Ranolazyna – działania niepożądane: co warto wiedzieć?
Stosowanie ranolazyny wiąże się z możliwością wystąpienia działań niepożądanych, choć nie u każdego pacjenta one występują123. W większości przypadków mają one charakter łagodny lub umiarkowany i pojawiają się głównie w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia. Występowanie objawów ubocznych może zależeć od wielu czynników, takich jak dawka, droga podania, czas stosowania, wiek pacjenta, obecność innych chorób czy stosowanie innych leków456. Najczęściej spotykane działania niepożądane to dolegliwości ze strony układu pokarmowego i nerwowego. Warto pamiętać, że korzyści z leczenia ranolazyną są zawsze rozważane w kontekście możliwego ryzyka działań ubocznych1.
Wpływ różnych czynników na ryzyko działań niepożądanych
Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być wyższe u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób o małej masie ciała. Typ i rodzaj zgłaszanych działań ubocznych są jednak podobne jak w całej populacji pacjentów, choć niektóre objawy mogą pojawiać się częściej, na przykład zaparcia, nudności, wymioty czy niedociśnienie tętnicze456. Stosowanie większych dawek ranolazyny przez dłuższy czas, jak w badaniu RIVER-PCI, może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca lub przemijających ataków niedokrwiennych789.
Działania niepożądane ranolazyny według częstości występowania
Bardzo często (≥ 1 na 10 osób)
- Nie zgłaszano działań niepożądanych o tej częstości.
Często (od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 osób)
- Zawroty głowy – uczucie wirowania lub utraty równowagi101112
- Ból głowy101112
- Zaparcia101112
- Wymioty101112
- Nudności101112
- Osłabienie (astenia) – uczucie zmęczenia i braku energii131415
Niezbyt często (od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 osób)
- Brak łaknienia lub zmniejszenie apetytu123
- Odwodnienie123
- Lęk, bezsenność, omamy, splątanie123
- Letarg, omdlenia, senność, drżenie, parestezje (mrowienie), ortostatyczne zawroty głowy, niedoczulica101112
- Niewyraźne, podwójne widzenie, zaburzenia widzenia101112
- Zawroty głowy, szumy uszne101112
- Nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie tętnicze101112
- Duszność, kaszel, krwawienie z nosa101112
- Ból brzucha, suchość w ustach, niestrawność, wzdęcia, dyskomfort żołądka131415
- Świąd, nadmierne pocenie się131415
- Ból w kończynach, skurcz mięśni, obrzęk stawów, osłabienie siły mięśniowej131415
- Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, krwiomocz, nieprawidłowa barwa moczu131415
- Zmęczenie, obrzęk obwodowy161718
- Zwiększenie stężenia kreatyniny lub mocznika we krwi, wydłużenie odstępu QT, zwiększenie liczby płytek krwi lub leukocytów, zmniejszenie masy ciała161718
Rzadko (od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1 000 osób)
- Hiponatremia (niski poziom sodu we krwi)123
- Dezorientacja101112
- Amnezja, obniżony poziom świadomości, utrata świadomości, nieprawidłowa koordynacja ruchowa, zaburzenia chodu, omamy węchowe101112
- Upośledzenie słuchu101112
- Obwodowe uczucie zimna, niedociśnienie ortostatyczne101112
- Uczucie ucisku w gardle101112
- Zapalenie trzustki, zapalenie dwunastnicy z nadżerkami, niedoczulica jamy ustnej131415
- Obrzęk naczynioruchowy, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, zimne poty, wysypka131415
- Ostra niewydolność nerek, zatrzymanie moczu131415
- Zaburzenia erekcji131415
- Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych161718
Częstość nieznana
- Działania niepożądane mogą pojawiać się zwłaszcza w pierwszych dwóch tygodniach terapii.
- Niektóre objawy, jak wydłużenie odstępu QT w EKG, mogą być wykryte tylko w badaniach diagnostycznych.
- W przypadku wystąpienia wysypki, obrzęku naczynioruchowego lub objawów uczulenia, należy natychmiast poinformować lekarza.
- Objawy takie jak osłabienie, zmęczenie czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe są zazwyczaj łagodne, ale jeśli się nasilają, wymagają kontroli.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzewane działanie niepożądane powinno być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub producenta leku. Takie zgłoszenia są bardzo ważne, ponieważ pozwalają na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leków i szybkie reagowanie w razie potrzeby192021.
Tabela – działania niepożądane ranolazyny według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Metabolizm i odżywianie | – | – | Brak łaknienia, zmniejszenie apetytu, odwodnienie | Hiponatremia | – | – |
| Psychiczne | – | – | Lęk, bezsenność, omamy, splątanie | Dezorientacja | – | – |
| Układ nerwowy | – | Zawroty głowy, ból głowy | Letarg, omdlenia, niedoczulica, senność, drżenie, ortostatyczne zawroty głowy, parestezje | Amnezja, obniżony poziom świadomości, utrata świadomości, nieprawidłowa koordynacja ruchowa, zaburzenia chodu, omamy węchowe | – | Drgawki kloniczne mięśni |
| Oczy | – | – | Niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia, podwójne widzenie | – | – | – |
| Ucho i błędnik | – | – | Zawroty głowy, szumy uszne | Upośledzenie słuchu | – | – |
| Naczyniowy | – | – | Nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie tętnicze | Obwodowe uczucie zimna, niedociśnienie ortostatyczne | – | – |
| Oddechowy, klatka piersiowa | – | – | Duszność, kaszel, krwawienie z nosa | Uczucie ucisku w gardle | – | – |
| Żołądek i jelita | – | Zaparcia, wymioty, nudności | Ból brzucha, suchość w ustach, niestrawność, wzdęcia, dyskomfort żołądka | Zapalenie trzustki, zapalenie dwunastnicy z nadżerkami, niedoczulica jamy ustnej | – | – |
| Skóra i tkanka podskórna | – | – | Świąd, nadmierne pocenie się | Obrzęk naczynioruchowy, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, zimne poty, wysypka | – | – |
| Mięśniowo-szkieletowy | – | – | Ból w kończynach, skurcz mięśni, obrzęk stawów, osłabienie siły mięśniowej | – | – | – |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, krwiomocz, nieprawidłowa barwa moczu | Ostra niewydolność nerek, zatrzymanie moczu | – | – |
| Układ rozrodczy i piersi | – | – | – | Zaburzenia erekcji | – | – |
| Ogólne i w miejscu podania | – | Astenia | Zmęczenie, obrzęk obwodowy | – | – | – |
| Badania diagnostyczne | – | – | Zwiększenie kreatyniny, mocznika, wydłużenie QT, wzrost płytek/leukocytów, spadek masy ciała | Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych | – | – |
Ranolazyna – bezpieczeństwo stosowania i najważniejsze informacje
Ranolazyna jest substancją, która zwykle powoduje łagodne lub umiarkowane działania niepożądane, a poważniejsze objawy występują rzadko123. Większość objawów ubocznych pojawia się w pierwszych tygodniach terapii i najczęściej dotyczy układu pokarmowego lub nerwowego. Warto zwracać uwagę na pojawienie się takich objawów jak zaparcia, nudności, zawroty głowy czy uczucie osłabienia, szczególnie jeśli jesteś osobą starszą, masz choroby nerek lub niską masę ciała. Jeśli zauważysz u siebie nietypowe lub nasilające się objawy, zawsze warto skonsultować się z lekarzem. Każde działanie niepożądane można i należy zgłaszać, co pomaga dbać o bezpieczeństwo pacjentów korzystających z ranolazyny192021.













