Czym jest awibaktam i jak działa?
Awibaktam to substancja czynna należąca do grupy inhibitorów beta-laktamaz, czyli związków wspomagających działanie antybiotyków. Nie jest antybiotykiem samodzielnie – zawsze występuje w połączeniu z innym lekiem, takim jak ceftazydym lub aztreonam12. Awibaktam hamuje enzymy produkowane przez bakterie, które mogą rozkładać i unieszkodliwiać antybiotyki beta-laktamowe, przez co zwiększa skuteczność leczenia zakażeń opornych na wiele leków34. Dzięki temu połączeniu można skuteczniej leczyć poważne infekcje wywołane przez bakterie Gram-ujemne.
Wskazania do stosowania awibaktamu u dorosłych
Awibaktam jest stosowany wyłącznie w połączeniu z innymi antybiotykami, co wpływa na zakres jego wskazań. W zależności od użytego połączenia – z ceftazydymem lub aztreonamem – zakres wskazań może się nieco różnić. Terapia tymi połączeniami przeznaczona jest do leczenia poważnych zakażeń bakteryjnych, w tym infekcji, które są trudne do wyleczenia innymi antybiotykami56.
Do głównych wskazań u dorosłych należą:
- Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej – ciężkie infekcje narządów wewnętrznych jamy brzusznej, często wymagające leczenia szpitalnego56.
- Powikłane zakażenia układu moczowego, w tym ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek – zakażenia o ciężkim przebiegu, obejmujące nerki i drogi moczowe56.
- Szpitalne zapalenie płuc, w tym zapalenie płuc związane z respiratorem – infekcje płuc pojawiające się u pacjentów przebywających w szpitalu, często trudne do leczenia ze względu na oporność bakterii56.
- Bakteriemia – obecność bakterii we krwi, jeśli jest wywołana jednym z powyższych zakażeń5.
- Zakażenia wywołane przez tlenowe bakterie Gram-ujemne – w przypadkach, gdy dostępne opcje leczenia są ograniczone, na przykład z powodu oporności bakterii na inne antybiotyki56.
- Awibaktam nigdy nie jest stosowany samodzielnie – zawsze w połączeniu z ceftazydymem lub aztreonamem.
- Wskazania mogą się nieco różnić w zależności od partnera leku – oba połączenia są skuteczne w leczeniu ciężkich, powikłanych zakażeń.
- Leczenie zakażeń wywołanych przez oporne bakterie jest możliwe dzięki synergii działania awibaktamu z antybiotykiem.
- Połączenie awibaktamu z ceftazydymem i aztreonamem jest stosowane głównie w warunkach szpitalnych.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Awibaktam w połączeniu z ceftazydymem jest dopuszczony do stosowania u dzieci i młodzieży od urodzenia. Zakres wskazań u najmłodszych pacjentów jest podobny jak u dorosłych, choć zawsze wymagane jest indywidualne dostosowanie dawki i szczególna ostrożność, zwłaszcza u niemowląt poniżej 12 miesięcy57.
- Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej – stosowanie u dzieci potwierdzone badaniami klinicznymi58.
- Powikłane zakażenia układu moczowego, w tym ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek – leczenie możliwe już od urodzenia59.
- Szpitalne zapalenie płuc, w tym zapalenie płuc związane z respiratorem – wskazanie obejmuje także młodszych pacjentów5.
- Zakażenia wywołane przez tlenowe bakterie Gram-ujemne u dzieci z ograniczonymi opcjami terapeutycznymi – leczenie możliwe, gdy inne antybiotyki zawodzą5.
Awibaktam w połączeniu z aztreonamem nie jest obecnie zatwierdzony do stosowania u dzieci i młodzieży10.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
U osób z zaburzeniami czynności nerek może być konieczne dostosowanie dawki, niezależnie od wieku pacjenta. Dotyczy to zarówno połączenia z ceftazydymem, jak i aztreonamem1112. W przypadku osób starszych oraz pacjentów z chorobami wątroby, leczenie może wymagać szczególnego nadzoru i dostosowania dawkowania, jednak szczegółowe wskazania i przeciwwskazania należy każdorazowo ustalać indywidualnie na podstawie dokumentacji medycznej i oceny lekarza13.
- Awibaktam nie działa na wszystkie rodzaje bakterii; jest nieskuteczny wobec niektórych drobnoustrojów Gram-dodatnich oraz beztlenowych1410.
- Może być stosowany jedynie w przypadku zakażeń wywołanych przez bakterie wrażliwe na połączenie z ceftazydymem lub aztreonamem.
- Przedłużone stosowanie może prowadzić do rozwoju oporności lub nadkażeń innymi drobnoustrojami1516.
- W przypadku reakcji alergicznych lub innych powikłań należy natychmiast przerwać leczenie1712.
Tabela: Wskazania do stosowania awibaktamu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Powikłane zakażenia jamy brzusznej | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Powikłane zakażenia układu moczowego | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Szpitalne zapalenie płuc (w tym respiratorowe) | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Bakteriemia (związana z powyższymi zakażeniami) | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia Gram-ujemne z ograniczonymi opcjami terapeutycznymi | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
Tabela została przygotowana na podstawie ChPL produktów leczniczych z awibaktamem w połączeniu z ceftazydymem i aztreonamem57613.
Awibaktam – skuteczność w leczeniu trudnych zakażeń
Awibaktam, stosowany zawsze w połączeniu z ceftazydymem lub aztreonamem, umożliwia leczenie ciężkich i powikłanych zakażeń, zwłaszcza gdy inne antybiotyki zawodzą z powodu oporności bakterii. Jego zastosowanie jest szerokie – obejmuje zarówno dorosłych, jak i dzieci (w połączeniu z ceftazydymem), a także pacjentów w trudnej sytuacji klinicznej, na przykład z niewydolnością nerek czy w podeszłym wieku, przy zachowaniu odpowiedniej modyfikacji dawkowania. Dzięki temu awibaktam stanowi istotny element nowoczesnej terapii zakażeń szpitalnych i powikłanych infekcji bakteryjnych.













