfikacji układów i narządów MedDRA, zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥ 1/100, < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Nowotwór wątroby nieznana Zaburzenia krwi i układu chłonnego Policytemia nieznana Krwawienie u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe nieznana Hamowanie czynników krzepnięcia II, V, VI i X nieznana Zwiększenie hematokrytu, zwiększenie liczby krwinek czerwonych, zwiększenie stężenia hemoglobiny często Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała często Zaburzenia układu nerwowego Lęk, parestezje nieznana Zmiany libido nieznana Bóle głowy nieznana Zaburzenia naczyniowe Zakrzepica żył głębokich nieznana Nadciśnienie tętnicze nieznana Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zatorowość płucna nieznana Zaburzenia żołądka i jelit Nudności nieznana Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia czynności wątroby nieznana Żółtaczka zastoinowa, plamica wątrobowa lub zmiany nowotworowe wątroby nieznana Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Trądzik nieznana Łysienie typu męskiego nieznana Hirsutyzm nieznana Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia nieznana Oligospermia podczas stosowania dużych dawek nieznana Priapizm nieznana Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zapalenie w miejscu wstrzyknięcia nieznana Ból w miejscu wstrzyknięcia (najczęstsze obserwowane działanie niepożądane).
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Działania niepożądane
nieznana Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia hemoglobiny często Zwiększenie hematokrytu często Zwiększenie oznaczenia swoistego antygenu gruczołu krokowego często Zwiększenie liczby krwinek czerwonych często Retencja sodu, chloru, wody, potasu, wapnia i nieorganicznych fosforanów nieznana Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Al.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Działania niepożądane
Jerozolimskie 181 C 02-222 Warszawa Tel.: +48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie Przedawkowanie produktu leczniczego jest mało prawdopodobne przy zalecanym stosowaniu. Objawy i symptomy Objawem przedawkowania z powodu zastosowania zbyt dużej dawki albo podanie produktu leczniczego częściej niż raz na tydzień może prowadzić do występowania priapizmu u mężczyzn. Należy wówczas przerwać podawanie produktu leczniczego.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: androgeny, pochodne 3-oksoandrostenu, kod ATC: G 03 BA 03. Testosteron jest naturalnym hormonem androgennym, wytwarzanym u mężczyzn w komórkach Leydiga. Odgrywa główną rolę w stymulacji i utrzymywaniu funkcji seksualnych mężczyzn. Powoduje rozrost jąder, gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych, wpływa na spermatogenezę, inicjuje powstawanie drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych. Testosteron wykazuje działanie anaboliczne, prowadzi do rozrostu mięśni szkieletowych, zwiększa gęstość mineralną kości, pobudza wytwarzanie erytropoetyny w nerkach, zwiększa stężenie hemoglobiny. U zdrowych mężczyzn podawany egzogennie hamuje wydzielanie testosteronu endogennego przez zwrotne hamowanie wydzielania LH. Podawany w dużych dawkach hamuje spermatogenezę przez zwrotne hamowanie wydzielania FSH. U mężczyzn z niedoczynnością przysadki testosteron usuwa objawy hipogonadyzmu.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Wchłanianie Estry testosteronu po podaniu domięśniowym zawiesiny olejowej wchłaniają się powoli. Przedłużone działanie produktu leczniczego pozwala na znaczne rozszerzenie odstępów czasowych między poszczególnymi wstrzyknięciami. Enantan testosteronu podawany jest w odstępach 2-4 tygodniowych. Pełne działanie osiąga po kilku do 14 dni od momentu wstrzyknięcia. Efekt leczniczy wygasa po 7-10 dobach od zakończenia podawania. Dystrybucja Testosteron we krwi wiąże się w około 98% ze specyficzną frakcją globulin wiążących testosteron i estradiol. Metabolizm Testosteron jest metabolizowany w wątrobie do pochodnych 17-ketosteroidowych, które są wydalane po połączeniu z kwasem glukuronowym lub siarkowym. Eliminacja Metabolity są wydalane z moczem w około 90%. Natomiast 6% podanej dawki jest wydalane z kałem w postaci niezwiązanej. Okres półtrwania testosteronu wynosi 2 do 3 dób.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Testosteron jest niebezpieczny dla płodu. Może wystąpić wirylizacja płodów żeńskich.
CHPL leku Testosteronum prolongatum Jelfa, roztwór do wstrzykiwań, 100 mg/ml
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Alkohol benzylowy Olej arachidowy 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy. 6.3 Okres ważności 3 lata 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C. Nie zamrażać. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Ampułki ze szkła bezbarwnego z białym paskiem w tekturowym pudełku. 5 szt. – 5 ampułek po 1 ml. 6.6 Szczególne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Zmniejszenie przejrzystości roztworu lub pojawienie się kryształów nie świadczy o przeterminowaniu produktu leczniczego. Zmętnienie można usunąć przez ogrzanie ampułki w ciepłej wodzie.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Androtop, 16,2 mg/g, żel 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jeden gram żelu zawiera 16,2 mg testosteronu. Jedno naciśnięcie pompki dozującej dostarcza 1,25 g żelu, zawierającego 20,25 mg testosteronu. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: etanol. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Żel Przezroczysty lub lekko opalizujący, bezbarwny żel.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Produkt leczniczy Androtop jest wskazany do stosowania u osób dorosłych w ramach testosteronowej terapii zastępczej w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu został potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne (patrz punkt 4.4 „Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Mężczyźni – dorośli i w podeszłym wieku. Zalecaną dawkę żelu odpowiadającą dwóm naciśnięciom pompki dozującej (tj. 40,5 mg testosteronu) należy stosować raz na dobę mniej więcej o tej samej porze, najlepiej rano. Dawka dobowa powinna zostać skorygowana przez lekarza zależnie od odpowiedzi klinicznej lub wyników badań laboratoryjnych, indywidualnie dla każdego pacjenta, przy czym nie należy przekraczać dawki odpowiadającej czterem naciśnięciom pompki dozującej lub 81 mg testosteronu na dobę. Wielkość dawki koryguje się stopniowo o ilość żelu odpowiadającą jednemu naciśnięciu pompki. Dawkę należy dostosować w oparciu o poranne stężenie testosteronu we krwi oznaczone przed zastosowaniem produktu leczniczego. Stężenie testosteronu we krwi w stanie stacjonarnym zostaje osiągnięte mniej więcej w drugim dniu stosowania tego produktu leczniczego.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Dawkowanie
Aby skorygować wielkość dawki testosteronu, oznaczenie stężenia testosteronu we krwi należy wykonać rano przed nałożeniem żelu, po osiągnięciu stanu stacjonarnego. Należy okresowo wykonywać oznaczenie stężenia testosteronu we krwi. Dawkę można zmniejszyć, jeżeli stężenie testosteronu we krwi jest wyższe od pożądanego poziomu. Jeżeli stężenie to będzie małe, dawkę można stopniowo zwiększać, nie przekraczając jednak dawki 81 mg testosteronu (cztery dawki żelu) na dobę. Należy przerwać leczenie, jeżeli przy najniższej dobowej dawce wynoszącej 20,25 mg (1,25 g żelu, co odpowiada jednemu naciśnięciu pompki dozującej) stężenie testosteronu we krwi stale przekracza wartości prawidłowe lub jeżeli nie można osiągnąć prawidłowego stężenia testosteronu we krwi przy zastosowaniu najwyższej dawki wynoszącej 81 mg (5 g żelu, co odpowiada czterem naciśnięciom pompki dozującej).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Dawkowanie
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby Patrz punkt 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania. Dzieci i młodzież Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności tego produktu leczniczego u pacjentów płci męskiej w wieku poniżej 18 lat. Dane nie są dostępne. Sposób podawania Podanie przezskórne. Żel powinien być nakładany samodzielnie przez pacjenta na czystą, suchą, zdrową skórę obu ramion i barków. Żel wystarczy po prostu delikatnie rozsmarować cienką warstwą. Nie jest konieczne wcieranie go w skórę. Pacjent powinien pozostawić żel do wyschnięcia na co najmniej 3 do 5 minut przed ubraniem się. Po nałożeniu tego produktu leczniczego ręce należy umyć wodą z mydłem, a po wyschnięciu żelu zakryć miejsce (miejsca) nałożenia odzieżą. Należy dokładnie umyć miejsce nałożenia żelu wodą z mydłem przed przewidywanym kontaktem miejsca nałożenia żelu ze skórą innej osoby.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Dawkowanie
Więcej informacji dotyczących mycia po zastosowaniu dawki tego produktu leczniczego znajduje się w punkcie 4.4 (podpunkt „Potencjalne przeniesienie testosteronu”). Nie stosować na okolice narządów płciowych, ponieważ ze względu na dużą zawartość alkoholu w produkcie leczniczym może to wywołać miejscowe podrażnienie. Aby otrzymać pełną pierwszą dawkę, konieczne jest napełnienie pompki dozującej zbiorniczka. W tym celu należy trzykrotnie powoli wcisnąć do końca tłok dozownika, trzymając zbiorniczek w pozycji pionowej. Należy w bezpieczny sposób wyrzucić trzy pierwsze dawki żelu. Napełnienie pompki dozującej jest niezbędne jedynie przed podaniem pierwszej dawki. Po napełnieniu pompki dozującej należy jednokrotnie wcisnąć tłok dozownika do końca, wyciskając 1,25 g produktu leczniczego Androtop na dłoń, a następnie nałożyć go na ramiona i barki.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Stosowanie produktu leczniczego Androtop jest przeciwwskazane: w przypadku rozpoznania lub podejrzenia raka gruczołu krokowego lub raka sutka, jeśli pacjent ma nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Ten produkt leczniczy należy stosować wyłącznie u pacjentów ze zdiagnozowanym hipogonadyzmem (hiper- i hipogonadotroficznym), pod warunkiem wykluczenia przed rozpoczęciem leczenia innej etiologii stwierdzanych objawów. Niedobór testosteronu powinien przejawiać się wyraźnymi cechami klinicznymi (zanik drugorzędowych cech płciowych, zmiana budowy ciała, osłabienie, zmniejszenie libido, zaburzenia wzwodu itp.) i powinien zostać potwierdzony dwoma oddzielnymi oznaczeniami testosteronu we krwi. Do chwili obecnej nie uzgodniono swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu. Jednakże należy wziąć pod uwagę fakt, że fizjologicznie stężenie tego hormonu we krwi maleje z wiekiem. Ze względu na międzylaboratoryjną zmienność wyników badań wszystkie oznaczenia testosteronu powinny być wykonywane w tym samym laboratorium.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Przed rozpoczęciem stosowania testosteronu wszyscy pacjenci powinni zostać poddani dokładnym badaniom mającym na celu wykluczenie ryzyka istniejącego raka gruczołu krokowego. U pacjentów poddawanych leczeniu testosteronem konieczne jest staranne i regularne kontrolowanie stanu gruczołu krokowego i sutków przy użyciu zalecanych metod (badanie per rectum i oznaczanie stężenia swoistego antygenu sterczowego (ang. prostate specific antygen, PSA) w surowicy, co najmniej raz w roku oraz dwa razy w roku u osób w podeszłym wieku i pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka (z czynnikami klinicznymi lub rodzinnymi). Androgeny mogą przyspieszać rozwój subklinicznego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Ten produkt leczniczy należy stosować ostrożnie u tych pacjentów z chorobą nowotworową, u których występuje podwyższone ryzyko hiperkalcemii (i związanej z nią hiperkalciurii) ze względu na przerzuty do kości.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
U tych osób zaleca się regularne kontrolowanie stężenia wapnia we krwi. U pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek albo chorobą niedokrwienną serca leczenie testosteronem może spowodować poważne powikłania w postaci obrzęków, przebiegających z zastoinową niewydolnością serca lub bez niej. W takim przypadku leczenie należy natychmiast przerwać. Testosteron może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, w związku z czym ten produkt leczniczy należy stosować z zachowaniem ostrożności u mężczyzn z nadciśnieniem. Testosteron należy stosować ostrożnie u pacjentów z trombofilią lub czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), ponieważ po dopuszczeniu leku do obrotu pojawiły się sprawozdania o epizodach trombotycznych (np. zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zakrzepica żył siatkówki) u tego typu pacjentów w czasie terapii testosteronem.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów z trombofilią doniesiono o przypadkach ŻChZZ nawet podczas leczenia przeciwzakrzepowego, dlatego kontynuację leczenia testosteronem po pierwszym epizodzie trombotycznym należy starannie ocenić. W przypadku kontynuacji leczenia należy podjąć dalsze środki w celu zminimalizowania indywidualnego ryzyka ŻChZZ. Należy monitorować stężenie testosteronu na początku i regularnie podczas leczenia. Lekarze powinni indywidualnie dostosowywać dawkowanie w celu zapewnienia stężenia testosteronu występującego podczas prawidłowej czynności gonad. U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: stężenie hemoglobiny, hematokryt (pod kątem policytemii), testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy. Doświadczenia dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania tego produktu leczniczego u pacjentów w wieku powyżej 65 lat są ograniczone.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Do chwili obecnej nie uzgodniono swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu. Jednakże należy wziąć pod uwagę fakt, że fizjologicznie stężenie tego hormonu we krwi maleje z wiekiem. Ten produkt leczniczy należy stosować ostrożnie u pacjentów z padaczką i migreną, ponieważ może on nasilać te stany chorobowe. Opublikowano doniesienia na temat zwiększonego ryzyka pojawienia się bezdechu sennego u osób z hipogonadyzmem leczonych estrami testosteronu, zwłaszcza jeżeli występują u nich takie czynniki ryzyka, jak otyłość i przewlekłe choroby układu oddechowego. U pacjentów leczonych androgenami może dojść do zwiększenia wrażliwości na insulinę i konieczności zmniejszenia dawek leków przeciwcukrzycowych (patrz punkt 4.5). U pacjentów leczonych androgenami zaleca się monitorowanie stężenia glukozy i HbA1c.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Niektóre objawy kliniczne: drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała, częste lub przedłużone erekcje mogą wskazywać na nadmierne narażenie na androgeny, co wymaga korekty dawkowania. Jeżeli u pacjenta pojawią się bardzo nasilone reakcje w miejscu podania tego produktu leczniczego, należy zweryfikować konieczność kontynuowania terapii i w razie potrzeby ją przerwać. Stosowanie dużych dawek androgenów egzogennych może zaburzać spermatogenezę poprzez zwrotne hamowanie wydzielania hormonu folikulotropowego (ang. follicle-stimulating hormone, FSH), wywierając potencjalnie szkodliwy wpływ na parametry nasienia, w tym liczbę plemników. Sporadycznie u pacjentów z hipogonadyzmem leczonych androgenami może wystąpić i utrzymywać się ginekomastia. Ten produkt leczniczy nie powinien być stosowany przez kobiety ze względu na możliwe działania wirylizujące.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Sportowcom zwraca się uwagę na fakt, że niniejszy produkt leczniczy chroniony patentem zawiera substancję czynną (testosteron), która może dawać pozytywny wynik testów antydopingowych.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Doustne leki przeciwzakrzepowe Z powodu zmian działania przeciwzakrzepowego (nasilone działanie doustnego leku przeciwzakrzepowego wskutek modyfikacji syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie oraz kompetycyjnego zahamowania wiązania się tego produktu leczniczego z białkami osocza) zaleca się częstsze wykonywanie oznaczeń czasu protrombinowego oraz międzynarodowego znormalizowanego wskaźnika (INR). Pacjenci przyjmujący doustne leki przeciwzakrzepowe wymagają dokładnej kontroli, zwłaszcza przy rozpoczynaniu lub kończeniu leczenia androgenami. Kortykosteroidy Równoczesne podawanie testosteronu i ACTH lub kortykosteroidów może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęków. W związku z tym niniejsze produkty lecznicze należy podawać ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
Badania laboratoryjne Wpływ na badania laboratoryjne: androgeny mogą zmniejszać stężenie globuliny wiążącej tyroksynę, co prowadzi do zmniejszenia stężenia T4 w surowicy oraz do zwiększenia wychwytu T3 i T4 na żywicy. Jednakże stężenie wolnych hormonów tarczycy nie ulega zmianie i nie stwierdzono objawów klinicznych niewydolności gruczołu tarczowego. Leki przeciwcukrzycowe U pacjentów leczonych androgenami zgłaszano zmiany w zakresie wrażliwości na insulinę, tolerancji glukozy, kontroli glikemii, stężenia glukozy i hemoglobiny glikozylowanej we krwi. U pacjentów chorych na cukrzycę może być konieczne zmniejszenie dawek leków przeciwcukrzycowych (patrz punkt 4.4). Zastosowanie kremu przeciwsłonecznego lub balsamu nie zmniejsza skuteczności tego produktu leczniczego. 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Płodność Stosowanie tego produktu leczniczego może odwracalnie hamować spermatogenezę.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
Ciąża Ten produkt leczniczy przeznaczony jest wyłącznie do stosowania przez mężczyzn. Ten produkt leczniczy nie jest wskazany do stosowania przez kobiety w ciąży z powodu potencjalnego wpływu wirylizującego na płód. Kobiety w ciąży muszą unikać wszelkich kontaktów z miejscami nałożenia tego produktu leczniczego (patrz punkt 4.4). W razie kontaktu należy jak najszybciej umyć wodą z mydłem okolicę skóry narażoną na kontakt. Karmienie piersi? Ten produkt leczniczy nie jest wskazany do stosowania przez kobiety karmiące piersią. 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Ten produkt leczniczy nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. 4.8 Działania niepożądane a. Streszczenie profilu bezpieczeństwa Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w trakcie stosowania zalecanej dawki tego produktu leczniczego w trakcie badań klinicznych były zaburzenia psychiczne i reakcje skórne w miejscu nałożenia.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
b. Tabelaryczna lista działań niepożądanych Dane z badań klinicznych Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłoszone w trwającym 182 dni okresie prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby badania klinicznego III fazy dotyczącego produktu Androtop, które występowały częściej w grupie stosującej produkt leczniczy Androtop (n=234) niż w grupie placebo (n=40). Działania niepożądane przedstawiono z użyciem następującej konwencji kategorii częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Tabela 1 Częstotliwość działań niepożądanych w badaniu III fazy produktu leczniczego Androtop Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Działania niepożądane – Zalecane terminy Często (≥1/100; <1/10) Niezbyt często (>1/1 000; <1/100) Zaburzenia psychiczne Objawy emocjonalne* (nagłe zmiany nastroju, zaburzenia afektywne, złość, agresja, niecierpliwość, bezsenność, niezwykłe sny, zwiększenie libido) Zaburzenia naczyniowe Złośliwe nadciśnienie tętnicze, uderzenia gorąca, zapalenie żył Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka, rozdęcie brzucha, ból w jamie ustnej Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Reakcje skórne* (trądzik, łysienie, suchość skóry, zmiany skórne, kontaktowe zapalenie skóry, zmiana koloru włosów, wysypka, nadwrażliwość w miejscu nałożenia, świąd w miejscu nałożenia) Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia, zaburzenia sutka, ból jąder, zwiększona częstotliwość erekcji Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Obrzęk ciastowaty Wyniki badań laboratoryjnych Zwiększenie stężenia PSA, zmniejszenie hematokrytu lub stężenia hemoglobiny * Grupa zdarzeń Ze względu na zawartość alkoholu w tym produkcie leczniczym jego częste nakładanie na skórę może powodować podrażnienia i suchość skóry.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
Doświadczenie zebrane po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu Poniższa tabela zawiera działania niepożądane zgłoszone w okresie po uzyskaniu dopuszczenia do obrotu tego produktu leczniczego oprócz innych znanych działań niepożądanych przedstawionych w literaturze po leczeniu testosteronem podawanym doustnie, w iniekcjach lub przezskórnie: Działania niepożądane przedstawiono z użyciem następującej konwencji kategorii częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Działania niepożądane – Zalecane terminy częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) często (≥1/100; <1/10) rzadko (≥1/10 000; <1/1 000) bardzo rzadko (<1/10 000) Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Rak gruczołu krokowego (dane dotyczące ryzyka raka gruczołu krokowego w związku z terapią testosteronową nie są jednoznaczne.) Nowotwór wątroby Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała, zaburzenia elektrolitowe (zatrzymywanie sodu, chlorków, potasu, wapnia, nieorganicznych fosforanów i wody) podczas stosowania dużych dawek i (lub) długotrwałego stosowania Zaburzenia psychiczne Nerwowość, depresja, wrogość Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bezdech senny Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Żółtaczka Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Trądzik, łojotok, łysienie Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Kurcze mięśni Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zastój moczu Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zmiany libido, zwiększona częstotliwość erekcji; terapia dużymi dawkami testosteronu zwykle odwracalnie przerywa lub zmniejsza spermatogenezę, zmniejszając w ten sposób rozmiar jąder; nieprawidłowości prostaty Priapizm Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Duże dawki lub długotrwałe podawanie testosteronu czasami zwiększa występowanie retencji wody i obrzęków; mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
Ze względu na zawartość alkoholu w produkcie leczniczym jego częste nakładanie na skórę może powodować podrażnienia i suchość skóry. Badania diagnostyczne Zwiększony hematokryt, zwiększenie liczby krwinek czerwonych, zwiększone stężenie hemoglobiny Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa https://smz.ezdrowie.gov.pl.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Interakcje
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. 4.9 Przedawkowanie Objawy W przypadku zaobserwowania klinicznych objawów przedmiotowych i podmiotowych nadmiernego narażenia na androgen należy zmierzyć stężenie testosteronu w surowicy. W zgłoszonych przypadkach przedawkowania tego produktu leczniczego odnotowano również wysypkę w miejscu nałożenia. Postępowanie Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje natychmiastowe umycie miejsca nałożenia i przerwanie leczenia, jeśli tak zaleci lekarz prowadzący.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Płodność Stosowanie tego produktu leczniczego może odwracalnie hamować spermatogenezę. Ciąża Ten produkt leczniczy przeznaczony jest wyłącznie do stosowania przez mężczyzn. Ten produkt leczniczy nie jest wskazany do stosowania przez kobiety w ciąży z powodu potencjalnego wpływu wirylizującego na płód. Kobiety w ciąży muszą unikać wszelkich kontaktów z miejscami nałożenia tego produktu leczniczego (patrz punkt 4.4). W razie kontaktu należy jak najszybciej umyć wodą z mydłem okolicę skóry narażoną na kontakt. Karmienie piersi? Ten produkt leczniczy nie jest wskazany do stosowania przez kobiety karmiące piersią.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Ten produkt leczniczy nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane a. Streszczenie profilu bezpieczeństwa Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w trakcie stosowania zalecanej dawki tego produktu leczniczego w trakcie badań klinicznych były zaburzenia psychiczne i reakcje skórne w miejscu nałożenia. b. Tabelaryczna lista działań niepożądanych Dane z badań klinicznych Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłoszone w trwającym 182 dni okresie prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby badania klinicznego III fazy dotyczącego produktu Androtop, które występowały częściej w grupie stosującej produkt leczniczy Androtop (n=234) niż w grupie placebo (n=40). Działania niepożądane przedstawiono z użyciem następującej konwencji kategorii częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Działania niepożądane
Tabela 1 Częstotliwość działań niepożądanych w badaniu III fazy produktu leczniczego Androtop Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Działania niepożądane – Zalecane terminy Często (≥1/100; <1/10) Niezbyt często (>1/1 000; <1/100) Zaburzenia psychiczne Objawy emocjonalne* (nagłe zmiany nastroju, zaburzenia afektywne, złość, agresja, niecierpliwość, bezsenność, niezwykłe sny, zwiększenie libido) Zaburzenia naczyniowe Złośliwe nadciśnienie tętnicze, uderzenia gorąca, zapalenie żył Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka, rozdęcie brzucha, ból w jamie ustnej Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Reakcje skórne* (trądzik, łysienie, suchość skóry, zmiany skórne, kontaktowe zapalenie skóry, zmiana koloru włosów, wysypka, nadwrażliwość w miejscu nałożenia, świąd w miejscu nałożenia) Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia, zaburzenia sutka, ból jąder, zwiększona częstotliwość erekcji Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Obrzęk ciastowaty Wyniki badań laboratoryjnych Zwiększenie stężenia PSA, zmniejszenie hematokrytu lub stężenia hemoglobiny * Grupa zdarzeń Ze względu na zawartość alkoholu w tym produkcie leczniczym jego częste nakładanie na skórę może powodować podrażnienia i suchość skóry.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Działania niepożądane
Doświadczenie zebrane po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu Poniższa tabela zawiera działania niepożądane zgłoszone w okresie po uzyskaniu dopuszczenia do obrotu tego produktu leczniczego oprócz innych znanych działań niepożądanych przedstawionych w literaturze po leczeniu testosteronem podawanym doustnie, w iniekcjach lub przezskórnie: Działania niepożądane przedstawiono z użyciem następującej konwencji kategorii częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Działania niepożądane – Zalecane terminy częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) często (≥1/100; <1/10) rzadko (≥1/10 000; <1/1 000) bardzo rzadko (<1/10 000) Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Rak gruczołu krokowego (dane dotyczące ryzyka raka gruczołu krokowego w związku z terapią testosteronową nie są jednoznaczne.) Nowotwór wątroby Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała, zaburzenia elektrolitowe (zatrzymywanie sodu, chlorków, potasu, wapnia, nieorganicznych fosforanów i wody) podczas stosowania dużych dawek i (lub) długotrwałego stosowania Zaburzenia psychiczne Nerwowość, depresja, wrogość Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bezdech senny Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Żółtaczka Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Trądzik, łojotok, łysienie Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Kurcze mięśni Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zastój moczu Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zmiany libido, zwiększona częstotliwość erekcji; terapia dużymi dawkami testosteronu zwykle odwracalnie przerywa lub zmniejsza spermatogenezę, zmniejszając w ten sposób rozmiar jąder; nieprawidłowości prostaty Priapizm Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Duże dawki lub długotrwałe podawanie testosteronu czasami zwiększa występowanie retencji wody i obrzęków; mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Działania niepożądane
Ze względu na zawartość alkoholu w produkcie leczniczym jego częste nakładanie na skórę może powodować podrażnienia i suchość skóry. Badania diagnostyczne Zwiększony hematokryt, zwiększenie liczby krwinek czerwonych, zwiększone stężenie hemoglobiny Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa https://smz.ezdrowie.gov.pl.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Działania niepożądane
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie Objawy W przypadku zaobserwowania klinicznych objawów przedmiotowych i podmiotowych nadmiernego narażenia na androgen należy zmierzyć stężenie testosteronu w surowicy. W zgłoszonych przypadkach przedawkowania tego produktu leczniczego odnotowano również wysypkę w miejscu nałożenia. Postępowanie Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje natychmiastowe umycie miejsca nałożenia i przerwanie leczenia, jeśli tak zaleci lekarz prowadzący.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: androgeny. Kod ATC: G03BA03. Endogenne androgeny wydzielane przez jądra, w tym testosteron, a także jego główny metabolit dihydrotestosteron (DHT), odpowiadają za rozwój zewnętrznych i wewnętrznych narządów płciowych oraz za zachowanie drugorzędowych cech płciowych (stymulacja porostu włosów, obniżenie głosu, rozwój libido). Androgeny wywierają również ogólny wpływ na anabolizm białek, rozwój mięśni szkieletowych i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w obrębie organizmu oraz odpowiadają za zmniejszenie wydalania azotu, sodu, potasu, chlorków, fosforanów i wody z moczem. Testosteron zmniejsza wydzielanie gonadotropin przez przysadkę. Oddziaływanie testosteronu na niektóre narządy docelowe pojawia się po obwodowej konwersji tego hormonu do estradiolu, który z kolei wiąże się z receptorami estrogenowymi w jądrach komórek docelowych, np.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Właściwości farmakodynamiczne
komórek przysadki, komórek tłuszczowych, komórek mózgu, komórek kostnych oraz komórek Leydiga w jądrach.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Przez skórę wchłania się około 1% do 8,5% dawki testosteronu po zastosowaniu tego produktu leczniczego. Po wchłonięciu przez skórę testosteron przenika drogą dyfuzji do krążenia ogólnego, gdzie utrzymuje się jego względnie stałe stężenie w czasie 24-godzinnego cyklu. Stężenie testosteronu we krwi stale się zwiększa, począwszy od pierwszej godziny od jego podania, osiągając stan stacjonarny od drugiego dnia. Dobowe zmiany stężenia testosteronu mają wtedy podobną amplitudę, jak zmiany obserwowane w ramach rytmu okołodobowego wydzielania endogennego testosteronu. Dlatego droga przezskórna pozwala na uniknięcie nagłego zwiększenia stężenia produktu leczniczego we krwi w trakcie jego dystrybucji, typowego w przypadku stosowania produktu leczniczego w iniekcjach. Nie prowadzi to do uzyskania większego niż fizjologiczne stężenia hormonów steroidowych w wątrobie, w przeciwieństwie do doustnej terapii androgenowej.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
Podanie 5 g tego produktu leczniczego prowadzi do średniego zwiększenia stężenia testosteronu w osoczu o około 2,3 ng/ml (8,0 nmol/l). Po zakończeniu leczenia stężenie testosteronu zaczyna się zmniejszać po upływie około 24 godzin od ostatniej dawki. Stężenie to powraca do wartości wyjściowej po upływie około 72 do 96 godzin od podania ostatniej dawki. Najważniejszymi czynnymi metabolitami testosteronu są dihydrotestosteron i estradiol. Testosteron jest wydalany przede wszystkim z moczem w postaci sprzężonych metabolitów testosteronu, a niewielka ilość jest wydalana w postaci niezmienionej z kałem. Na zakończenie trwającego 112 dni okresu leczenia w prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby badaniu klinicznym III fazy, podczas którego występowała możliwość dostosowania dawki tego produktu leczniczego w oparciu o całkowite stężenie testosteronu, u 81,6% (CI 75,1‒87,0%) pacjentów stwierdzono całkowite stężenie testosteronu w zakresie prawidłowym dla młodych mężczyzn z zachowaną czynnością gonad (300‒1 000 ng/dl).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
U pacjentów stosujących ten produkt leczniczy codziennie średnie (±SD) dobowe stężenie testosteronu w dniu 112 (Cav) wynosiło 561 (±259) ng/dl, średnia wartość Cmax wynosiła 845 (±480) ng/dl, a średnia wartość Cmin wynosiła 334 (±155) ng/dl. Odpowiadające im stężenia w dniu 182 (okres prowadzony metodą podwójnie ślepej próby) wynosiły Cav 536 (±236) ng/dl, średnia wartość Cmax 810 (±497) ng/dl i średnia wartość Cmin 330 (±147) ng/dl. Na zakończenie trwającego 264 dni okresu leczenia w otwartym badaniu klinicznym III fazy, podczas którego występowała możliwość dostosowania dawki tego produktu leczniczego w oparciu o całkowite stężenie testosteronu, u 77 % (CI 69,8‒83,2%) pacjentów stwierdzono całkowite stężenie testosteronu w zakresie prawidłowym dla młodych mężczyzn z zachowaną czynnością gonad (300‒1 000 ng/dl).
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
U pacjentów stosujących ten produkt leczniczy codziennie średnie (±SD) dobowe stężenie testosteronu w dniu 266 (Cav) wynosiło 459 (±218) ng/dl, średnia wartość Cmax wynosiła 689 (±414) ng/dl, a średnia wartość Cmin wynosiła 305 (±121) ng/dl. Odpowiadające im stężenia w dniu 364 (przedłużony etap otwarty) wynosiły Cav 454 (±193) ng/dl, średnia wartość Cmax 698 (±382) ng/dl i średnia wartość Cmin 302 (±126) ng/dl.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie W badaniach in vitro z zastosowaniem modelu mutacji powrotnych (test Amesa) oraz z zastosowaniem komórek jajnika chomika chińskiego stwierdzono, że testosteron nie wykazuje właściwości mutagennych. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano związek pomiędzy terapią androgenową i rozwojem niektórych nowotworów. Dane z doświadczeń na szczurach wykazały zwiększoną częstość występowania raka gruczołu krokowego po leczeniu testosteronem. Wiadomo, że hormony płciowe ułatwiają rozwój niektórych nowotworów wywoływanych przez znane kancerogeny. Nie stwierdzono powiązania pomiędzy tymi odkryciami i rzeczywistym ryzykiem u ludzi. U szczurów, psów i zwierząt z rzędu naczelnych po podaniu egzogennego testosteronu zgłaszano zaburzenia spermatogenezy, które były odwracalne po zaprzestaniu leczenia.
CHPL leku Androtop, Żel przezskórny, 16,2 mg/g
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Izopropylu mirystynian Etanol 96% Karbomer 980 Sodu wodorotlenek Woda oczyszczona 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy. 6.3 Okres ważności 3 lata. 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania produktu leczniczego. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Pojemnik wielodawkowy (składający się ze zbiorniczka z polipropylenu z torebką wyłożoną LDPE) z pompką dozującą, zawierający 88 g żelu, dostarczający co najmniej 60 dawek. Wielkość opakowania: 1 pojemnik w tekturowym pudełku Dostępne w opakowaniach zawierających 1, 2, 3 lub 6 pojemników Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie. 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Bez specjalnych wymagań.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Testavan, 20 mg/g, żel przezskórny 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jeden gram żelu zawiera 20 mg testosteronu. Jedno uruchomienie pompki dozującej uwalnia 1,15 g (1,25 ml) żelu, co odpowiada 23 mg testosteronu. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 1 g żelu zawiera 0,2 g glikolu propylenowego. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Żel przezskórny. Jednorodny, półprzezroczysty, lekko opalizujący żel.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Testosteronowa terapia zastępcza w hipogonadyzmie dorosłych mężczyzn, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony objawami klinicznymi i badaniami biochemicznymi.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Dorośli mężczyźni Zalecana dawka początkowa produktu leczniczego Testavan wynosi 23 mg testosteronu (1 uruchomienie pompki dozującej) jeden raz na dobę. Aby zapewnić prawidłowe dawkowanie, należy okresowo oznaczać stężenie testosteronu w surowicy krwi i dostosowywać dawkę w celu utrzymania stężenia testosteronu w surowicy krwi na poziomie eugonadalnym (patrz punkt 4.4). Pomiaru stężenia testosteronu w surowicy krwi należy dokonywać 2 – 4 godziny po zastosowaniu produktu, około 14. i 35. dnia po rozpoczęciu leczenia lub po dostosowaniu dawki. Jeśli stężenie testosteronu w surowicy krwi jest mniejsze niż 17,3 nmol/l (500 ng/dl), dawkę dobową produktu leczniczego Testavan można zwiększyć o 1 uruchomienie pompki dozującej. Jeśli stężenie testosteronu w surowicy krwi jest większe niż 36,4 nmol/l (1050 ng/dl), dawkę dobową produktu leczniczego Testavan można zmniejszyć o 1 uruchomienie pompki dozującej.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dawkowanie
Dostosowywanie dawki powinno opierać się na stężeniu testosteronu w surowicy krwi oraz obecności podmiotowych i przedmiotowych objawów związanych z niedoborem testosteronu. Osoby w podeszłym wieku Taka sama dawka jak dla dorosłych. Jednak należy brać pod uwagę, że fizjologicznie stężenia testosteronu ulegają zmniejszeniu wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4). Maksymalna zalecana dawka Maksymalna zalecana dawka wynosi 69 mg testosteronu na dobę, co odpowiada 3 uruchomieniom pompki dozującej. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby Nie podejmowano specjalnych badań w celu wykazania skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tego produktu leczniczego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Z tego względu testosteronową terapię zastępczą należy stosować w tej grupie pacjentów z zachowaniem ostrożności (patrz punkt 4.4).
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dawkowanie
Po leczeniu produktem leczniczym Testavan stężenia testosteronu są podobne u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek w porównaniu do pacjentów z normalną czynnością nerek (patrz punkt 5.2). Kobiety Testavan nie jest wskazany do stosowania u kobiet. Dzieci i młodzież Testavan nie jest wskazany do stosowania u dzieci i nie był poddawany ocenie klinicznej u mężczyzn w wieku poniżej 18 lat. Sposób podawania Podanie przezskórne Testavan jest żelem, który należy nakładać na górną część ramienia i bark za pomocą aplikatora. Należy pouczyć pacjentów, aby nie nakładali produktu leczniczego Testavan palcami ani rękami. Przygotowanie (napełnienie) nowej pompki dozującej W celu zapewnienia prawidłowego dawkowania należy pouczyć pacjenta, aby przed pierwszym użyciem każdej nowej pompki dozującej napełnił ją poprzez wciskanie do końca głowicy pompki dozującej nad papierową chusteczką do czasu, aż pojawi się żel.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dawkowanie
Pierwszą porcję żelu należy odrzucić, a papierową chusteczkę wyrzucić z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Podawanie Testavan należy nakładać za pomocą aplikatora raz na dobę mniej więcej w tym samym czasie, najlepiej rano, na czystą, suchą, nienaruszoną skórę górnej części ramienia i barku. Jeśli Testavan nakładany jest na skórę brzucha lub uda, ilość wchłanianego testosteronu jest mniejsza i dlatego nie zaleca się zmiany miejsca nakładania żelu (patrz punkt 5.2). W celu nałożenia żelu należy zdjąć osłonkę aplikatora i wcisnąć jeden raz do końca głowicę pompki dozującej nad główką aplikatora. Należy pouczyć pacjenta, żeby za jednym razem podawał na główkę aplikatora tylko jedną dawkę żelu (jedno uruchomienie pompki dozującej). Żel należy rozprowadzić aplikatorem równomiernie na możliwie największej powierzchni górnej części ramienia i barku, uważając, aby nie dostał się na skórę rąk.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dawkowanie
Jeśli do uzyskania dawki dobowej potrzeba więcej niż jednego uruchomienia pompki dozującej, należy powtórzyć procedurę dla drugiego ramienia i barku. Dawka i Metoda podawania 23 mg (1 wciśnięcie pompki dozującej) – Zastosować jedną dawkę na górną część ramienia i bark. 46 mg (2 wciśnięcia pompki dozującej) – Zastosować jedną dawkę na górną część ramienia i bark. Powtórzyć procedurę, aby zastosować jedną dawkę na górną część drugiego ramienia i barku. 69 mg (3 wciśnięcia pompki dozującej) – Zastosować jedną dawkę na górną część ramienia i bark. Powtórzyć procedurę, aby zastosować jedną dawkę na górną część drugiego ramienia i barku. Powtórzyć ponownie procedurę, aby zastosować jedną dawkę na górną część pierwszego ramienia i barku. Czyszczenie aplikatora Po użyciu, aplikator należy oczyścić papierową chusteczką i z powrotem nałożyć osłonkę zabezpieczającą na główkę aplikatora.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dawkowanie
Użytą papierową chusteczkę należy wyrzucić z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, a produkt przechowywać w bezpiecznym miejscu niedostępnym dla dzieci. Po podaniu Należy pouczyć pacjenta, aby w przypadku dotknięcia żelu rękami podczas jego nakładania dokładnie umył ręce wodą z mydłem natychmiast po nałożeniu produktu leczniczego Testavan. Należy pouczyć pacjenta, aby przed nałożeniem odzieży odczekał, aż miejsca nałożenia żelu całkowicie wyschną. Pacjentowi należy zalecić odczekanie co najmniej 2 godziny przed prysznicem, kąpielą lub pływaniem, aby zapobiec zmniejszeniu wchłaniania testosteronu (patrz punkt 4.4). Cały czas należy nosić ubrania zakrywające miejsca nałożenia żelu, aby zapobiec przypadkowemu przeniesieniu żelu na inne osoby.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Nadwrażliwość na substancję czynną, glikol propylenowy lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Rak piersi lub gruczołu krokowego, lub podejrzenie raka piersi lub gruczołu krokowego.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Testavan należy stosować tylko wówczas, gdy rozpoznano hipogonadyzm i jeśli przed rozpoczęciem leczenia wykluczono inną etiologię odpowiedzialną za występujące objawy. Przed rozpoczęciem jakiejkolwiek testosteronowej terapii zastępczej, w tym leczenia produktem Testavan, niedobór testosteronu powinien przejawiać się wyraźnymi objawami klinicznymi (regresją drugorzędowych cech płciowych, zmianą w składzie ciała, osłabieniem, obniżeniem libido, zaburzeniami erekcji itd.) i powinien być potwierdzony dwoma oddzielnymi oznaczeniami testosteronu we krwi. Przed rozpoczęciem testosteronowej terapii zastępczej wszyscy pacjenci muszą zostać poddani dokładnym badaniom, aby wykluczyć ryzyko istniejącego raka gruczołu krokowego. U pacjentów poddawanych leczeniu testosteronem konieczne jest staranne i regularne kontrolowanie stanu gruczołu krokowego i piersi przy użyciu zalecanych metod [badanie palpacyjne przez odbyt oraz oznaczanie stężenia antygenu swoistego dla gruczołu krokowego (ang.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Prostatic Specific Antigen – PSA) w surowicy], co najmniej raz w roku. U pacjentów w podeszłym wieku i pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka (z czynnikami klinicznymi lub rodzinnymi) kontrolę taką należy przeprowadzać co najmniej dwa razy w roku. Należy monitorować stężenie testosteronu w punkcie początkowym i regularnie podczas leczenia. Lekarze powinni dostosowywać dawkowanie indywidualnie, aby zapewnić utrzymanie stężenia testosteronu na poziomie eugonadalnym. Niektóre objawy kliniczne, takie jak drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała i długotrwałe lub częste erekcje, mogą wskazywać na nadmierny wpływ androgenu na organizm i wymagać dostosowania dawkowania. Androgeny mogą przyspieszać rozwój bezobjawowego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Testavan należy stosować ostrożnie u pacjentów z rakiem obarczonych ryzykiem wystąpienia hiperkalcemii i związanej z nią hiperkalciurii, ze względu na przerzuty do kości.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
U pacjentów tych zaleca się regularne kontrolowanie stężenia wapnia w surowicy. Testavan nie jest przeznaczony do leczenia niepłodności lub impotencji u mężczyzn. Doświadczenie dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania produktu leczniczego Testavan u pacjentów w wieku powyżej 65 lat jest ograniczone. Aktualnie nie ma konsensusu co do specyficznych dla wieku wartości referencyjnych dla testosteronu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy zmniejsza się wraz z wiekiem. Testosteron może powodować zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi i dlatego produkt leczniczy Testavan należy stosować z zachowaniem ostrożności u mężczyzn z nadciśnieniem. U pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek lub chorobą niedokrwienną serca, leczenie testosteronem może spowodować poważne powikłania w postaci obrzęków, przebiegających z zastoinową niewydolnością serca lub bez niej. W takim przypadku należy natychmiast przerwać leczenie.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Zaburzenia krzepnięcia: Należy zachować ostrożność podczas stosowania testosteronu u pacjentów z trombofilią lub czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), ponieważ wyniki badań po dopuszczeniu do obrotu i publikowane dane wykazały występowanie u tych pacjentów podczas leczenia testosteronem incydentów zakrzepowych (np. zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy w oku). U pacjentów z trombofilią notowano przypadki VTE nawet podczas leczenia przeciwzakrzepowego, dlatego po wystąpieniu pierwszego zdarzenia zakrzepowego należy dokładnie ocenić zasadność kontynuacji leczenia testosteronem. Jeśli leczenie to będzie kontynuowane, należy podjąć dalsze środki w celu zminimalizowania indywidualnego ryzyka VTE. Testosteron należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, padaczką i migreną, ponieważ choroby te mogą ulec nasileniu.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Publikowane są doniesienia o zwiększonym ryzyku bezdechu sennego u mężczyzn z hipogonadyzmem leczonych estrami testosteronu, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość lub przewlekła choroba układu oddechowego. Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja w miejscu podania leku, należy dokonać oceny leczenia i w razie potrzeby przerwać stosowanie leku. U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: hemoglobinę i hematokryt, testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy. Produktu leczniczego Testavan nie należy stosować u kobiet ze względu na możliwe działania wirylizujące. Ponieważ mycie po nałożeniu produktu leczniczego Testavan zmniejsza stężenie testosteronu, należy pouczyć pacjentów, aby nie myli się ani nie brali prysznica przez co najmniej 2 godziny po nałożeniu produktu leczniczego Testavan.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Gdy mycie następuje w okresie do 2 godzin po nałożeniu żelu, wchłanianie testosteronu może być zmniejszone. Testavan zawiera glikol propylenowy, który może podrażniać skórę. 6 Testaven zawiera etanol. Ten lek zawiera 538,70 mg alkoholu (etanolu) w każdej dawce zawierającej 1,15 g żelu co jest równoważne 468,40 mg/g (46.84 % w/w). Może powodować pieczenie uszkodzonej skóry. Produkty na bazie alkoholu, w tym Testavan, są łatwopalne; dlatego należy unikać ognia, płomienia i palenia papierosów do czasu, aż żel wyschnie. Możliwość przeniesienia Jeśli nie zostaną zachowane środki ostrożności, żel z testosteronem może zostać przeniesiony na inne osoby poprzez bezpośredni kontakt cielesny, powodując zwiększenie stężenia testosteronu w surowicy i możliwość wystąpienia działań niepożądanych [np. wzrost włosów na twarzy i (lub) ciele, trądzik, pogłębienie barwy głosu, zaburzenia cyklu miesiączkowego] w przypadku powtarzanego kontaktu (nieumyślna androgenizacja).
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Lekarz powinien dokładnie poinformować pacjenta o ryzyku przeniesienia testosteronu oraz przekazać instrukcje dotyczące bezpieczeństwa (patrz poniżej). Produktu leczniczego Testavan nie należy przepisywać pacjentom z dużym ryzykiem nieprzestrzegania zaleceń dotyczących zasad bezpieczeństwa (np. z ciężkim alkoholizmem, uzależnieniem od narkotyków, ciężkimi zaburzeniami psychicznymi). Przeniesienia unika się, nosząc ubranie zakrywające miejsca aplikacji leku lub biorąc prysznic przed kontaktem z inną osobą. W związku z tym zaleca się następujące środki ostrożności: Dla pacjenta: używać do nakładania żelu aplikatora a nie rąk, aby zmniejszyć ryzyko wtórnej ekspozycji na testosteron, w razie dotknięcia żelu rękami w trakcie jego nakładania, należy dokładnie umyć ręce wodą z mydłem po nałożeniu żelu, zakryć miejsca aplikacji ubraniem po wyschnięciu nałożonego żelu, wziąć prysznic przed wystąpieniem sytuacji, w której przewiduje się kontakt cielesny z inną osobą.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Dla osób, które nie są leczone produktem leczniczym Testavan: w razie kontaktu z miejscem aplikacji żelu, które nie zostało umyte lub zakryte ubraniem, jak najszybciej umyć skórę wodą z mydłem w miejscach, na które testosteron mógł być przeniesiony. zgłosić wystąpienie objawów nadmiernego wpływu androgenu na organizm, takich jak trądzik lub zmiany w owłosieniu. W celu poprawienia bezpieczeństwa partnerki należy pouczyć pacjenta, aby nosił podczas kontaktu płciowego podkoszulek zakrywający miejsce nałożenia leku, lub aby wziął prysznic przed stosunkiem płciowym. Ponadto, zaleca się noszenie podkoszulka zakrywającego miejsce nałożenia leku podczas kontaktów z dziećmi, aby uniknąć skażenia skóry dziecka. Kobiety w ciąży muszą unikać jakiegokolwiek kontaktu z miejscami nałożenia produktu leczniczego Testavan. W przypadku, gdy partnerka jest w ciąży, pacjent musi ze wzmożoną uwagą przestrzegać środków ostrożności dotyczących stosowania leku (patrz punkt 4.6).
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Specjalne środki ostrozności
Należy ostrzec pacjentów, aby zminimalizowali stosowanie balsamów do ciała i produktów ochrony przeciwsłonecznej w miejscu aplikacji, w trakcie i zaraz po zastosowaniu żelu Testavan. Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych: Androgeny mogą zmniejszać stężenie globulin wiążących tyroksynę, powodując zmniejszenie stężenia tyroksyny całkowitej (T4) w surowicy i zwiększenie wychwytu żywicowego trójjodotyroniny (T3) i T4. Stężenie wolnych hormonów tarczycy pozostaje niezmienione i nie stwierdza się klinicznych oznak zaburzeń czynności tarczycy.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Gdy androgeny stosuje się jednocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi, działanie przeciwzakrzepowe może się nasilać. Pacjenci otrzymujący doustne leki przeciwzakrzepowe wymagają ścisłego monitorowania ich wystandaryzowanego współczynnika czasu protrombinowego (ang. International Normalized Ratio – INR), szczególnie w okresie rozpoczynania i kończenia terapii androgenem. Jednoczesne podawanie testosteronu z hormonem adrenokortykotropowym (ACTH) lub kortykosteroidami może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia obrzęków; dlatego leki te należy podawać ostrożnie, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, nerek lub wątroby. U pacjentów leczonych androgenami, u których po terapii zastępczej dochodzi do normalizacji stężenia testosteronu w osoczu, może nastąpić poprawa wrażliwości na insulinę. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji z balsamem do ciała i produktami ochrony przeciwsłonecznej.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Testavan jest wskazany do stosowania wyłącznie u mężczyzn. Nie przeprowadzono badań klinicznych produktu leczniczego Testavan w celu oceny płodności u mężczyzn. Testavan może powodować odwracalną supresję spermatogenezy (patrz punkt 5.3). Kobiety w ciąży powinny unikać kontaktu skóry z miejscami nałożenia produktu leczniczego Testavan (patrz punkt 4.4). W przypadku, gdy nieumyta lub niezakryta ubraniem skóra, na którą nałożono produkt leczniczy Testavan, wejdzie w bezpośredni kontakt ze skórą kobiety w ciąży, całą okolicę kontaktu na skórze kobiety należy natychmiast umyć wodą z mydłem. Testosteron może powodować wirylizację płodu.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Testavan nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane a. Podsumowanie profilu bezpieczeństwa Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych 2 fazy i 3 fazy trwających do 9 miesięcy były reakcje w miejscu podania (4%), w tym wysypka, rumień, świąd, zapalenie skóry, suchość skóry i podrażnienie skóry. Większość tych reakcji miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego. b. Tabelaryczne podsumowanie działań niepożądanych Działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych produktu leczniczego Testavan 2 fazy i 3 fazy wymienione są w tabeli poniżej. Wszystkie zgłoszone działania niepożądane o prawdopodobnym związku z leczeniem wymienione są według klasyfikacji układów i narządów oraz zgodnie z następującą częstością: często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100).
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Działania niepożądane
Działania niepożądane związane ze stosowaniem produktu leczniczego Testavan zgłoszone podczas badań klinicznych w więcej niż jednym przypadku (N=379) Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Często (≥ 1/100 do < 1/10) Niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100) Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu aplikacji leku (w tym wysypka, rumień, świąd, zapalenie skóry, suchość skóry i podrażnienie skóry) Badania diagnostyczne Zwiększone stężenie trójglicerydów/hipertriglicerydemia, zwiększone stężenie PSA, zwiększony hematokryt Zwiększone stężenie hemoglobiny Zaburzenia naczyniowe nadciśnienie Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Zgodnie z danymi z piśmiennictwa i spontanicznych doniesień dotyczących testosteronu w postaci żelu, inne znane działania niepożądane wymienione są w tabeli poniżej: Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Działania niepożądane – Preferowany termin Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Policytemia, niedokrwistość Zaburzenia psychiczne: Bezsenność, depresja, niepokój, agresja, nerwowość, wrogość Zaburzenia układu nerwowego: Ból głowy, zawroty głowy, parestezje Zaburzenia naczyniowe: Uderzenia gorąca (rozszerzenie naczyń krwionośnych), zakrzepica żył głębokich Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: Duszność, bezdech we śnie Zaburzenia żołądka i jelit: Nudności Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Różne reakcje skórne, w tym trądzik, łojotok, łysienie, pocenie się, nadmierne owłosienie Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Ból mięśniowo-szkieletowy, skurcze mięśni Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Problemy z oddawaniem moczu, niedrożność dróg moczowych Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: Ginekomastia, nasilona erekcja, zaburzenia jąder, oligospermia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, zmiany popędu płciowego (leczenie dużymi dawkami testosteronu często odwracalnie przerywa lub zmniejsza spermatogenezę, zmniejszając w ten sposób wielkość jąder; testosteronowa terapia zastępcza hipogonadyzmu może w rzadkich przypadkach powodować trwałe, bolesne erekcje (priapizm), zaburzenia gruczołu krokowego, raka gruczołu krokowego*) Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Osłabienie, złe samopoczucie, reakcje w miejscu podania Wysokie dawki lub długotrwałe podawanie testosteronu zwiększa czasem występowanie zatrzymywania wody w organizmie i obrzęków; mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Działania niepożądane
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała, zwiększone stężenie PSA, zwiększony hematokryt, zwiększona liczba krwinek czerwonych, zwiększone stężenie hemoglobiny Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmiany stężeń elektrolitów (retencja sodu, chlorków, potasu, wapnia, nieorganicznych fosforanów i wody) podczas leczenia dużymi dawkami i (lub) długotrwałego leczenia. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Żółtaczka i nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby *) Dane dotyczące ryzyka raka gruczołu krokowego w związku z terapią testosteronem są niejednoznaczne. Z uwagi na zawartość alkoholu, częste nakładanie produktu leczniczego na skórę może powodować podrażnienie i suchość skóry. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Działania niepożądane
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Aleje Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel: +48 22 49 21 301, Fax: +48 22 49 21 309, e-mail:ndl@urpl.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie W badaniach klinicznych nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania produktu leczniczego Testavan. Objawy Objawy kliniczne, takie jak drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała, wydłużone lub częste erekcje, mogą wskazywać na nadmierną ekspozycję na androgen i dlatego należy dokonywać pomiaru stężenia testosteronu w surowicy krwi. Leczenie Leczenie przedawkowania obejmuje odstawienie produktu leczniczego Testavan i odpowiednie leczenie objawowe i podtrzymujące.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: Androgeny, kod ATC: G03B A03 Testosteron i dihydrotestosteron (DHT), endogenne androgeny, odpowiadają za prawidłowy wzrost i rozwój męskich narządów płciowych oraz za zachowanie drugorzędowych cech płciowych. W efekcie następuje wzrost i dojrzewanie gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych, penisa i moszny; rozwój męskiego typu owłosienia na twarzy, klatce piersiowej, okolicy pachowej i łonowej; powiększenie krtani, pogrubienie strun głosowych, zmiany w umięśnieniu i rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej. Niewystarczające wydzielanie testosteronu wynikające z niewydolności jąder, patologii w obrębie przysadki mózgowej, niedoboru gonadotropin lub hormonu uwalniającego hormon luteinizujący, powoduje hipogonadyzm oraz małe stężenie testosteronu w surowicy.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakodynamiczne
Objawy związane z małą ilością testosteronu obejmują zmniejszony popęd seksualny z impotencją lub bez impotencji, uczucie zmęczenia, utratę masy mięśniowej, nastrój depresyjny oraz regresję drugorzędowych cech płciowych. Przywrócenie stężenia testosteronu do prawidłowych wartości może doprowadzić w miarę upływu czasu do poprawy masy mięśniowej, nastroju, pożądania seksualnego, libido i funkcji seksualnych, w tym sprawności seksualnej i liczby spontanicznych erekcji. Podczas podawania egzogennego testosteronu zdrowym mężczyznom uwalnianie endogennego testosteronu może ulec zmniejszeniu poprzez hamowanie zwrotne przysadkowego hormonu luteinizującego (LH). Przy dużych dawkach egzogennych androgenów osłabieniu może ulegać także spermatogeneza przez hamowanie wydzielania hormonu folikulotropowego (FSH). Podawanie androgenów powoduje retencję sodu, azotu, potasu, fosforu oraz zmniejszenie wydalania wapnia z moczem.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakodynamiczne
Istnieją doniesienia, że androgeny zwiększają anabolizm białek oraz zmniejszają katabolizm białek. Bilans azotowy poprawia się tylko przy wystarczającym spożyciu kalorii i białka. Istnieją doniesienia, że androgeny pobudzają wytwarzanie krwinek czerwonych poprzez zwiększenie produkcji erytropoetyny.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Testavan dostarcza fizjologiczne ilości testosteronu, które zapewniają stężenie krążącego testosteronu podobne do prawidłowego stężenia u zdrowych mężczyzn (tj. 300 – 1050 ng/dl). Testavan oceniano w wieloośrodkowym, otwartym, 120-dniowym badaniu klinicznym III fazy (badanie 000127), obejmującym 159 mężczyzn z hipogonadyzmem w wieku od 18 do 75 lat (średni wiek 54,1 lat), w tym 77% mężczyzn rasy białej, 20% rasy czarnej, 2% rasy azjatyckiej i 1% rasy mieszanej. W badaniu III fazy, na końcu 90-dniowego okresu leczenia, podczas którego dawkę produktu leczniczego Testavan można było zwiększać w oparciu o całkowite stężenie testosteronu, 76,1% mężczyzn miało średnie stężenie testosteronu obserwowane przez okres 24 godzin (Cavg) na poziomie eugonadalnym (300 – 1050 ng/dl). Profil średniego stężenia testosteronu w 90. dniu przedstawiony jest na Wykresie 1, natomiast parametry farmakokinetyczne testosteronu całkowitego w 90.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
dniu podsumowane są dla każdej dawki produktu leczniczego Testavan w Tabeli 1. Wykres 1. Średnie (±SD) stężenie testosteronu w surowicy w 90. dniu po dostosowaniu dawki produktu leczniczego Testavan Tabela 1. Parametry farmakokinetyczne testosteronu całkowitego w 90. dniu badania po dostosowaniu dawki, badanie 000127 pełna analiza Testavan Dawka w 90. dniu N Cmin (ng/dl) Średnie ±SD Cavg (ng/dl) Średnie ±SD Cmax (ng/dl) Średnie ±SD Tmax (h) Mediana 23 mg 5 191 ± 49 368 ± 121 721 ± 254 4,02 46 mg 45 277 ± 140 506 ± 207 1228 ± 640 2,02 69 mg 89 229 ± 82 438 ± 164 1099 ± 595 2,08 Cmin: minimalne stężenie; Cavg: średnie stężenie w ciągu 24 godzin; Cmax: maksymalne stężenie; Tmax: czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia; SD: odchylenie standardowe Wchłanianie Testavan zapewnia przezskórne dostarczanie testosteronu, z medianą Tmax wynoszącą około 2-4 godziny po podaniu.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
Stężenia całkowitego testosteronu powracają do wartości sprzed podania dawki po około 12 godzinach po podaniu, i nie dochodzi do akumulacji po codziennym podawaniu przez 10 dni. Aplikacja żelu na skórę górnej części ramienia i barku prowadzi do uzyskania większego stężenia testosteronu w surowicy w porównaniu do aplikacji na skórę brzucha lub wewnętrznej strony uda. Średnie Cmax wynosiło odpowiednio 926, 451 i 519 ng/dL, a średnie Cavg odpowiednio 557, 372 i 395 ng/dL. Wyniki badania 2 fazy pokazują, że stężenie całkowitego testosteronu zwiększało się wraz ze zwiększaniem dawki po codziennym stosowaniu 23, 46 i 69 mg produktu leczniczego Testavan. Dystrybucja Krążący testosteron występuje w surowicy przeważnie w postaci związanej z globuliną wiążącą hormony płciowe (ang. sex hormone-binding globulin, SHBG) i albuminami. Związana z albuminą frakcja testosteronu łatwo dysocjuje z kompleksu z albuminą i jest uważana za frakcję aktywną biologicznie.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
Frakcja testosteronu związana z SHBG nie jest uważana za frakcję aktywną biologicznie. Około 40% testosteronu w osoczu jest związane z SHBG, 2% pozostaje w postaci niezwiązanej (wolnej), a pozostała część jest związana z albuminami i innymi białkami. Metabolizm W piśmiennictwie podawane są bardzo zróżnicowane wartości okresu półtrwania testosteronu, w zakresie od 10 do 100 minut. Testosteron jest metabolizowany do różnych 17-ketosteroidów dwiema różnymi drogami. Głównymi aktywnymi metabolitami testosteronu są estradiol i dihydrotestosteron (DHT). Eliminacja Około 90% testosteronu podanego domięśniowo jest wydalane z moczem w postaci koniugatów testosteronu i jego metabolitów z kwasem glukuronowym i siarkowym; około 6% dawki jest wydalane z kałem, głównie w postaci niesprzężonej. Wpływ kąpieli pod prysznicem Kąpiel pod prysznicem 1 i 2 godziny po zastosowaniu produktu leczniczego Testavan, zmniejszała Cavg odpowiednio o 19,2% i 14,3% w porównaniu z pacjentami, którzy nie brali prysznica po zastosowaniu produktu leczniczego Testavan.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Właściwości farmakokinetyczne
Kąpiel pod prysznicem 6 godzin po zastosowaniu produktu leczniczego Testavan nie powodowała zmniejszenia Cavg. Czynność nerek Cavg i Cmax testosteronu było podobne u pacjentów z prawidłową czynnością nerek i u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek. Brak danych dotyczących pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Badania toksykologiczne nie ujawniły innych działań niż te, które można wyjaśnić na podstawie profilu hormonalnego produktu leczniczego Testavan. Badania płodności u gryzoni i naczelnych wykazały, że leczenie testosteronem może upośledzać płodność samców poprzez hamowanie spermatogenezy w sposób zależny od dawki. W badaniach in vitro z zastosowaniem modelu mutacji powrotnych (test Amesa) lub linii komórek jajnika chomika chińskiego stwierdzono, że testosteron nie ma działania mutagennego. U zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano związek między leczeniem androgenami i niektórymi postaciami raka. Dane z badań na szczurach wykazały zwiększoną częstość występowania raka gruczołu krokowego po leczeniu testosteronem. Wiadomo, że hormony płciowe ułatwiają rozwój pewnych typów nowotworów wywoływanych przez znane czynniki rakotwórcze. Nie stwierdzono powiązania pomiędzy tymi ustaleniami a rzeczywistym ryzykiem u ludzi.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Etanol (96%) Glikol propylenowy Glikolu dietylenowego monoetylowy eter Karbomer 980 Trolamina Disodu edetynian Woda oczyszczona 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie dotyczy. 6.3 Okres ważności 3 lata 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Brak specjalnych zaleceń dotyczących temperatury przechowywania produktu leczniczego. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Testavan dostarczany jest w pojemniku wielokrotnego dawkowania składającym się z pompki dozującej z laminowanym woreczkiem foliowym w butelce i jest dostarczany z aplikatorem lub bez aplikatora z higienicznym wieczkiem. Pompki dozujące bez aplikatorów nasadek będą wyposażone w dodatkową pokrywę na górze głowicy pompki. Pompka zbudowana jest z polipropylenu, monomeru etylenowo-propylenowo-dienowego i stali nierdzewnej, a woreczek jest laminatem polietylenu/tereftalanu polietylenu/aluminium/polietylenu umieszczonym w sztywnej butelce z polipropylenu.
CHPL leku Testavan, Żel przezskórny, 20 mg/g
Dane farmaceutyczne
Produkt dostępny jest w opakowaniu z jednym pojemnikiem lub trzema (3×1) pojemnikami wielokrotnego dawkowania. Jedna pompka dozująca zawiera 85,5 g żelu Testavan i umożliwia podanie 56 odmierzonych dawek. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie. 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Testosterone Undecanoate EVER Pharma, 250 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każdy mililitr roztworu do wstrzykiwań zawiera 250 mg testosteronu undekanonianu, co odpowiada 157,9 mg testosteronu. Każda ampułka/fiolka z 4 mL roztworu do wstrzykiwań zawiera 1000 mg testosteronu undekanonianu, co odpowiada 631,5 mg testosteronu. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 2000 mg benzylu benzoesanu na ampułkę/fiolkę. Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Roztwór do wstrzykiwań Jasnożółty do żółtego roztwór olejowy.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Wskazania do stosowania
4.1 Wskazania do stosowania Testosteronowa terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne (patrz punkt 4.4).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dawkowanie
4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Jedną ampułkę/fiolkę produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma (odpowiadającą 1000 mg testosteronu undekanonianu) wstrzykuje się co 10 do 14 tygodni. Wstrzyknięcia wykonywane z taką częstością pozwalają utrzymać wystarczające stężenie testosteronu i nie prowadzą do kumulacji. Rozpoczęcie leczenia Przed rozpoczęciem leczenia i we wstępnej jego fazie należy oznaczać stężenie testosteronu w surowicy krwi. W zależności od stężenia testosteronu w surowicy krwi i objawów klinicznych, pierwszą przerwę między wstrzyknięciami można skrócić do minimalnie 6 tygodni, przy zalecanych przerwach od 10 do 14 tygodni w leczeniu podtrzymującym. Po takiej dawce nasycającej można szybciej uzyskać wystarczające stężenie testosteronu w stanie stacjonarnym. Leczenie podtrzymujące i indywidualizacja leczenia Przerwy między wstrzyknięciami powinny się mieścić w zalecanym zakresie od 10 do 14 tygodni.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dawkowanie
Podczas leczenia podtrzymującego należy uważnie monitorować stężenia testosteronu w surowicy krwi. Zaleca się regularne oznaczanie stężeń testosteronu w surowicy krwi. Oznaczenia należy wykonywać pod koniec przerwy między wstrzyknięciami, oceniając objawy kliniczne. Stężenia testosteronu powinny się mieścić w dolnej jednej trzeciej zakresu normy. Stężenia poniżej zakresu normy wskazują na potrzebę skrócenia przerwy między wstrzyknięciami. W przypadku wysokich stężeń w surowicy krwi można rozważyć wydłużenie przerw. Szczególne grupy pacjentów Dzieci i młodzież Produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma nie należy stosować u dzieci i młodzieży. Brak dostępnych danych klinicznych u mężczyzn w wieku poniżej 18 lat (patrz punkt 4.4). Pacjenci w podeszłym wieku Na podstawie ograniczonych danych dotyczących stosowania testosteronu undekanonianu u pacjentów w podeszłym wieku, wnioskuje się, że nie ma potrzeby zmiany dawkowania (patrz punkt 4.4).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dawkowanie
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Nie przeprowadzono badań u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Stosowanie produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma jest przeciwwskazane u pacjentów z nowotworem wątroby występującym obecnie lub w przeszłości (patrz punkt 4.3). Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Nie przeprowadzono badań u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Sposób podawania Podanie domięśniowe. Wstrzyknięcia należy wykonywać bardzo powoli (przez dwie minuty). Produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma jest przeznaczony wyłącznie do wstrzykiwań domięśniowych. Należy zadbać, aby wstrzykiwać produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma głęboko do mięśnia pośladkowego, zachowując zwykłe środki ostrożności jak przy podawaniu domięśniowym. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie podać produktu leczniczego donaczyniowo (patrz punkt 4.4, sekcja „Sposób podawania”).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dawkowanie
Zawartość ampułki/fiolki powinna zostać wstrzyknięta domięśniowo natychmiast po jej otwarciu. (Dla ampułki patrz punkt 6.6 “Wskazówki dotyczące przygotowania/otwierania ampułki OPC (One-Point-Cut)”).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Przeciwwskazania
4.3 Przeciwwskazania Stosowanie produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma jest przeciwwskazane u mężczyzn: z rakiem gruczołu krokowego zależnym od androgenów oraz rakiem gruczołu sutkowego, z nowotworami wątroby występującymi obecnie lub w przeszłości, z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (patrz punkt 6.1). Stosowanie produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma jest przeciwwskazane u kobiet.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma u dzieci i młodzieży. Produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma należy stosować tylko wtedy, gdy przed rozpoczęciem leczenia wykazano hipogonadyzm (hiper- lub hipogonadotropowy) i wykluczono inną etiologię objawów. Na niedobór testosteronu powinny jasno wskazywać objawy kliniczne (regresja drugorzędowych cech płciowych, zmiana budowy ciała, astenia, osłabienie libido, zaburzenia erekcji, itp.); należy go potwierdzić dwoma niezależnymi pomiarami stężenia testosteronu we krwi. Osoby w podeszłym wieku Istnieje ograniczone doświadczenie dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania testosteronu undekanonianu u pacjentów w wieku powyżej 65 lat. Aktualnie, nie ma konsensusu dotyczącego swoistych dla wieku wartości referencyjnych stężenia testosteronu.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Należy jednak wziąć pod uwagę, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy krwi zmniejsza się wraz z wiekiem. Badanie lekarskie i testy laboratoryjne Badanie lekarskie Przed rozpoczęciem leczenia testosteronem, każdego pacjenta należy poddać szczegółowemu badaniu, aby wykluczyć raka gruczołu krokowego. U pacjentów leczonych testosteronem należy starannie i regularnie wykonywać badania gruczołu krokowego i sutków, zgodnie z zalecanym sposobem postępowania (badanie per rectum, oznaczanie PSA). Należy je przeprowadzać przynajmniej raz w roku, a u pacjentów w wieku podeszłym i obciążonych zwiększonym ryzykiem (czynniki kliniczne i rodzinne), dwa razy w roku. Należy wziąć pod uwagę lokalne wytyczne dotyczące monitorowania bezpieczeństwa podczas testosteronowej terapii zastępczej. Testy laboratoryjne Należy monitorować stężenie testosteronu na początku i regularnie podczas leczenia.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Lekarze powinni indywidualnie dostosowywać dawkowanie w celu zapewnienia stężenia testosteronu występującego podczas prawidłowej czynności gonad. U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować następujące parametry laboratoryjne: hemoglobinę, hematokryt, testy czynnościowe wątroby i profil lipidowy (patrz punkt 4.8). Z powodu zmienności wyników laboratoryjnych, wszystkie pomiary stężenia testosteronu należy przeprowadzać w tym samym laboratorium. Nowotwory Androgeny mogą przyspieszyć progresję utajonego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Należy zachować ostrożność, stosując produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma u pacjentów z rakiem, którzy są zagrożeni hiperkalcemią (i następczą hiperkalcynurią) z powodu przerzutów do kości. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia wapnia w osoczu u tych pacjentów.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Specjalne środki ostrozności
Stwierdzono przypadki łagodnych i złośliwych nowotworów wątroby u pacjentów otrzymujących androgenne substancje hormonalne. W przypadku wystąpienia poważnych dolegliwości w nadbrzuszu, powiększenia wątroby lub wystąpienia objawów krwawienia w obrębie jamy brzusznej u mężczyzn stosujących produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma, należy rozważyć wykonanie diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia nowotworu wątroby.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Interakcje
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Doustne leki przeciwzakrzepowe Stwierdzono, że testosteron i jego pochodne zwiększają aktywność doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Pacjenci otrzymujący doustne leki przeciwzakrzepowe wymagają starannego monitorowania, zwłaszcza na początku i na końcu leczenia androgenami. Zaleca się częstsze określanie czasu protrombinowego oraz INR. Inne interakcje Jednoczesne podawanie testosteronu z hormonem adrenokortykotropowym (ang. adrenocorticotropic hormone, ACTH) lub kortykosteroidami może nasilać powstawanie obrzęków; z tego względu należy zachować ostrożność podając te substancje czynne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub wątroby, albo ze skłonnością do obrzęków. Interakcje w badaniach laboratoryjnych: androgeny mogą zmniejszać stężenia globuliny wiążącej tyroksynę, prowadząc do zmniejszenia stężeń całkowitego T4 i zwiększonego wychwytu T3 i T4 na żywicy.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Interakcje
Jednak, stężenia wolnych hormonów tarczycy mogą pozostać niezmienione i nie występują kliniczne objawy zaburzeń czynności tarczycy.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Płodność Testosteronowa terapia zastępcza odwracalnie hamuje spermatogenezę (patrz punkt 4.8 oraz punkt 5.3). Ciąża i karmienie piersi? Produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma nie jest wskazany do stosowania u kobiet i nie wolno go stosować u kobiet w ciąży lub matek karmiących (patrz punkt 4.3).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Działania niepożądane
4.8 Działania niepożądane Podsumowanie profilu bezpieczeństwa Zapoznając się z działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem androgenów, należy odnieść się także do punktu 4.4. Podczas leczenia testosteronu undekanonianem najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są: trądzik oraz ból w miejscu wstrzyknięcia. Mikrozatory płuc, wywołane roztworem olejowym, mogą rzadko prowadzić do wystąpienia takich objawów jak: kaszel, duszność, złe samopoczucie, nadmierne pocenie się, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, parestezje, omdlenie. Reakcje te mogą pojawić się podczas wykonywania wstrzyknięcia lub bezpośrednio po nim i mają charakter odwracalny. W badaniach klinicznych (w ≥1/10 000 i < 1/1000 wstrzyknięć), jak również po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu występowały sytuacje, w których firma lub osoba zgłaszająca podejrzewała rozpoznanie mikrozatoru płuc wywołanego roztworem olejowym (patrz punkt 4.4).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Działania niepożądane
Po podaniu testosteronu undekanonianu obserwowano reakcje anafilaktyczne. Androgeny mogą przyspieszyć progresję utajonego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych Tabela 1: Działania niepożądane zgodnie z klasyfikacją grup układów i narządów MedDRA SOCs zebrane na podstawie danych z sześciu badań klinicznych, N=422 (100,0%), tj. mężczyźni z niedoczynnością gonad leczeni za pomocą domięśniowych wstrzyknięć 4 mL (N=302) oraz 3 mL (N=120) roztworu testosteronu undekanonianu 250 mg/mL. Zaburzenia krwi i układu chłonnego Często: Policytemia, zwiększony hematokryt*, zwiększona liczba erytrocytów*, zwiększone stężenie hemoglobiny* Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często: Reakcja nadwrażliwości Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często: Zwiększenie masy ciała Niezbyt często: Zwiększenie apetytu, zwiększone stężenie hemoglobiny glikozylowanej, hipercholesterolemia, zwiększone stężenie triglicerydów we krwi, zwiększone stężenie cholesterolu we krwi Zaburzenia psychiczne Niezbyt często: Depresja, zaburzenia emocjonalne, bezsenność, niepokój, agresja, drażliwość Zaburzenia układu nerwowego Niezbyt często: Ból głowy, migrena, drżenie Zaburzenia naczyniowe Często: Uderzenia gorąca Niezbyt często: Zaburzenia sercowo-naczyniowe, nadciśnienie tętnicze, zawroty głowy Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często: Zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, kaszel, duszność, chrapanie, dysfonia Zaburzenia żołądka i jelit Niezbyt często: Biegunka, nudności Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często: Nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często: Trądzik Niezbyt często: Nadmierne wypadanie włosów, rumień, wysypka, świąd, sucha skóra Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często: Ból stawów, ból kończyny, zaburzenia mięśniowe, sztywność mięśni szkieletowych, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często: Zmniejszony wypływ moczu, zatrzymanie moczu, zaburzenie czynności układu moczowego, oddawanie moczu w nocy, bolesne lub utrudnione oddawanie moczu Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często: Zwiększone stężenie swoistego antygenu sterczowego, nieprawidłowy wynik badania gruczołu krokowego, łagodny rozrost gruczołu krokowego Niezbyt często: Dysplazja gruczołu krokowego, stwardnienie gruczołu krokowego, zapalenie gruczołu krokowego, zaburzenie czynności gruczołu krokowego, zaburzenia libido, ból jąder, stwardnienie piersi, ból piersi, ginekomastia, zwiększone stężenie estradiolu, zwiększone stężenie testosteronu we krwi Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często: Różne rodzaje reakcji w miejscu wstrzyknięcia Niezbyt często: Zmęczenie, astenia, nadmierne pocenie Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Rzadko: Mikrozatory płuc wywołane roztworem olejowym * Odpowiednią częstość obserwowano w związku ze stosowaniem produktów zawierających testosteron ** Częstość na podstawie liczby wstrzyknięć W celu opisania określonych działań niepożądanych zastosowano najbardziej odpowiednie terminy MedDRA.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Działania niepożądane
Nie wymieniono synonimów i ich stanów pokrewnych, ale należy również wziąć je pod uwagę. Opis wybranych działań niepożądanych: Mikrozatory płuc, wywołane roztworem olejowym mogą rzadko prowadzić do wystąpienia takich objawów jak: kaszel, duszność, złe samopoczucie, nadmierne pocenie się, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, parestezje, omdlenie. Reakcje te mogą pojawić się podczas wykonywania wstrzyknięcia lub bezpośrednio po nim i mają charakter odwracalny. W badaniach klinicznych (w ≥ 1/10 000 i w < 1/1000 wstrzyknięć), jak również po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu występowały sytuacje, w których firma lub osoba zgłaszająca podejrzewała rozpoznanie mikrozatoru płuc wywołanego roztworem olejowym (patrz punkt 4.4). Podczas stosowania produktów leczniczych zawierających testosteron, poza wyżej wymienionymi działaniami niepożądanymi, odnotowano również: nerwowość, wrogość, bezdech senny, różne reakcje skórne, w tym łojotok, przyśpieszony porost włosów, zwiększenie częstości erekcji oraz bardzo rzadko żółtaczkę.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Działania niepożądane
Leczenie dużymi dawkami testosteronu prowadzi często do przemijającego zahamowania lub zmniejszenia spermatogenezy, skutkiem czego jest zmniejszenie rozmiaru jąder. Testosteronowa terapia zastępcza w leczeniu zaburzonej czynności hormonalnej jąder (hipogonadyzm) może rzadko powodować długotrwałe, bolesne erekcje (priapizm). Duże dawki lub długoterminowe podawanie testosteronu sporadycznie prowadzi do zatrzymania wody w organizmie oraz wystąpienia obrzęków. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Działania niepożądane
Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Przedawkowanie
4.9 Przedawkowanie W razie przedawkowania nie stosuje się szczególnego postępowania leczniczego oprócz odstawienia tego produktu leczniczego lub zmniejszenia jego dawki.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Właściwości farmakodynamiczne
5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: androgeny, pochodne 3-oksoandrostenu (4) Kod ATC: G03B-A03 Testosteronu undekanonian jest estrem naturalnie występującego androgenu – testosteronu. Forma czynna, testosteron, powstaje przez odszczepienie łańcucha bocznego. Testosteron jest najważniejszym androgenem u mężczyzn, syntetyzowanym głównie w jądrach i w niewielkim stopniu, w korze nadnerczy. Testosteron jest odpowiedzialny za ekspresję męskich cech w czasie rozwoju płodowego, we wczesnym dzieciństwie i w okresie pokwitania, a tym samym za utrzymanie fenotypu męskiego i funkcji zależnych od androgenów (np. spermatogenezy, dodatkowych gruczołów płciowych). Działa też np. w skórze, mięśniach, szkielecie, nerkach, wątrobie, szpiku kostnym i ośrodkowym układzie nerwowym. Zależnie od narządu docelowego, spektrum działania testosteronu jest głównie androgenne (np.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Właściwości farmakodynamiczne
gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne, najądrze) lub białkowo-anaboliczne (mięśnie, kości, hematopoeza, nerki, wątroba). Działanie testosteronu w niektórych narządach występuje po obwodowej konwersji testosteronu do estradiolu, który wówczas wiąże się z receptorami estrogenowymi w jądrze komórki docelowej, np. przysadki, tkanki tłuszczowej, mózgu, kości i komórki Leydiga w jądrze.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Właściwości farmakokinetyczne
5.2 Właściwości farmakokinetyczne Wchłanianie Produkt leczniczy Testosterone Undecanoate EVER Pharma jest podawanym domięśniowo produktem testosteronu undekanonianu o przedłużonym uwalnianiu (forma depot), a zatem nie zachodzi efekt pierwszego przejścia. Po domięśniowym wstrzyknięciu olejowego roztworu testosteronu undekanonianu, związek ten jest stopniowo uwalniany i niemal całkowicie rozkładany przez esterazy osocza na testosteron i kwas undecylenowy. Zwiększenie stężeń testosteronu w surowicy krwi powyżej wartości wyjściowych można zaobserwować jeden dzień po podaniu. Stan stacjonarny Po pierwszym wstrzyknięciu domięśniowym 1000 mg testosteronu undekanonianu u mężczyzn z hipogonadyzmem, średnie wartości Cmax wynoszące 38 nmol/L (11 ng/mL) uzyskano po siedmiu dniach. Drugą dawkę podano sześć tygodni po pierwszym wstrzyknięciu, osiągając maksymalne stężenia testosteronu około 50 nmol/L (15 ng/mL).
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Właściwości farmakokinetyczne
Przy następnych trzech dawkach utrzymywano stałe przerwy między wstrzyknięciami wynoszące 10 tygodni, uzyskując stan stacjonarny między trzecią a piątą dawką. Średnie wartości Cmax i Cmin testosteronu w stanie stacjonarnym wynosiły odpowiednio około 37 nmol/L (11 ng/mL) i 16 nmol/L (5 ng/mL). Mediana zmienności śród- i międzyosobniczej (współczynnik zmienności, %) wartości Cmin wynosiła odpowiednio 22% (zakres: 9% – 28%) i 34% (zakres: 25% – 48%). Dystrybucja W surowicy u mężczyzn, około 98% testosteronu jest związane z globuliną wiążącą hormony płciowe (ang. sex hormone binding globulin, SHBG) i albuminą. Tylko wolna frakcja testosteronu jest uważana za biologicznie czynną. Po dożylnym wlewie testosteronu u mężczyzn w podeszłym wieku okres półtrwania testosteronu wynosił w przybliżeniu jedną godzinę, a pozorną objętość dystrybucji ustalono na około 1,0 L/kg.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Właściwości farmakokinetyczne
Metabolizm Testosteron uzyskany w wyniku rozkładu estru testosteronu undekanonianu jest metabolizowany w taki sam sposób jak testosteron endogenny. Kwas undecylenowy jest metabolizowany na drodze β-oksydacji w taki sam sposób jak inne alifatyczne kwasy karboksylowe. Głównymi czynnymi metabolitami testosteronu są estradiol i dihydrotestosteron. Wydalanie Testosteron podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu i pozawątrobowemu. Po podaniu testosteronu (znakowanego izotopem radioaktywnym), około 90% aktywności pojawia się w moczu w postaci związków sprzężonych z kwasem glukoronowym i siarkowym, a około 6% w kale, po przejściu krążenia jelitowo-wątrobowego. Do substancji czynnych w moczu należą androsteron i etiocholanon. Po domięśniowym podaniu formy depot szybkość uwalniania charakteryzuje się okresem półtrwania 90 ± 40 dni.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie W badaniach toksykologicznych nie ujawniono innego działania niż to, które można wyjaśnić na podstawie profilu hormonalnego produktu leczniczego Testosterone Undecanoate EVER Pharma. Stwierdzono, że testosteron nie jest mutagenny in vitro przy zastosowaniu modelu odwrotnej mutacji (test Amesa) lub komórek jajnikowych chomika. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych stwierdzono związek między leczeniem androgenami a występowaniem określonych raków. Dane z eksperymentów na szczurach wykazały zwiększoną zapadalność na raka gruczołu krokowego po leczeniu testosteronem. Wiadomo, że hormony płciowe ułatwiają rozwój pewnych nowotworów indukowanych przez znane czynniki rakotwórcze. Znaczenie kliniczne tych ostatnich obserwacji nie jest znane. Badania nad płodnością u gryzoni i naczelnych wykazały, że leczenie testosteronem może zaburzać płodność przez hamowanie spermatogenezy w sposób zależny od dawki.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania oceny ryzyka dla środowiska wykazały, że testosteronu undekanonian może stwarzać zagrożenia dla środowiska wodnego.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dane farmaceutyczne
6. DANE FARMACEUTYCZNE 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Benzylu benzoesan Olej rycynowy, oczyszczony 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Nie mieszać produktu leczniczego z innymi produktami leczniczymi, ponieważ nie wykonano badań dotyczących zgodności. 6.3 Okres ważności 2 lata Produkt leczniczy należy zużyć natychmiast po pierwszym otwarciu. 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania. 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Ampułka Ampułka o pojemności 5 mL z oranżowego szkła (typu I) zawierająca 4 mL roztworu, w tekturowym pudełku. Wielkość opakowania: 1 x 4 mL Fiolka Fiolka o pojemności 5 ml z oranżowego szkła (typu I) z korkiem z gumy brombutylowej i aluminiowym kapslem zawierająca 4 mL roztworu, w tekturowym pudełku. Wielkość opakowania: 1 x 4 mL 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania Podczas przechowywania w niskich temperaturach właściwości tego roztworu na bazie oleju mogą przejściowo ulec zmianie (np.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dane farmaceutyczne
wyższa lepkość, zmętnienie). Jeśli produkt przechowywany jest w niskiej temperaturze, przed użyciem należy go doprowadzić do temperatury pokojowej lub temperatury ciała. Roztwór do wstrzykiwań domięśniowych przed użyciem należy obejrzeć; można stosować tylko roztwory nie zawierające cząsteczek stałych. Ten produkt leczniczy jest przeznaczony tylko do jednorazowego użytku. Ten produkt leczniczy może stwarzać zagrożenie dla środowiska (patrz punkt 5.3). Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami. Ampułka Wskazówki dotyczące przygotowania/otwierania ampułki OPC (One-Point-Cut): Na ampułce poniżej kolorowego punktu, znajduje się nacięcie, które eliminuje konieczność nadpiłowania szyjki. Przed otwarciem należy upewnić się, że roztwór z górnej części ampułki spłynął do dolnej części.
CHPL leku Testosterone Undecanoate EVER Pharma, roztwór do wstrzykiwań, 250 mg/ml
Dane farmaceutyczne
Do otwarcia ampułki należy użyć obu rąk przytrzymując jedną ręką dolną część ampułki natomiast drugą ręką należy odłamać górną część ampułki w kierunku od kolorowego punktu. Fiolka Fiolka służy wyłącznie do jednorazowego użycia. Zawartość fiolki wstrzykiwać domięśniowo, natychmiast po pobraniu do strzykawki. Po usunięciu plastikowego wieczka (A) nie usuwać metalowego pierścienia (B) ani karbowanej nasadki (C).

Letnia apteczka

Sprawdź »

Co warto w niej mieć?

Suplement diety

Osavi Kolagen & Elektrolity Witalność i Blask

pomarańcza-grejfrut

Kolagen i elektrolity

Poznaj działanie

Kosmetyk

Alantandermoline złuszczający

krem

Pielęgnacja stóp

Poznaj działanie

Lek bez recepty

Alax

tabletki

Zaparcia

Poznaj działanie

Suplement diety

Vesvein Nogi

tabletki

Krążenie żylne

Poznaj działanie

Lek bez recepty

Urosept

tabletki

Infekcje dróg moczowych

Poznaj działanie

Dehydroepiandrosteron – profil bezpieczeństwa

Spis treści

Bezpieczeństwo stosowania dehydroepiandrosteronu – na co zwrócić uwagę?

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Czy DHEA wpływa na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn?

Interakcje z alkoholem

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Stosowanie dehydroepiandrosteronu u seniorów

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania dehydroepiandrosteronu

Pytania i odpowiedzi

Czy dehydroepiandrosteron można stosować w ciąży?

Czy DHEA można stosować u osób z chorobami wątroby?

Czy DHEA wpływa na prowadzenie pojazdów?

Czy dzieci mogą przyjmować dehydroepiandrosteron?

Czy można łączyć DHEA z alkoholem?

Czym jest dehydroepiandrosteron?

Możliwe działania niepożądane dehydroepiandrosteronu

Interakcje z innymi lekami

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgNazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWskazania do stosowania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgPrzeciwwskazania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgInterakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgInterakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWpływ na płodność, ciążę i laktację

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDziałania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDziałania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgPrzedawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgWłaściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgPrzedkliniczne dane o bezpieczeństwie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDane farmaceutyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mgDane farmaceutyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgNazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWskazania do stosowania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgPrzeciwwskazania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgInterakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgInterakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWpływ na płodność, ciążę i laktację

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDziałania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDziałania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgPrzedawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgWłaściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgPrzedkliniczne dane o bezpieczeństwie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDane farmaceutyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mgDane farmaceutyczne

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgNazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgWskazania do stosowania

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgDawkowanie

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgDawkowanie

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgPrzeciwwskazania

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mgSpecjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Wskazania do stosowania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Przeciwwskazania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Interakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Interakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Wpływ na płodność, ciążę i laktację

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Przedawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dane farmaceutyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 10 mg
Dane farmaceutyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Wskazania do stosowania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Przeciwwskazania

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Interakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Interakcje

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Wpływ na płodność, ciążę i laktację

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Przedawkowanie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dane farmaceutyczne

CHPL leku Biosteron, tabletki, 25 mg
Dane farmaceutyczne

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Wskazania do stosowania

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Dawkowanie

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Dawkowanie

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Przeciwwskazania

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Specjalne środki ostrozności

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Interakcje

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Interakcje

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Wpływ na płodność, ciążę i laktację

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Działania niepożądane

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Przedawkowanie

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Właściwości farmakodynamiczne

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Właściwości farmakokinetyczne

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

CHPL leku Danazol Polfarmex, tabletki, 200 mg
Dane farmaceutyczne

CHPL leku o rpl_id: 100068970
Nazwa produktu leczniczego, skład i postać farmaceutyczna

CHPL leku o rpl_id: 100068970
Wskazania do stosowania

CHPL leku o rpl_id: 100068970
Dawkowanie

CHPL leku o rpl_id: 100068970
Przeciwwskazania