Jak dawkować asfotazę alfa?

Asfotaza alfa jest lekiem stosowanym w terapii zastępczej u pacjentów z hipofosfatazją dziecięcą, czyli chorobą, która wpływa na prawidłowe tworzenie kości. Lek dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań podskórnych i należy go stosować wyłącznie według zaleceń lekarza specjalisty12.

Standardowa dawka i częstotliwość podawania

Zalecane dawkowanie asfotazy alfa zależy od masy ciała pacjenta. Najczęściej stosuje się dwa schematy:

  • 2 mg na każdy kilogram masy ciała, podawane podskórnie trzy razy w tygodniu34
  • 1 mg na każdy kilogram masy ciała, podawane podskórnie sześć razy w tygodniu34

Maksymalna zalecana dawka tygodniowa wynosi 6 mg na każdy kilogram masy ciała34. Czas trwania terapii jest długoterminowy i zależy od efektów leczenia oraz decyzji lekarza prowadzącego34.

Dostępne postacie i droga podania

Asfotaza alfa dostępna jest jako roztwór do wstrzykiwań w dwóch stężeniach: 40 mg/ml oraz 100 mg/ml. Lek podaje się wyłącznie podskórnie – nie należy go wstrzykiwać dożylnie ani domięśniowo56. Objętość pojedynczego wstrzyknięcia nie powinna przekraczać 1 ml. Jeżeli konieczne jest podanie większej ilości leku, należy wykonać kilka wstrzyknięć w różne miejsca56.

Ważne informacje o wstrzyknięciach asfotazy alfa:

  • Lek należy podawać wyłącznie podskórnie, stosując sterylne, jednorazowe igły i strzykawki o odpowiedniej pojemności.
  • Miejsca wstrzyknięcia należy regularnie zmieniać, aby ograniczyć ryzyko reakcji skórnych i lipodystrofii.
  • Pojedyncze wstrzyknięcie nie powinno przekraczać objętości 1 ml; w razie potrzeby dawkę dzieli się na kilka iniekcji.
  • Pacjenci mogą nauczyć się samodzielnego wykonywania zastrzyków po odpowiednim przeszkoleniu.

Dawkowanie asfotazy alfa w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Dawkowanie asfotazy alfa u dzieci i młodzieży jest ustalane tak samo jak u dorosłych, czyli na podstawie masy ciała. Lek jest przeznaczony do leczenia hipofosfatazji dziecięcej, a schemat dawkowania jest taki sam dla wszystkich grup wiekowych, zarówno dla najmłodszych dzieci, jak i młodzieży34.

Dorośli pacjenci

U dorosłych z hipofosfatazją dziecięcą nie ma potrzeby modyfikowania dawki – zalecane są takie same dawki jak u dzieci i młodzieży78.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania asfotazy alfa u osób starszych. Z tego powodu nie można podać specyficznych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie78.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie badano bezpieczeństwa i skuteczności asfotazy alfa u osób z niewydolnością nerek. Nie ma zaleceń dotyczących dostosowania dawki w tej grupie – dawkowanie ustala lekarz na podstawie indywidualnej oceny78.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku niewydolności nerek, nie oceniano bezpieczeństwa i skuteczności asfotazy alfa u osób z zaburzeniami pracy wątroby. Nie można zalecić specyficznego schematu dawkowania dla tej grupy56.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania asfotazy alfa u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz, indywidualnie oceniając potencjalne korzyści i ryzyko910.

Maksymalna dawka i postępowanie w przypadku pominięcia dawki

Maksymalna zalecana dawka asfotazy alfa to 6 mg/kg masy ciała na tydzień34. W badaniach klinicznych stosowano dawki do 28 mg/kg/tydzień, jednak nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, ale nie ustalono poziomu dawki, który powodowałby przedawkowanie1112. W przypadku pominięcia dawki nie należy podwajać kolejnej dawki, aby ją uzupełnić78.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania asfotazy alfa:

  • Nie należy przekraczać maksymalnej tygodniowej dawki 6 mg/kg masy ciała.
  • W przypadku pominięcia dawki – nie wolno stosować dawki podwójnej, lecz kontynuować leczenie według harmonogramu.
  • Każde zmiany dawkowania powinny być ustalane wyłącznie przez lekarza.
  • Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby oraz u kobiet w ciąży – decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Tabela: Podsumowanie schematów dawkowania asfotazy alfa

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli z hipofosfatazją dziecięcą 2 mg/kg masy ciała 3 razy w tygodniu lub 1 mg/kg masy ciała 6 razy w tygodniu podskórnie (maks. 6 mg/kg/tydzień)
Dzieci i młodzież Jak u dorosłych – dawka ustalana na podstawie masy ciała, te same schematy
Osoby starsze Brak danych – nie ustalono specyficznego schematu dawkowania
Pacjenci z niewydolnością nerek Brak danych – dawkowanie ustala lekarz indywidualnie
Pacjenci z niewydolnością wątroby Brak danych – dawkowanie ustala lekarz indywidualnie
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Lek stosowany tylko po indywidualnej ocenie przez lekarza

Asfotaza alfa – indywidualne podejście do dawkowania

Dawkowanie asfotazy alfa zawsze powinno być ustalane indywidualnie przez lekarza i regularnie monitorowane. Stosowanie leku wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń oraz kontroli stanu zdrowia, zwłaszcza u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych oraz pacjentów z innymi chorobami przewlekłymi. Dzięki odpowiedniemu dawkowaniu możliwe jest skuteczne wspieranie mineralizacji kości i poprawa jakości życia osób z hipofosfatazją dziecięcą34.

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się asfotazę alfa?

Zalecane jest podawanie leku 2 mg/kg masy ciała trzy razy w tygodniu lub 1 mg/kg masy ciała sześć razy w tygodniu podskórnie.12

Czy dzieci i dorośli otrzymują taką samą dawkę asfotazy alfa?

Tak, dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, niezależnie od wieku pacjenta.34

Co zrobić, jeśli pominę dawkę asfotazy alfa?

Nie należy stosować podwójnej dawki – kontynuuj leczenie według ustalonego harmonogramu.56

Czy asfotazę alfa można stosować u osób z niewydolnością nerek?

Nie oceniano bezpieczeństwa i skuteczności leku w tej grupie – dawkowanie ustala lekarz indywidualnie.78