Reklama
Z tego materiału dowiesz się:
  • Czym jest Munapsys i czym różni się od iniekcji z toksyny botulinowej?
  • Jak peptyd działa na mięśnie mimiczne na poziomie synapsy?
  • Jakie wyniki pokazują badania i co oznaczają dla skóry?
  • W jakich produktach i stężeniach znajdziesz Munapsys?
  • Kiedy zachować ostrożność i kiedy porozmawiać z lekarzem?

Czym jest Munapsys i skąd pochodzi?

Munapsys to syntetyczny peptyd o nazwie INCI Acetyl Hexapeptide-1, zaprojektowany metodami komputerowymi (in silico) we współpracy ze specjalistami w dziedzinie neuronauki1. Zbudowany jest z sześciu aminokwasów z grupą acetylową na końcu łańcucha – stąd nazwa „hexapeptide”. Jego twórca, firma LipoTrue, określa go jako peptyd „botox-like”, czyli naśladujący wybrane mechanizmy toksyny botulinowej, ale stosowany wyłącznie miejscowo, na skórę. To składnik kosmetyczny, nie lek – nie wnika do krwiobiegu i nie blokuje nerwów tak szeroko jak iniekcja.

Na rynku kosmetycznym od lat funkcjonują peptydy działające albo przed synapsą (np. Acetyl Hexapeptide-8, czyli popularna „argirelina”), albo za synapsą. Munapsys jako pierwszy łączy oba mechanizmy i dodatkowo celuje w nowe białko – Munc-18 – które wcześniej nie było celem żadnego kosmetycznego składnika aktywnego6. W 2019 roku peptyd zdobył pierwszą nagrodę BSB Innovation Award w kategorii najbardziej innowacyjnego surowca kosmetycznego7.

Jak Munapsys działa na mięśnie mimiczne?

Skurcz mięśnia mimicznego (np. przy marszczeniu czoła czy uśmiechu) to wieloetapowy proces. Impuls nerwowy dociera do synapsy nerwowo-mięśniowej i uruchamia kaskadę białek, która kończy się uwolnieniem acetylocholiny (ACh) – neuroprzekaźnika pobudzającego mięsień do skurczu. Munapsys przerywa tę kaskadę na dwóch poziomach jednocześnie1.

Jak działa synaptyczny mechanizm Munapsys:

Przed synapsą: do uwolnienia acetylocholiny konieczny jest montaż tzw. kompleksu SNARE – struktury białkowej, która pozwala pęcherzykom z neuroprzekaźnikiem połączyć się z błoną komórkową. Kluczowym krokiem jest tu przyłączenie białka Munc-18 do syntaksyny. Munapsys konkuruje z Munc-18 o to samo miejsce wiązania na syntaksynie, blokując złożenie kompleksu SNARE i tym samym hamując wyrzut acetylocholiny do szczeliny synaptycznej28. W testach laboratoryjnych wykazano 37-procentowe zmniejszenie oddziaływania Munc-18 z syntaksyną oraz 14-procentowy spadek egzocytozy w neuronach9.

Za synapsą: nawet jeśli pewna ilość acetylocholiny zostanie uwolniona, Munapsys osłabia odpowiedź mięśnia. Peptyd moduluje grupowanie receptorów acetylocholiny (AChR), ogranicza depolaryzację błony, zmniejsza napływ jonów wapnia Ca²⁺ do komórki mięśniowej oraz hamuje aktywność aktomiozyny – białkowego „silnika” skurczu10. W badaniach in vitro odnotowano 30-procentowe zmniejszenie wewnątrzkomórkowego stężenia wapnia i 38-procentowy spadek poziomu miozyny po 48 godzinach11.

Efekt końcowy to zmniejszone napięcie mięśni odpowiedzialnych za zmarszczki ekspresji – bez igły, bez zniesienia mimiki. Podwójne działanie sprawia, że nawet przy niższym stężeniu Munapsys osiąga skuteczność porównywalną lub wyższą niż kombinacja innych peptydów stosowanych osobno6.

Co mówią badania – jakich efektów można się spodziewać?

Wyniki badań nad Munapsys są obiecujące, choć warto znać ich kontekst: dostępne dane pochodzą z badań producenta lub małych testów klinicznych, a nie z niezależnych, recenzowanych publikacji. Przy takiej ocenie należy zachować ostrożność w interpretacji liczb.

W badaniu in vivo przeprowadzonym na 18 ochotniczkach w wieku 35–55 lat, stosujących krem z 3% Munapsys dwa razy dziennie przez 14 dni, stwierdzono3:

  • −25,5% chropowatości zmarszczek (parametr Ra),
  • −26,0% głębokości zmarszczek (Rz),
  • −33,8% maksymalnej głębokości (Rt),
  • −35,9% całkowitej objętości zmarszczek.

Pierwsze widoczne efekty pojawiały się już po 7 dniach stosowania12. Osobno raportowany jest tzw. efekt „Smile Lift” – uniesienie kącików ust o 16,7% po 28 dniach regularnego stosowania13. W badaniach in vitro na ludzkich fibroblastach odnotowano też 57-procentowy wzrost syntezy kolagenu typu I13 – to wynik laboratoryjny, który wymaga potwierdzenia w badaniach klinicznych.

Model badaniaParametrWynik
In vivo (18 ochotniczek, 14 dni, 3%)Głębokość zmarszczek (Rz)−26,0%3
In vivo (18 ochotniczek, 14 dni, 3%)Objętość zmarszczek−35,9%3
In vitro (neurony SH-SY5Y)Egzocytoza neuronalna−14%9
In vitro (komórki mięśniowe)Wewnątrzkomórkowy wapń−30%11
Ex vivo (model nerwowo-mięśniowy)Skurcz vs. Acetyl Hexapeptide-8−18% więcej14
In vitro (fibroblasty)Synteza kolagenu typu I+57%13

W jakich produktach i stężeniach znajdziesz Munapsys?

Munapsys stosuje się w stężeniu 1–3% w fazie wodnej kremów, serum i balsamów. Ponieważ peptyd jest wrażliwy na temperaturę, producent zaleca dodawanie go do gotowej emulsji schłodzonej poniżej 40°C15. W gotowych produktach znajdziesz go głównie w kremach przeciwzmarszczkowych na okolice oczu i czoła, serum do twarzy oraz preparatach przeznaczonych do pielęgnacji po zabiegach estetycznych (np. po iniekcjach z toksyny botulinowej, gdzie może pomagać przedłużyć i utrzymać efekt zabiegu)16.

Munapsys a inne peptydy relaksujące – co go wyróżnia:
  • Acetyl Hexapeptide-8 (argirelina) – działa tylko przed synapsą; po 24 godzinach traci ok. 45% aktywności4.
  • Munapsys (Acetyl Hexapeptide-1) – działa przed synapsą i za synapsą; po 24 godzinach traci zaledwie ok. 10% aktywności4.
  • W modelu ex vivo Munapsys redukował skurcz o 18% skuteczniej niż Acetyl Hexapeptide-814.
  • Skuteczny już przy niższej dawce niż kombinacja porównawcza6.

Pamiętaj jednak, że to dane z badań producenta lub małych testów klinicznych – nie zastępują niezależnych, dużych prób klinicznych.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Munapsys jest składnikiem kosmetycznym stosowanym miejscowo i nie ma profilu bezpieczeństwa leku. Mimo to warto wiedzieć, kiedy warto zasięgnąć porady lekarza lub dermatologa:

  • Ciąża i karmienie piersią: bezpieczeństwo stosowania peptydów modyfikujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe w tych stanach nie zostało ocenione w badaniach klinicznych – skonsultuj się z lekarzem przed użyciem produktów zawierających Munapsys.
  • Choroby nerwowo-mięśniowe (np. miastenia gravis, stwardnienie boczne zanikowe): peptydy wpływające na przekaźnictwo acetylocholinowe mogą być nieodpowiednie – porozmawiaj z neurologiem.
  • Reakcja alergiczna: jeśli po zastosowaniu kremu z Munapsys pojawi się zaczerwienienie, obrzęk, świąd lub pieczenie nieustępujące po odstawieniu preparatu – skontaktuj się z dermatologiem.
  • Stosowanie po zabiegach estetycznych: jeśli regularnie poddajesz się iniekcjom z toksyny botulinowej lub innym zabiegom medycyny estetycznej, poinformuj lekarza o kosmetykach z peptydami relaksującymi, które stosujesz.

Munapsys to składnik kosmetyczny, a nie lek – nie zastępuje konsultacji dermatologicznej ani zabiegów medycyny estetycznej. Jeśli zmiany na skórze Cię niepokoją, zawsze warto porozmawiać ze specjalistą.

Wybierając krem lub serum z Munapsys, zwróć uwagę na stężenie składnika (optymalnie 2–3%), formę produktu (serum zazwyczaj zawiera wyższe stężenia niż krem na noc) oraz na to, czy producent podaje dane z badań klinicznych. Stosuj regularnie – efekty pojawiają się zwykle po 7–14 dniach codziennego użycia. Peptyd działa najlepiej jako element kompleksowej pielęgnacji: ochrona przeciwsłoneczna, nawilżenie i unikanie czynników przyspieszających powstawanie zmarszczek (np. palenie tytoniu) wzmacniają jego działanie.

Pytania i odpowiedzi

Czym jest Munapsys i jak różni się od botoksu?

Munapsys (Acetyl Hexapeptide-1) to peptyd kosmetyczny stosowany miejscowo na skórę, który naśladuje część mechanizmów toksyny botulinowej. W przeciwieństwie do iniekcji botoksu nie jest lekiem, nie wnika do krwiobiegu i nie blokuje przewodnictwa nerwowego w całym obszarze – działa wyłącznie na powierzchni skóry, modulując przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe na poziomie synapsy1.

Jak szybko widać efekty stosowania Munapsys?

W badaniu producenta na 18 ochotniczkach stosujących krem z 3% Munapsys pierwsze widoczne efekty (zmniejszenie głębokości zmarszczek) pojawiały się już po 7 dniach stosowania dwa razy dziennie12. Pełne efekty oceniano po 14 dniach.

Jakie stężenie Munapsys jest skuteczne w kremach?

Producent zaleca stosowanie Munapsys w stężeniu 1–3%; badanie kliniczne przeprowadzono przy 3% i wykazało redukcję głębokości zmarszczek o ok. 26–36% w ciągu 14 dni35. Wyższe stężenie w ramach zalecanego zakresu może dawać silniejszy efekt.

Co oznacza, że Munapsys działa „pre- i postsynaptycznie"?

Przed synapsą peptyd blokuje białko Munc-18, uniemożliwiając złożenie kompleksu SNARE i uwalnianie acetylocholiny – neuroprzekaźnika pobudzającego skurcz mięśnia8. Za synapsą hamuje skupianie receptorów acetylocholiny, napływ wapnia i aktywność białek kurczliwych – czyli działa nawet wtedy, gdy część acetylocholiny zostanie uwolniona10.

Czy Munapsys jest bezpieczny dla skóry?

Munapsys jest składnikiem kosmetycznym stosowanym miejscowo i nie wykazuje znanych działań drażniących przy zalecanych stężeniach 1–3%5. Jak przy każdym nowym składniku, u osób z wrażliwą skórą warto wykonać test na małym obszarze skóry przed pierwszym użyciem. Osoby w ciąży, karmiące piersią lub z chorobami nerwowo-mięśniowymi powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.

Jak długo utrzymuje się działanie Munapsys po aplikacji?

Działanie Munapsys utrzymuje się ponad 24 godziny – po tym czasie peptyd traci zaledwie ok. 10% swojej aktywności4. Dla porównania pokrewny Acetyl Hexapeptide-8 traci po 24 godzinach ok. 45% aktywności, co oznacza znacznie krótszy efekt.

Czy Munapsys można stosować z innymi peptydami anti-aging?

Munapsys bywa stosowany w formułach łączących kilka peptydów relaksujących, takich jak argirelina (Acetyl Hexapeptide-8) czy Syn-Ake16. Nie ma doniesień o niekorzystnych interakcjach między tymi składnikami, jednak konkretne kombinacje warto omawiać z dermatologiem lub farmaceutą.

Czy Munapsys nadaje się do pielęgnacji po iniekcjach z toksyny botulinowej?

Tak – peptyd jest stosowany w produktach przeznaczonych do pielęgnacji skóry po zabiegach estetycznych z toksyną botulinową. Badania kliniczne dotyczące takiego protokołu (codzienna pielęgnacja zawierająca m.in. Munapsys) wykazały przedłużenie widocznych efektów zabiegu i poprawę nawilżenia oraz elastyczności skóry17.

Czym różni się Acetyl Hexapeptide-1 od Acetyl Hexapeptide-8?

Acetyl Hexapeptide-8 (argirelina) działa wyłącznie przed synapsą, blokując uwalnianie acetylocholiny, i szybko traci aktywność (−45% po 24 h). Acetyl Hexapeptide-1 (Munapsys) działa zarówno przed synapsą, jak i za synapsą, celuje dodatkowo w białko Munc-18 i zachowuje ok. 90% aktywności po 24 godzinach46.

Jak Munapsys wpływa na kolagen?

W badaniach in vitro na ludzkich fibroblastach odnotowano 57-procentowy wzrost syntezy kolagenu typu I13. To wynik laboratoryjny – nie ma jeszcze dużych, niezależnych badań klinicznych potwierdzających ten efekt bezpośrednio na skórze.

W jakich produktach aptecznych lub kosmetycznych można znaleźć Munapsys?

Munapsys (Acetyl Hexapeptide-1) znajdziesz przede wszystkim w kremach i serum przeciwzmarszczkowych na twarz, preparatach pod oczy oraz produktach do pielęgnacji po zabiegach estetycznych16. Szukaj go na liście składników INCI pod nazwą „Acetyl Hexapeptide-1″.

Czy Munapsys może powodować efekt „zamrożonej twarzy"?

Nie – peptyd stosowany miejscowo w stężeniu kosmetycznym (1–3%) moduluje napięcie mięśni mimicznych, ale nie znosi mimiki całkowicie18. Efekt „zamrożenia twarzy” kojarzony z iniekcjami toksyny botulinowej nie jest opisywany przy kosmetycznym stosowaniu Munapsys.

Reklama
Reklama