Dawkowanie lenalidomidu – podstawowe zasady

Lenalidomid jest dostępny w formie kapsułek twardych o różnych dawkach: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 25 mg1. Lek przyjmuje się doustnie, zwykle raz na dobę, w określonych cyklach leczenia, które trwają 21 lub 28 dni w zależności od wskazań2. Kapsułek nie wolno rozgryzać, łamać ani otwierać; należy je połykać w całości, popijając wodą, o stałej porze dnia3.

Dawkowanie w leczeniu nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego

U pacjentów, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu komórek macierzystych, lenalidomid podaje się w dawce początkowej 25 mg raz na dobę przez 21 dni w 28-dniowych cyklach, w skojarzeniu z deksametazonem (40 mg podawanym w dniach 1, 8, 15 i 22 cyklu)4. Leczenie trwa do progresji choroby lub wystąpienia nietolerancji. W przypadku działań niepożądanych takich jak neutropenia lub trombocytopenia 3. lub 4. stopnia, dawkę leku należy zmniejszyć stopniowo według schematu:

Poziom dawki Lenalidomid (mg) Deksametazon (mg)
Początkowa 25 40
-1 20 20
-2 15 12
-3 10 8
-4 5 4
-5 2,5 Nie dotyczy

Jeśli od wyznaczonej godziny przyjęcia pominiętej dawki minęło mniej niż 12 godzin, dawkę można przyjąć później tego samego dnia. Jeśli minęło więcej niż 12 godzin, pominiętą dawkę pomija się i przyjmuje następną o zaplanowanej porze2.

Dawkowanie w leczeniu skojarzonym z bortezomibem i deksametazonem

W przypadku leczenia skojarzonego z bortezomibem i deksametazonem lenalidomid podaje się w dawce 25 mg raz na dobę w dniach 1–14 cyklu trwającego 21 dni. Bortezomib podaje się podskórnie dwa razy w tygodniu (dniach 1, 4, 8 i 11). Po ośmiu cyklach leczenie kontynuuje się lenalidomidem i deksametazonem do progresji choroby5. Dawkowanie lenalidomidu zmniejsza się podobnie jak w monoterapii6.

Dawkowanie w leczeniu skojarzonym z melfalanem i prednizonem

W terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem lenalidomid podaje się w dawce 10 mg raz na dobę w dniach 1–21 cyklu 28-dniowego, przez maksymalnie 9 cykli. Po zakończeniu terapii skojarzonej lub w przypadku nietolerancji, pacjenci kontynuują leczenie lenalidomidem w monoterapii w dawce 10 mg w tych samych dniach cyklu do progresji choroby7. Dawkowanie poszczególnych leków zmniejsza się według schematu:

Poziom dawki Lenalidomid (mg) Melfalan (mg/kg) Prednizon (mg/kg)
Początkowa 10 0,18 2
-1 7,5 0,14 1
-2 5 0,10 0,5
-3 2,5 Nie dotyczy 0,25

Dawkowanie w leczeniu podtrzymującym po przeszczepie komórek macierzystych

Leczenie podtrzymujące rozpoczyna się po ustabilizowaniu parametrów krwi u pacjentów po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych, którzy nie wykazują objawów progresji choroby. Zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg doustnie raz na dobę, podawane bez przerwy w 28-dniowych cyklach. Po 3 cyklach, jeśli lek jest dobrze tolerowany, dawkę można zwiększyć do 15 mg8. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych stosuje się stopniowe zmniejszanie dawki do poziomu nie niższego niż 5 mg podawane w dniach 1–21 cyklu9.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Lenalidomid nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania10.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób powyżej 75 lat konieczne jest dokładne rozważenie rozpoczęcia leczenia, ponieważ mogą one gorzej tolerować terapię i częściej doświadczać działań niepożądanych prowadzących do przerwania leczenia. Dawka deksametazonu w tej grupie może być zmniejszona (np. do 20 mg zamiast 40 mg)11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Lenalidomid jest wydalany głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek należy stosować obniżone dawki, zależnie od stopnia niewydolności. W przypadku ciężkiej niewydolności lub dializowania, dawkę należy podawać po dializie. Przykładowe dawkowanie w zależności od klirensu kreatyniny (ClCr) przedstawia się następująco12:

Stopień niewydolności nerek (ClCr) Dawka lenalidomidu
Umiarkowana (30 ≤ ClCr < 50 ml/min) 10 mg raz na dobę
Ciężka (ClCr < 30 ml/min, bez dializy) 7,5 mg raz na dobę lub 15 mg co drugi dzień
Krańcowe stadium (ESRD, dializa) 5 mg raz na dobę, dawkę podawać po dializie

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Lenalidomid nie był oficjalnie badany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie3.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazań i działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań toksycznych 3. lub 4. stopnia, które są związane ze stosowaniem lenalidomidu, leczenie powinno zostać przerwane do czasu ustąpienia objawów do 2. stopnia lub niżej, a następnie wznowione z mniejszą dawką. W przypadku ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka czy obrzęk naczynioruchowy, leczenie należy całkowicie przerwać i nie wznawiać13.

Ważne: Lenalidomid nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży oraz kobiet mogących zajść w ciążę bez stosowania skutecznej antykoncepcji ze względu na wysokie ryzyko wad rozwojowych płodu. Każda pacjentka musi stosować się do programu zapobiegania ciąży i wykonywać regularne testy ciążowe.14
Ważne: W trakcie leczenia lenalidomidem konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza liczby neutrofili i płytek krwi, aby szybko reagować na ewentualne niedobory i unikać poważnych powikłań.15

Podsumowanie dawkowania lenalidomidu

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, niekwalifikujący się do przeszczepu 25 mg raz na dobę, dni 1–21 co 28 dni, w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg w dniach 1, 8, 15, 22
Pacjenci po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (leczenie podtrzymujące) 10 mg raz na dobę, bez przerwy w 28-dniowych cyklach; po 3 cyklach można zwiększyć do 15 mg
Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek 10 mg raz na dobę (możliwość zwiększenia po 2 cyklach)
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (bez dializy) 7,5 mg raz na dobę lub 15 mg co drugi dzień
Pacjenci z krańcową niewydolnością nerek (dializa) 5 mg raz na dobę, podawać po dializie
Dzieci i młodzież (0-18 lat) Nie zaleca się stosowania

Pytania i odpowiedzi

Jaką dawkę lenalidomidu stosuje się u dorosłych z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim?

Zalecana dawka to 25 mg doustnie raz na dobę w dniach 1-21 cyklu 28-dniowego, w skojarzeniu z deksametazonem.

Czy lenalidomid jest bezpieczny dla dzieci?

Nie, stosowanie lenalidomidu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.

Jak dostosować dawkę lenalidomidu u pacjentów z niewydolnością nerek?

Dawka lenalidomidu powinna być zmniejszona w zależności od stopnia niewydolności nerek, np. 10 mg raz na dobę przy umiarkowanej niewydolności, 7,5 mg raz na dobę lub 15 mg co drugi dzień przy ciężkiej, oraz 5 mg raz na dobę u pacjentów dializowanych.

Co zrobić, jeśli pacjent pominie dawkę lenalidomidu?

Jeśli do pominiętej dawki upłynęło mniej niż 12 godzin, można ją przyjąć później tego samego dnia. Jeśli więcej niż 12 godzin, pomija się ją i przyjmuje kolejną dawkę zgodnie z planem.

Jakie są zasady stosowania lenalidomidu u kobiet w ciąży?

Lenalidomid jest przeciwwskazany w ciąży z powodu ryzyka ciężkich wad płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję i wykonywać regularne testy ciążowe.