Reklama

Ogólne zasady dawkowania cyproteronu

Cyproteron (Cyproteroni acetas) występuje w kilku postaciach doustnych: jako samodzielna substancja czynna w tabletkach oraz w połączeniu z estrogenem (etynyloestradiolem) w tabletkach powlekanych lub drażowanych1234. Dawkowanie zależy od rodzaju schorzenia, płci, wieku pacjenta oraz od tego, czy stosuje się sam cyproteron, czy preparat złożony.

  • Dorośli kobiety: w leczeniu ciężkich objawów androgenizacji (takich jak nasilony trądzik, łojotok, hirsutyzm, łysienie androgenowe) stosuje się zwykle cyproteron w dawce 50 mg na dobę przez 10 dni cyklu, w połączeniu z preparatem zawierającym estrogen i progestagen przez 21 dni cyklu. Po uzyskaniu poprawy dawka może być zmniejszona do 25–50 mg przez 10 dni cyklu lub kontynuowana sama terapia złożona56.
  • Dorośli mężczyźni: dawkowanie zależy od wskazania. W celu tłumienia popędu w dewiacjach seksualnych rozpoczyna się od 50 mg dwa razy dziennie, w razie potrzeby zwiększając do 100 mg dwa razy dziennie lub 100 mg trzy razy dziennie przez krótki czas. W leczeniu nieoperacyjnego raka gruczołu krokowego stosuje się 100–150 mg dwa do trzech razy na dobę, nie przekraczając 300 mg na dobę78.
  • Preparaty złożone (cyproteron + etynyloestradiol): tabletki przyjmuje się codziennie przez 21 dni, po czym następuje 7 dni przerwy, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia. Dawkę stanowi 2 mg cyproteronu octanu i 0,035 mg etynyloestradiolu w każdej tabletce91011.
Ważne: Dawkowanie cyproteronu powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, a wszelkie zmiany w schemacie przyjmowania mogą być wprowadzane wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Przypadkowe pominięcie dawki, zwłaszcza w preparatach złożonych, może zmniejszyć skuteczność leczenia i ochrony antykoncepcyjnej. W przypadku wątpliwości dotyczących schematu dawkowania, zawsze należy zapoznać się ze szczegółową informacją dołączoną do leku lub skonsultować się z farmaceutą7121314.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Cyproteron nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Nie należy stosować przed zakończeniem dojrzewania płciowego15.
  • Preparaty złożone (cyproteron + etynyloestradiol) są wskazane do stosowania po wystąpieniu pierwszego krwawienia miesiączkowego161017.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma danych sugerujących potrzebę zmiany dawkowania u osób starszych. W przypadku preparatów złożonych, nie są one wskazane po menopauzie15161017.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Brak konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek w przypadku cyproteronu i preparatów złożonych15181019.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Cyproteron jest przeciwwskazany u pacjentów ze schorzeniami wątroby do czasu przywrócenia jej czynności do normy15162017.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Cyproteron oraz preparaty złożone są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią21222023.
Wskazówki praktyczne dla pacjentów:

  • Tabletki należy przyjmować o tej samej porze dnia, najlepiej po posiłku, popijając niewielką ilością płynu.
  • W przypadku preparatów złożonych, nie należy przekraczać 21 dni ciągłego przyjmowania tabletek, po czym następuje 7 dni przerwy.
  • Pominięcie tabletki może zmniejszyć skuteczność terapii – należy postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w ulotce leku.
  • W razie wystąpienia działań niepożądanych lub braku krwawienia z odstawienia, należy zgłosić się do lekarza w celu wykluczenia ciąży lub innych przyczyn.
  • Leków zawierających cyproteron nie wolno stosować u osób z aktywnymi chorobami wątroby, oponiakiem, zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi czy w czasie ciąży.

Dawkowanie w zależności od wskazania

  • Kobiety z ciężką androgenizacją: cyproteron 50–100 mg przez 10 dni cyklu, połączony z preparatem złożonym przez 21 dni. Po poprawie klinicznej dawkę można zmniejszyć do 25–50 mg przez 10 dni cyklu lub kontynuować tylko terapię złożoną56.
  • Mężczyźni – tłumienie popędu: początkowo 50 mg dwa razy na dobę, w razie potrzeby do 100 mg dwa razy na dobę, krótkotrwale nawet 100 mg trzy razy na dobę. Po uzyskaniu efektu terapeutycznego dawka podtrzymująca to najniższa skuteczna, często 25 mg dwa razy dziennie78.
  • Mężczyźni – rak gruczołu krokowego: 100–150 mg dwa do trzech razy na dobę (200–300 mg na dobę)8.
  • Kobiety z trądzikiem i hirsutyzmem – preparaty złożone: 1 tabletka dziennie przez 21 dni, po czym 7 dni przerwy. Leczenie trwa minimum 3 miesiące, a kontynuację należy okresowo oceniać91011.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dobowa cyproteronu u dorosłych mężczyzn to 300 mg7.
  • W badaniach nie wykazano ryzyka ostrego zatrucia nawet po przypadkowym przyjęciu wielokrotności dawki leczniczej. Objawy przedawkowania preparatów złożonych mogą obejmować nudności, wymioty, krwawienie z odstawienia24252627.

Cyproteron – podsumowanie dawkowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli kobiety (monoterapia lub leczenie skojarzone) 50–100 mg przez 10 dni cyklu, z preparatem złożonym przez 21 dni cyklu; po poprawie dawka może być zmniejszona do 25–50 mg przez 10 dni lub tylko terapia złożona56
Dorośli mężczyźni (tłumienie popędu, rak gruczołu krokowego) 50–100 mg dwa do trzech razy na dobę, maksymalnie 300 mg na dobę78
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania przed zakończeniem dojrzewania płciowego15
Osoby starsze Brak konieczności zmiany dawkowania, jeśli nie ma innych przeciwwskazań15
Pacjenci z niewydolnością nerek Brak konieczności zmiany dawkowania15181019
Pacjenci z niewydolnością wątroby Przeciwwskazane do czasu powrotu funkcji wątroby do normy15162017
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane21222023
Kobiety stosujące preparaty złożone (cyproteron + etynyloestradiol) 1 tabletka dziennie przez 21 dni, następnie 7 dni przerwy; leczenie min. 3 miesiące, kontynuacja zależna od efektów91011

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie cyproteronu u kobiet?

Standardowo 50–100 mg na dobę przez 10 dni cyklu, często w połączeniu z preparatem złożonym przez 21 dni cyklu. Po poprawie dawka może być zmniejszona do 25–50 mg przez 10 dni cyklu lub kontynuowana tylko terapia złożona.56

Jak długo trwa leczenie cyproteronem w preparatach złożonych?

Zaleca się minimum 3 miesiące leczenia, a kontynuację powinien okresowo oceniać lekarz. Po ustąpieniu objawów terapię kontynuuje się przez 3–4 cykle.917

Czy cyproteron można stosować u dzieci i młodzieży?

Nie zaleca się stosowania cyproteronu przed zakończeniem dojrzewania płciowego. Preparaty złożone można stosować po pierwszej miesiączce.1516

Czy cyproteron można stosować w ciąży lub podczas karmienia piersią?

Nie. Cyproteron i preparaty złożone są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią.2122

Jaka jest maksymalna dawka cyproteronu dla mężczyzn?

Maksymalna dawka dobowa to 300 mg.7

Reklama
Reklama