Jak dawkować cylastatynę? Ogólne zasady
Cylastatyna stosowana jest wyłącznie w połączeniu z imipenemem, w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej. Każda fiolka zawiera równą ilość obu substancji – 500 mg cylastatyny (w postaci soli sodowej) i 500 mg imipenemu123. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, a dawka dobierana jest na podstawie rodzaju zakażenia, stopnia wrażliwości bakterii oraz funkcji nerek pacjenta456.
- Dorośli i młodzież z prawidłową czynnością nerek: zazwyczaj stosuje się 500 mg + 500 mg co 6 godzin lub 1000 mg + 1000 mg co 8 godzin. W ciężkich zakażeniach lub w razie zakażenia bakteriami mniej wrażliwymi (np. Pseudomonas aeruginosa), zaleca się podawanie 1000 mg + 1000 mg co 6 godzin456.
- Podawanie: Lek podaje się w infuzji dożylnej. Dawki ≤500 mg + 500 mg powinny być podawane przez 20–30 minut, a wyższe dawki (np. 1000 mg + 1000 mg) przez 40–60 minut78.
- Częstotliwość podawania: co 6 lub 8 godzin w równych odstępach czasu456.
- Czas trwania leczenia: ustala lekarz, zależnie od przebiegu zakażenia i odpowiedzi na leczenie456.
Dawkowanie cylastatyny u dzieci i osób dorosłych – różnice
Dzieci i młodzież
- Dzieci i młodzież (wiek ≥1 roku): Zalecane jest podawanie co 6 godzin dawki (15 mg + 15 mg) lub (25 mg + 25 mg) na kilogram masy ciała. W ciężkich zakażeniach lub zakażeniach wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie (np. Pseudomonas aeruginosa), stosuje się wyższą dawkę (25 mg + 25 mg)/kg mc. co 6 godzin1112.
- Dzieci w wieku poniżej 1 roku: Brak wystarczających danych klinicznych – nie zaleca się stosowania cylastatyny w tej grupie wiekowej1112.
- Dzieci z zaburzeniami czynności nerek: Brak danych pozwalających na określenie bezpiecznego schematu dawkowania1112.
Osoby starsze
- Pacjenci w podeszłym wieku: Jeśli czynność nerek jest prawidłowa, nie ma konieczności zmiany dawki względem standardowej1112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Dawkę cylastatyny (i imipenemu) należy zmniejszyć u osób z upośledzoną funkcją nerek. Dobór dawki zależy od klirensu kreatyniny, czyli wskaźnika funkcji nerek. Odpowiednie dawki podano w poniższej tabeli:
- Klirens kreatyniny 60–89 ml/min: 400 mg co 6 godzin (dla dawki dobowej 2000 mg), 500 mg co 6 godzin (dla 3000 mg), 750 mg co 8 godzin (dla 4000 mg)
- Klirens kreatyniny 30–59 ml/min: 300 mg co 6 godzin (dla 2000 mg), 500 mg co 8 godzin (dla 3000 mg), 500 mg co 6 godzin (dla 4000 mg)
- Klirens kreatyniny 15–29 ml/min: 200 mg co 6 godzin (dla 2000 mg), 500 mg co 12 godzin (dla 3000 mg i 4000 mg)
- Klirens kreatyniny <15 ml/min: nie stosować, chyba że pacjent jest poddawany hemodializie w ciągu najbliższych 48 godzin910.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie jest konieczna modyfikacja dawki u osób z chorobami wątroby. Zaleca się jednak kontrolę czynności wątroby podczas leczenia1112.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią: Decyzję o zastosowaniu cylastatyny podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę korzyści i ryzyko. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, jednak brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży1314.
- Nie należy przekraczać maksymalnej dobowej dawki cylastatyny 4000 mg (w połączeniu z 4000 mg imipenemu)910.
- Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak drgawki, nudności, zaburzenia świadomości, zaburzenia rytmu serca151617.
- W przypadku pacjentów dializowanych, lek podaje się po zakończeniu hemodializy, a następnie co 12 godzin1118.
- U dzieci poniżej 1. roku życia oraz dzieci z niewydolnością nerek brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania1112.
Dawkowanie cylastatyny – zmiany w zależności od wskazania
Niektóre zakażenia, zwłaszcza te wywołane przez trudniejsze do leczenia bakterie lub przebiegające bardzo ciężko, wymagają podawania wyższych dawek cylastatyny (wraz z imipenemem), co 6 godzin. Takie dawkowanie stosuje się np. w przypadku zakażenia Pseudomonas aeruginosa lub u pacjentów z gorączką neutropeniczną456.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna dawka dobowa cylastatyny (i imipenemu): 4000 mg + 4000 mg. Nie należy przekraczać tej dawki w żadnej sytuacji910.
- Objawy przedawkowania: drgawki, dezorientacja, drżenie, nudności, wymioty, niskie ciśnienie, zwolnienie akcji serca151617.
- Leczenie przedawkowania: Imipenem z cylastatyną są usuwane podczas hemodializy, ale skuteczność tego zabiegu w przypadku przedawkowania nie została potwierdzona151617.
Podsumowanie: Cylastatyna – dawkowanie dostosowane do potrzeb pacjenta
Dawkowanie cylastatyny zawsze musi być dostosowane do wieku, masy ciała, czynności nerek i ciężkości zakażenia. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej. Poniższa tabela podsumowuje zalecane schematy dawkowania:
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli i młodzież z prawidłową czynnością nerek | 500 mg + 500 mg co 6 godzin lub 1000 mg + 1000 mg co 8 godzin; w ciężkich zakażeniach 1000 mg + 1000 mg co 6 godzin |
| Dzieci ≥1 roku | 15–25 mg + 15–25 mg/kg mc. co 6 godzin; w ciężkich zakażeniach wyższa dawka |
| Dzieci <1 roku | Nie zaleca się stosowania |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, jeśli czynność nerek jest prawidłowa |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Dawka zmniejszona zgodnie z klirensem kreatyniny; nie stosować, jeśli klirens <15 ml/min, chyba że pacjent jest dializowany |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Nie jest wymagana modyfikacja dawki, zaleca się monitorowanie czynności wątroby |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosowanie wyłącznie po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza |













