Jak działa deferazyroks?

Deferazyroks to lek należący do grupy chelatorów żelaza. Jego zadaniem jest wiązanie nadmiaru żelaza w organizmie i ułatwianie jego usunięcia, głównie z kałem. Dzięki temu zapobiega szkodliwym skutkom przewlekłego gromadzenia się żelaza, które może wystąpić u osób poddawanych częstym transfuzjom krwi, np. w przebiegu talasemii beta lub innych niedokrwistości12.

Wskazania do stosowania deferazyroksu

Deferazyroks jest przeznaczony do leczenia przewlekłego obciążenia żelazem u pacjentów, którzy otrzymują częste transfuzje krwi lub mają inne schorzenia prowadzące do nadmiaru żelaza. Wskazania różnią się nieco w zależności od wieku pacjenta, rodzaju niedokrwistości oraz postaci leku (tabletki powlekane lub granulat). Poniżej omówiono wskazania u dorosłych i dzieci oraz różnice w stosowaniu.

Wskazania u dorosłych

Deferazyroks jest wskazany u dorosłych pacjentów:

  • z ciężką postacią talasemii beta, którzy otrzymują częste transfuzje krwi (≥7 ml/kg masy ciała na miesiąc koncentratu krwinek czerwonych)3,
  • z ciężką postacią talasemii beta, którzy otrzymują transfuzje rzadziej (<7 ml/kg mc. na miesiąc)3,
  • z innymi rodzajami niedokrwistości wymagającymi transfuzji krwi3,
  • z zespołami talasemii niezależnymi od transfuzji krwi, wymagającymi terapii chelatującej, jeśli leczenie deferoksaminą jest przeciwwskazane lub niewystarczające, w wieku 10 lat i starszych4.

Wskazania u dzieci

W przypadku dzieci deferazyroks jest stosowany:

  • u dzieci z ciężką postacią talasemii beta w wieku od 2 do 5 lat, które otrzymują częste transfuzje krwi (≥7 ml/kg mc. na miesiąc koncentratu krwinek czerwonych)3,
  • u dzieci i młodzieży w wieku 2 lat i starszych z ciężką postacią talasemii beta, które otrzymują transfuzje rzadziej (<7 ml/kg mc. na miesiąc)3,
  • u dzieci i młodzieży w wieku 2 lat i starszych z innymi rodzajami niedokrwistości3,
  • u dzieci w wieku 10 lat i starszych z zespołami talasemii niezależnymi od transfuzji krwi, gdy leczenie deferoksaminą jest przeciwwskazane lub niewystarczające4.

Ważne jest, że dawkowanie u dzieci może wymagać modyfikacji, a terapia powinna być ściśle monitorowana ze względu na ryzyko działań niepożądanych i ograniczone dane dotyczące długotrwałego stosowania u najmłodszych pacjentów5.

Ważne: Deferazyroks nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 2 lat. U dzieci w wieku 2-5 lat stosuje się go tylko w ciężkiej postaci talasemii beta z dużym obciążeniem żelazem. Terapia wymaga regularnego monitorowania parametrów nerkowych i wątrobowych.

Inne grupy pacjentów

U osób starszych należy zachować ostrożność ze względu na częstsze występowanie działań niepożądanych, zwłaszcza biegunek6. Ponadto, pacjenci z krótkim przewidywanym czasem przeżycia, np. z zespołami mielodysplastycznymi wysokiego ryzyka, mogą nie odnosić korzyści z leczenia deferazyroksem, dlatego terapia w tej grupie jest przeciwwskazana lub wymaga szczególnej ostrożności6.

Ważne: Przed rozpoczęciem leczenia deferazyroksem konieczne jest wykonanie badań oceniających czynność nerek i wątroby. Podczas terapii wymagane jest regularne monitorowanie tych parametrów oraz stężenia ferrytyny w surowicy, aby uniknąć działań niepożądanych i dostosować dawkowanie.

Podsumowanie wskazań do stosowania deferazyroksu

Deferazyroks jest skutecznym lekiem w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem u pacjentów, którzy wymagają częstych transfuzji krwi, szczególnie w ciężkiej postaci talasemii beta. Lek ten jest również stosowany u osób z innymi niedokrwistościami, a także u pacjentów z zespołami talasemii niezależnymi od transfuzji, gdy leczenie deferoksaminą jest niewskazane lub nieskuteczne. Terapia deferazyroksem wymaga dostosowania dawki i regularnego monitorowania, zwłaszcza u dzieci oraz osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby78.

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Częste transfuzje krwi w talasemii beta (≥7 ml/kg mc./miesiąc) Tak Tak Tak, od 2 lat, ściśle monitorowane Tak, ostrożnie Tak, z modyfikacją i kontrolą
Rzadkie transfuzje krwi w talasemii beta (<7 ml/kg mc./miesiąc) Tak Tak Tak, od 2 lat, ściśle monitorowane Tak, ostrożnie Tak, z modyfikacją i kontrolą
Inne rodzaje niedokrwistości wymagające transfuzji Tak Tak Tak, od 2 lat, ściśle monitorowane Tak, ostrożnie Tak, z modyfikacją i kontrolą
Talasemie niezależne od transfuzji krwi wymagające chelatacji Tak Tak Nie Tak, ostrożnie Tak, z modyfikacją i kontrolą

78

Pytania i odpowiedzi

Do czego stosuje się deferazyroks?

Deferazyroks stosuje się do leczenia przewlekłego obciążenia żelazem u pacjentów z talasemią beta i innymi niedokrwistościami wymagającymi transfuzji krwi.

Od jakiego wieku można stosować deferazyroks u dzieci?

Deferazyroks jest stosowany u dzieci od 2 roku życia, przy czym terapia wymaga ścisłego monitorowania.

Czy deferazyroks wymaga monitorowania podczas leczenia?

Tak, konieczne jest regularne badanie czynności nerek, wątroby oraz stężenia ferrytyny, a także badania słuchu i wzroku.

Czy osoby starsze mogą stosować deferazyroks?

Tak, ale z zachowaniem ostrożności ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych.

Czy deferazyroks można stosować u pacjentów z niewydolnością nerek?

Można, ale dawkowanie wymaga modyfikacji i ścisłego monitorowania funkcji nerek.