Bezpieczeństwo stosowania leków u pacjentów pediatrycznych
Stosowanie leków u dzieci wymaga wyjątkowej uwagi, ponieważ ich organizm różni się od dorosłych pod wieloma względami. Dzieci mają inny metabolizm, co oznacza, że leki są przez nie inaczej wchłaniane, rozkładane i usuwane z organizmu. Różnice te nie wynikają jedynie z masy ciała, ale również z niedojrzałości procesów biochemicznych i fizjologicznych. Dlatego dawkowanie i dobór leków u dzieci musi być dokładnie dostosowany, aby zapewnić skuteczność leczenia i uniknąć działań niepożądanych12.
Zakres stosowania acetylocysteiny u dzieci
Acetylocysteina jest dostępna w różnych postaciach, takich jak proszki do sporządzania roztworu doustnego, tabletki musujące, granulat do rozpuszczania oraz roztwory do infuzji. Wskazaniem do stosowania jest głównie rozrzedzenie wydzieliny dróg oddechowych i ułatwienie jej odkrztuszania w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych oraz zapalenia oskrzeli. W niektórych przypadkach stosuje się ją także w mukowiscydozie34.
Ważne jest, że nie wszystkie postacie leku są dopuszczone do stosowania u najmłodszych dzieci. Na przykład:
- Proszki i tabletki zawierające 100 mg acetylocysteiny nie są zalecane u dzieci poniżej 3 lat56.
- Tabletki z dawką 600 mg nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 14 lat ze względu na dużą zawartość substancji czynnej78.
- Roztwory do infuzji z acetylocysteiną nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 2 lat9.
- Granulaty doustne zawierające 200 mg acetylocysteiny nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 7 lat10.
U dzieci poniżej 2 lat stosowanie acetylocysteiny jest obarczone ryzykiem obturacji dróg oddechowych, czyli zatkania dróg oddechowych przez gęstą wydzielinę, co wynika z fizjologicznych cech ich układu oddechowego oraz ograniczonej zdolności do odkrztuszania śluzu11112213.
Dawkowanie acetylocysteiny u dzieci
Dawkowanie acetylocysteiny zależy od postaci leku oraz wieku i masy ciała dziecka. W lekach dostępnych na rynku dawki i minimalny wiek pacjentów różnią się:
- Proszki i granulaty z zawartością 100 mg acetylocysteiny są przeznaczone dla dzieci powyżej 3 lat, a dawka powinna być dostosowana przez lekarza1415.
- Granulaty zawierające 200 mg acetylocysteiny nie są zalecane u dzieci poniżej 7 lat13.
- Tabletki musujące z dawką 200 mg stosuje się u dzieci powyżej 6 lat, ale nie u młodszych ze względu na ryzyko działań niepożądanych16.
- Tabletki musujące 600 mg nie są zalecane u osób poniżej 14 lat78.
- Roztwory do infuzji stosuje się wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym, nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 2 lat9.
Dawki należy zawsze dostosować do wieku i stanu zdrowia dziecka, a leczenie powinno być krótkotrwałe i prowadzone zgodnie z zaleceniami lekarza.
Bezpieczeństwo stosowania acetylocysteiny u dzieci
Acetylocysteina jest substancją dobrze przebadaną pod względem bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach nie wykazały toksycznego działania ani wpływu na płodność czy rozwój potomstwa1718. Jednak u dzieci mogą wystąpić pewne szczególne ryzyka i przeciwwskazania:
- Nie stosować u dzieci poniżej 2-3 lat ze względu na ryzyko obturacji dróg oddechowych.
- Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na acetylocysteinę lub substancje pomocnicze, a także ostry stan astmatyczny oraz czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy.
- U dzieci z astmą należy zachować ostrożność, ponieważ acetylocysteina może wywołać skurcz oskrzeli.
- Bardzo rzadko notowano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy zespół Lyella, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
- Niektóre postacie leku zawierają sacharozę, laktozę, sorbitol lub inne substancje pomocnicze, które mogą być nieodpowiednie dla dzieci z rzadkimi zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak nietolerancja fruktozy czy fenyloketonuria.
Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania acetylocysteiny u dzieci
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–2 lata) | Nie zaleca się | Brak danych, ryzyko obturacji dróg oddechowych |
| Dzieci (3–6 lat) | Ograniczone stosowanie (zależy od postaci leku) | Proszki i tabletki 100 mg, dawkowanie ustala lekarz |
| Dzieci (7–12 lat) | Stosowanie możliwe | Granulaty 200 mg, tabletki 200 mg (w zależności od leku) |
| Młodzież (≥14 lat) | Stosowanie jak u dorosłych | Tabletki musujące 600 mg |


















