Woda mineralna bromkowo-jodkowo-borowa

Czym jest woda mineralna bromkowo-jodkowo-borowa i skąd pochodzi?

Woda mineralna bromkowo-jodkowo-borowa to naturalna woda podziemna, która podczas długiej wędrówki przez skały i gleby wzbogaca się w trzy pierwiastki śladowe: bromki, jodki i bor. Wszystkie trzy składniki są obecne w środowisku naturalnym – w wodzie morskiej brom osiąga stężenie ok. 65 ppm, bor ok. 4,6 ppm, a jod zaledwie ok. 0,05 ppm¹²³. Wody podziemne wzbogacają się w te pierwiastki przez ługowanie minerałów takich jak kernit, boraks, uleksyt i kolemanit⁸. Bor w wodzie występuje głównie jako kwas borowy – B(OH)₃ – lub jon borate B(OH)₄⁻⁹.

Nazwa wody odzwierciedla jej skład: „bromkowo” odnosi się do jonów bromkowych (Br⁻), „jodkowo” do jonów jodkowych (I⁻), a „borowa” do związków boru. Taki zestaw pierwiastków śladowych jest charakterystyczny dla głębinowych wód mineralnych, których skład nawiązuje do pradawnych mórz. Naturalne stężenia boru w wodach podziemnych mieszczą się zwykle poniżej 1 mg/L, choć w rejonach o intruzji wód morskich mogą sięgać 6,5 mg/L¹⁰.

Jakie właściwości mają poszczególne składniki – brom, jod i bor?

Każdy z trzech składników tej wody wnosi nieco inne właściwości. Jodki (jony jodkowe) wykazują w badaniach aktywność bakteriobójczą – w pracach nad wodami termalnymi wykazano ich zdolność do hamowania namnażania Staphylococcus aureus, bakterii często odpowiedzialnej za zaostrzenia atopowego zapalenia skóry⁵¹¹. To badania in vitro, czyli przeprowadzone poza organizmem ludzkim – nie można ich bezpośrednio przekładać na efekty kliniczne u pacjentów.

Bor w wodach termalnych był przedmiotem badań laboratoryjnych nad skórą. Wody bogate w bor (i mangan) stymulowały migrację keratynocytów – komórek naskórka kluczowych dla procesu gojenia ran⁴¹². Podobnie jak w przypadku jodków, wyniki te pochodzą z badań in vitro i wymagają potwierdzenia w badaniach klinicznych na ludziach. Bromki są jednym z charakterystycznych składników wód o właściwościach balneologicznych; ich wysokie stężenie jest m.in. cechą wyróżniającą wody Morza Martwego, od dawna stosowane w leczeniu schorzeń skóry¹³.

Jak bor zachowuje się w organizmie po spożyciu?

Bor – główny składnik decydujący o profilu bezpieczeństwa tej wody – po spożyciu doustnym wchłania się szybko i niemal całkowicie. Rozprowadzany jest po całym organizmie, a aż do 90% wydalane jest przez nerki w postaci niezmienionej⁶. To ważna informacja: sprawne nerki są kluczowe dla bezpiecznego metabolizmu boru.

Przeciętne dzienne spożycie boru z dietą wynosi ok. 2,2 mg – pochodzi głównie z owoców, warzyw liściastych, orzechów i roślin strączkowych¹⁴. WHO ustaliło dopuszczalne dzienne spożycie (TDI) boru na poziomie 0,16 mg/kg masy ciała na dobę, co dla osoby ważącej 70 kg daje ok. 11,2 mg dziennie⁶. Limit bezpieczeństwa dla boru w wodzie pitnej wynosi według wytycznych zdrowotnych 4 mg/L¹⁵.

Co się dzieje przy nadmiernym spożyciu?

Przy spożyciu powyżej 5 g kwasu borowego dziennie mogą pojawić się nudności, wymioty, biegunka i zaburzenia krzepnięcia krwi. Dawki przekraczające 20 g mogą stanowić zagrożenie życia⁷. To jednak wartości wielokrotnie wyższe niż te, które można osiągnąć, pijąc wodę mineralną w normalnych ilościach. Kwas borowy może podrażniać skórę i oczy przy bezpośrednim kontakcie⁷.

Warto pamiętać, że bor jest wydalany głównie przez nerki. Przy upośledzonej funkcji nerek może dochodzić do jego kumulacji w organizmie. Wysokie dawki boru mogą też wywoływać zmiany skórne i zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego⁶. Dlatego osoby z chorobami nerek powinny zachować szczególną ostrożność.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Woda bromkowo-jodkowo-borowa, choć naturalna, zawiera składniki aktywne biologicznie, które mogą wchodzić w interakcje ze stanem zdrowia lub przyjmowanymi lekami. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed regularnym stosowaniem, jeśli:

• masz chorobę nerek – bor jest wydalany głównie przez nerki, a jego kumulacja może być szkodliwa⁶;
• jesteś w ciąży lub karmisz piersią – TDI boru ustalono na podstawie badań dotyczących efektów na płód, a bezpieczeństwo w ciąży wymaga indywidualnej oceny⁶;
• masz chorobę tarczycy – jod wpływa na funkcję tarczycy, a jego nadmiar lub niedobór może zaburzać jej pracę;
• przyjmujesz leki na tarczycę lub suplementy jodu – dodatkowe źródło jodków może zmieniać efekt leczenia.

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń na numer alarmowy, jeśli po spożyciu tej wody wystąpią: silne nudności, wymioty, biegunka, zmiany skórne, zaburzenia widzenia lub inne niepokojące objawy⁶⁷.

Stosuj wodę bromkowo-jodkowo-borową zgodnie z zaleceniami producenta lub wskazaniami lekarza balneologa. Nie zastępuj nią leczenia farmakologicznego ani zaleconej przez lekarza diety. Jeśli masz wątpliwości co do składu konkretnego produktu – zapytaj farmaceutę, który pomoże ocenić, czy jest on odpowiedni dla Ciebie.