Dawkowanie cisatrakurium – podstawowe informacje

Cisatrakurium, znany również jako Cisatracurium, jest stosowany głównie w celu zwiotczenia mięśni podczas operacji, zabiegów diagnostycznych oraz u pacjentów wymagających intensywnej terapii. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji12345. Podczas stosowania cisatrakurium konieczne jest monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, aby odpowiednio dobrać dawkę dla każdego pacjenta26.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Intubacja dotchawicza: Zalecana dawka cisatrakurium wynosi 0,15 mg na kilogram masy ciała (mg/kg mc.), podawana jako szybki wstrzyknięcie trwające 5-10 sekund. Takie dawkowanie zapewnia odpowiednie zwiotczenie mięśni już po około 2 minutach od podania1278910.
  • Dawka podtrzymująca: Jeśli zabieg trwa dłużej, blok przewodnictwa można utrzymać, podając kolejne dawki po 0,03 mg/kg mc. Każda taka dawka przedłuża działanie leku o około 20 minut111213141516.
  • Podanie w infuzji: Po pojawieniu się oznak ustępowania działania leku, początkowa szybkość infuzji to 3 μg/kg mc./min (czyli 0,18 mg/kg mc./godz.), a potem zwykle wystarcza szybkość 1-2 μg/kg mc./min (0,06-0,12 mg/kg mc./godz.)171819202122.

Częstotliwość i czas trwania terapii

Lek podaje się zazwyczaj jednorazowo w celu przeprowadzenia intubacji, a następnie – jeśli to konieczne – powtarza się dawki podtrzymujące lub prowadzi się ciągłą infuzję do czasu zakończenia zabiegu lub wyjścia pacjenta ze stanu wymagającego zwiotczenia mięśni. Czas działania pojedynczej dawki zależy od podanej ilości, rodzaju znieczulenia oraz indywidualnych cech pacjenta, ale zwykle wynosi od 30 do 55 minut dla dawki 0,15 mg/kg mc.232425910

Ważne: Cisatrakurium podaje się wyłącznie dożylnie i tylko pod ścisłym nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego. Każda dawka powinna być dostosowana indywidualnie, a przez cały czas stosowania leku należy monitorować przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Leku nie należy mieszać w tej samej strzykawce ani podawać przez tę samą igłę z innymi lekami, takimi jak propofol czy roztwory zasadowe123.

Dawkowanie cisatrakurium w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci od 1 miesiąca do 12 lat: Zalecana dawka do intubacji to 0,15 mg/kg mc., podobnie jak u dorosłych. Można też stosować mniejsze dawki (0,08–0,1 mg/kg mc.) w innych sytuacjach klinicznych262728291530.
  • Dzieci w wieku 2–12 lat: Dawka podtrzymująca wynosi 0,02 mg/kg mc., co przedłuża działanie o ok. 9 minut313233343536.
  • Dzieci poniżej 2 lat: Brakuje wystarczających danych do szczegółowych zaleceń, jednak ograniczone badania wskazują, że dawka podtrzymująca 0,03 mg/kg mc. może wydłużyć blok przewodnictwa nawet do 25 minut3132343536.
  • Noworodki (poniżej 1 miesiąca życia): Stosowanie cisatrakurium nie jest zalecane – brak badań w tej grupie wiekowej3738394041.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych nie ma konieczności zmiany dawkowania. Właściwości leku są podobne jak u młodszych dorosłych, choć początek działania może być nieco opóźniony374243394445.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie jest konieczna modyfikacja dawki u osób z niewydolnością nerek. Przebieg działania leku jest podobny jak u osób zdrowych, choć efekt może pojawić się nieco później464743484445.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie wymaga się zmiany dawkowania nawet w krańcowych stadiach niewydolności wątroby. Początek działania może nastąpić nieco szybciej niż u osób z prawidłową czynnością wątroby464749484450.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa i dawkowania cisatrakurium u kobiet w ciąży i karmiących piersią w dokumentach źródłowych.

Pacjenci z miastenią lub innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego

Pacjenci z miastenią lub podobnymi schorzeniami wykazują większą wrażliwość na działanie cisatrakurium. Zaleca się u nich dawkę początkową nie większą niż 0,02 mg/kg mc.5152535455.

Informacja dla pacjentów intensywnej terapii:

  • Cisatrakurium może być podawany w szybkim wstrzyknięciu dożylnym lub w postaci infuzji pacjentom przebywającym na Oddziale Intensywnej Terapii (OIT).
  • Początkowa szybkość infuzji u dorosłych wynosi 3 μg/kg mc./min (0,18 mg/kg mc./h), ale rzeczywiste zapotrzebowanie może się różnić w zależności od pacjenta i ulegać zmianom w czasie leczenia.
  • Po długotrwałej infuzji (do 6 dni) średni czas powrotu do pełnej sprawności przewodnictwa nerwowo-mięśniowego wynosi ok. 50 minut.
  • Profil powrotu przewodnictwa po odstawieniu leku nie zależy od czasu trwania infuzji564257585960.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie cisatrakurium jest podobne zarówno podczas zabiegów chirurgicznych, jak i w intensywnej terapii, ale w OIT częściej stosuje się infuzję ciągłą, a u dzieci i dorosłych wymagane jest indywidualne dostosowanie dawek. Nie ma szczególnych różnic w schematach dawkowania w zależności od wskazania – najważniejsze jest indywidualne dostosowanie i monitorowanie działania leku123.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W dokumentacji nie określono sztywno maksymalnej dawki dobowej cisatrakurium, jednak przedawkowanie prowadzi do przedłużonego zwiotczenia mięśni, co może wymagać dłuższej wentylacji mechanicznej. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji płuc oraz podanie leków odwracających działanie cisatrakurium, gdy pojawią się oznaki powrotu przewodnictwa nerwowo-mięśniowego6162636465.

Podsumowanie – bezpieczne dawkowanie cisatrakurium w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Intubacja: 0,15 mg/kg mc.; dawka podtrzymująca: 0,03 mg/kg mc.; infuzja: 3 μg/kg mc./min (0,18 mg/kg mc./h), potem 1–2 μg/kg mc./min (0,06–0,12 mg/kg mc./h)
Dzieci 1 mies.–12 lat Intubacja: 0,15 mg/kg mc.; dawka podtrzymująca (2–12 lat): 0,02 mg/kg mc.; infuzja: jak u dorosłych
Dzieci poniżej 2 lat Brak szczegółowych zaleceń; podtrzymująca: 0,03 mg/kg mc. (wg ograniczonych danych)
Noworodki <1 mies. Nie zaleca się stosowania
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych
Niewydolność nerek Dawkowanie jak u dorosłych
Niewydolność wątroby Dawkowanie jak u dorosłych
Miastenia i inne zaburzenia przewodnictwa Początkowa dawka nie większa niż 0,02 mg/kg mc.

12345

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest zalecane dawkowanie cisatrakurium u dorosłych?

Zalecana dawka do intubacji wynosi 0,15 mg/kg mc., a dawka podtrzymująca 0,03 mg/kg mc. Lek podaje się dożylnie123.

Czy cisatrakurium można stosować u dzieci?

Tak, u dzieci od 1 miesiąca do 12 lat stosuje się dawkę 0,15 mg/kg mc. Dla dzieci poniżej 2 lat brak jest szczegółowych zaleceń2526.

Jak podaje się cisatrakurium – wstrzyknięcie czy infuzja?

Cisatrakurium podaje się dożylnie – w formie wstrzyknięcia (bolusa) lub infuzji ciągłej, zależnie od potrzeb12.

Czy trzeba zmieniać dawkę cisatrakurium u osób starszych lub z niewydolnością nerek?

Nie, u osób starszych i z niewydolnością nerek nie ma potrzeby zmiany dawki, ale początek działania może być nieco opóźniony3742.

Czy cisatrakurium można stosować u noworodków?

Nie zaleca się stosowania cisatrakurium u noworodków poniżej 1 miesiąca życia z powodu braku badań w tej grupie3738.