REKLAMA

Palczatka cytrynowa, znana również jako trawa cytrynowa, to roślina o wielu zastosowaniach, zarówno w kuchni, jak i w medycynie. Należy do rodziny traw (Poaceae) i jest powszechnie stosowana w medycynie tradycyjnej oraz kosmetyce. Jej naukowa nazwa to Cymbopogon citratus. Palczatka cytrynowa charakteryzuje się intensywnym cytrynowym aromatem, co sprawia, że jest ceniona w kulinariach, ale także w terapii naturalnej.

Występowanie

Palczatka cytrynowa jest szeroko uprawiana w ciepłych i wilgotnych klimatach, szczególnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Występuje głównie w krajach Azji Południowo-Wschodniej, takich jak Tajlandia, Wietnam, Indie oraz w Afryce. Roślina ta jest łatwa w uprawie i może być hodowana w różnych warunkach, co sprawia, że jest dostępna w wielu częściach świata. W Polsce palczatka cytrynowa jest coraz częściej uprawiana w ogrodach oraz jako roślina doniczkowa, co świadczy o rosnącym zainteresowaniu jej właściwościami zdrowotnymi i kulinarnymi.

Najważniejsze Substancje Chemiczne

Palczatka cytrynowa jest bogata w różne substancje chemiczne, które są istotne z medycznego punktu widzenia. Do najważniejszych z nich należą:

  • Olejek lemongrasowy: Pozyskiwany z liści palczatki cytrynowej, zawiera związki takie jak cytral, mircen, geraniol, alfa-terpineol, citronelol, linalol i nerol. Ten olejek jest źródłem silnych antyoksydantów, a także wykazuje działanie antybakteryjne, antywirusowe i przeciwgrzybicze.
  • Witaminy i minerały: Palczatka cytrynowa zawiera witaminy A, C oraz witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6, B9), a także minerały takie jak potas, fosfor, wapń, magnez, żelazo, mangan, sód i cynk.
  • Polifenole i flawonoidy: W liściach palczatki cytrynowej obecne są związki fenolowe oraz flawonoidy, które są silnymi antyoksydantami.

Działanie Surowców Pozyskiwanych z Rośliny

Olejek Lemongrasowy

Olejek lemongrasowy, pozyskiwany z palczatki cytrynowej, wykazuje szerokie spektrum działania:

  • Antybakteryjne, antywirusowe i przeciwgrzybicze: Olejek lemongrasowy skutecznie zwalcza bakterie, wirusy i grzyby, co czyni go użytecznym w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, skóry i innych.
  • Antyseptyczne i antyoksydacyjne: Działanie antyseptyczne i antyoksydacyjne olejku lemongrasowego pomaga w zapobieganiu stanom zapalnym i niszczeniu wolnych rodników.
  • Moczopędne i rozgrzewające: Olejek lemongrasowy pobudza krążenie krwi, działa moczopędnie i rozgrzewająco, co jest pomocne w leczeniu niestrawności i innych problemów układu pokarmowego.

Inne Działania

  • Poprawa funkcjonowania układu trawiennego: Napary z palczatki cytrynowej pomagają w poprawie apetytu, przyspieszają przemianę materii i łagodzą dolegliwości układu trawiennego, takie jak wzdęcia, wymioty i zaparcia.
  • Regulacja poziomu cholesterolu i glukozy: Substancje zawarte w palczatce cytrynowej pomagają w regulacji poziomu "złego" cholesterolu i glukozy we krwi.
  • Działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe: Palczatka cytrynowa łagodzi stany zapalne gardła, jamy ustnej, krtani, oskrzeli, nosa i zatok, a także redukuje bóle mięśni i głowy.

Wykorzystanie w Lecznictwie

Medycyna Tradycyjna

  • Infekcje górnych dróg oddechowych: Inhalacje na bazie olejku lemongrasowego są stosowane w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych.
  • Dolegliwości układu pokarmowego: Palczatka cytrynowa jest używana w leczeniu wzdęć, biegunek, zaparć i innych problemów układu trawiennego.
  • Choroby skóry: Olejek lemongrasowy jest wykorzystywany w leczeniu stanów zapalnych skóry i owrzodzeń.

Kosmetyka

  • Pielęgnacja skóry: Olejek lemongrasowy redukuje ilość wydzielanego sebum, ściąga pory, wzmacnia cebulki włosów, zwalcza łupież i zmniejsza łojotok skóry głowy. Jest również używany w produkcji kremów, toników, płynów do kąpieli i szamponów.
  • Repelent: Olejek lemongrasowy odstrasza komary, kleszcze i inne owady, co czyni go użytecznym w produkcji repelentów.

Wskazania do Stosowania

  • Niestrawność: Palczatka cytrynowa jest wskazana w leczeniu niestrawności, wzdęć, wymiotów i zaparć.
  • Zaburzenia nastroju: Działanie olejku lemongrasowego pomaga w leczeniu zaburzeń nastroju.
  • Infekcje: Olejek lemongrasowy jest stosowany w leczeniu infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych.
  • Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych: Palczatka cytrynowa pomaga w regulacji poziomu cholesterolu i glukozy we krwi.

Ostrzeżenia i Środki Ostrożności

  • Alergie: Przed użyciem olejku lemongrasowego należy przeprowadzić test alergiczny, ponieważ może on powodować reakcje alergiczne u niektórych osób.
  • Stosowanie zewnętrzne: Olejek lemongrasowy powinien być stosowany zewnętrznie, a przed użyciem należy go rozcieńczyć w innym oleju, aby uniknąć podrażnień skóry.
  • Kobiety w ciąży i karmiące: Nie zaleca się stosowania palczatki cytrynowej przez kobiety w ciąży i karmiące piersią bez konsultacji z lekarzem.

Uwagi Dodatkowe

  • Przygotowanie: Łodygi palczatki cytrynowej należy obrać z zewnętrznych liści i rozgnieść, aby uzyskać jak najwięcej aromatu. Tak przygotowaną trawę można dodawać do potraw lub używać do przygotowania naparów.
  • Zastosowanie w aromaterapii: Olejek lemongrasowy może być używany w kominkach aromaterapeutycznych, dyfuzorach, nawilżaczach powietrza lub do kąpieli.

Palczatka cytrynowa oraz olejek lemongrasowy to cenne surowce w medycynie tradycyjnej i kosmetyce, oferujące szeroki zakres korzystnych właściwości zdrowotnych. Jednak, jak w przypadku każdego leku lub suplementu, należy stosować je z rozwagą i po konsultacji z lekarzem, szczególnie w przypadku osób z określonymi chorobami lub wrażliwościami.

REKLAMA