Bezpieczeństwo stosowania olmesartanu w ciąży
Stosowanie leków w ciąży zawsze wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ substancje czynne mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu. Dlatego każda kobieta w ciąży powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku1.
Olmesartan należy do grupy antagonistów receptorów angiotensyny II i nie zaleca się jego stosowania w pierwszym trymestrze ciąży. W drugim i trzecim trymestrze stosowanie olmesartanu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych dla płodu, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie (zmniejszenie ilości płynu owodniowego), opóźnienie kostnienia czaszki oraz ryzyko niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii u noworodka12.
W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej olmesartan, należy natychmiast przerwać leczenie i rozważyć inne metody terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa dla matki i dziecka. Jeśli ekspozycja na olmesartan miała miejsce w drugim lub trzecim trymestrze, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego oceniającego czynność nerek i czaszki płodu. Noworodki, których matki stosowały olmesartan, powinny być poddane uważnej obserwacji ze względu na ryzyko wystąpienia niedociśnienia13.
Stosowanie olmesartanu w różnych postaciach leków i połączeniach
Olmesartan jest dostępny zarówno w postaci leku prostego, jak i w preparatach złożonych, zawierających dodatkowe substancje czynne, takie jak hydrochlorotiazyd (lek moczopędny) czy amlodypina (antagonista wapnia). W przypadku leków złożonych z olmesartanem, zasady dotyczące stosowania w ciąży są podobne – olmesartan jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze, a w pierwszym trymestrze nie zaleca się jego stosowania ze względu na potencjalne ryzyko działania teratogennego45.
Hydrochlorotiazyd, obecny w niektórych preparatach złożonych, przenika przez łożysko i jego stosowanie w drugim i trzecim trymestrze może zaburzać przepływ krwi przez łożysko oraz powodować u płodu i noworodka objawy takie jak żółtaczka, zaburzenia równowagi elektrolitowej i małopłytkowość. Nie jest zalecany do leczenia obrzęków ciążowych, nadciśnienia ciążowego ani stanu przedrzucawkowego67.
Amlodypina, stosowana w preparatach złożonych z olmesartanem, według ograniczonych danych nie wywiera szkodliwego wpływu na płód, jednak istnieje ryzyko przedłużenia porodu. Nie zaleca się stosowania amlodypiny w pierwszym trymestrze, a jest ona przeciwwskazana w drugim i trzecim trymestrze ciąży89.
Bezpieczeństwo stosowania olmesartanu podczas karmienia piersią
Nie wiadomo, czy olmesartan przenika do mleka ludzkiego, jednak badania na samicach szczurów wykazały obecność tej substancji w mleku. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania olmesartanu podczas karmienia piersią, nie zaleca się stosowania leków zawierających tę substancję u kobiet karmiących, szczególnie jeśli karmione są noworodki lub wcześniaki1011.
W przypadku preparatów złożonych zawierających hydrochlorotiazyd, wiadomo że lek ten przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach. Duże dawki tiazydowych leków moczopędnych mogą zmniejszać produkcję mleka. Amlodypina również przenika do mleka kobiecego, a szacowany odsetek dawki przyjmowany przez niemowlę mieści się w zakresie od 3% do 7%, z maksymalną wartością do 15%. Wpływ amlodypiny na niemowlęta karmione piersią nie jest znany1213.
W związku z tym, stosowanie olmesartanu i preparatów go zawierających podczas karmienia piersią nie jest zalecane, a jeśli jest konieczne, należy rozważyć podawanie innych leków o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji1011.
Wpływ olmesartanu na płodność
Dane kliniczne dotyczące wpływu olmesartanu na płodność są ograniczone. Nie ma wystarczających dowodów na szkodliwe działanie olmesartanu na płodność u ludzi. W przypadku amlodypiny, stosowanej w preparatach złożonych, zaobserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników u niektórych pacjentów, jednak dane te są niewystarczające, aby jednoznacznie ocenić wpływ na płodność1413.
Stosowanie olmesartanu w pediatrii
Olmesartan był badany także u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym. W badaniach wykazano, że substancja ta skutecznie obniża ciśnienie krwi zależnie od dawki, zarówno u dzieci w wieku od 6 do 17 lat, jak i u najmłodszych pacjentów (1-5 lat). U pacjentów rasy czarnej efekt obniżenia ciśnienia był mniejszy, podobnie jak u dorosłych1516.
Bezpieczeństwo stosowania olmesartanu w ciąży i podczas karmienia piersią – podsumowanie
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża – pierwszy trymestr | Nie zaleca się | Możliwe niewielkie zwiększenie ryzyka działania teratogennego |
| Ciąża – drugi i trzeci trymestr | Przeciwwskazane | Toksyczne działanie na płód i noworodka; konieczne badania ultrasonograficzne i obserwacja noworodka |
| Karmienie piersią | Nie zaleca się | Brak danych o przenikaniu do mleka ludzkiego; zalecane stosowanie leków o ustalonym profilu bezpieczeństwa |













