Menu

Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Polyquaternium-113

Polyquaternium-113 to syntetyczny polimer kationowy należący do grupy związków poliamoniowych, stosowany jako składnik kosmetyków do pielęgnacji włosów. Jego główne zadanie to tworzenie hydrofobowej powłoki na każdym włosie, która ogranicza wchłanianie wody podczas mycia i chroni barwniki zawarte w koloryzowanych włosach przed wypłukiwaniem przez środki powierzchniowo czynne (surfaktanty). W recepturach kosmetycznych pełni funkcję środka kondycjonującego, antystatycznego i błonotwórczego. Stosuje się go w szamponach, odżywkach, maskach, żelach, lakierach i piankach, zazwyczaj w stężeniu 1–5%. Dzięki dodatniemu ładunkowi elektrycznemu dobrze przylega do ujemnie naładowanej keratyny włosa, zapewniając trwałe działanie kondycjonujące, połysk i ułatwione rozczesywanie.

Spis treści

Z tego materiału dowiesz się:

Czym jest Polyquaternium-113 i jak działa na włos?
W jakich produktach do pielęgnacji włosów można go znaleźć?
Dlaczego jest szczególnie polecany do włosów farbowanych?
Czy Polyquaternium-113 jest bezpieczny i podlega regulacjom?

Czym jest Polyquaternium-113 i co oznacza ta nazwa?

Polyquaternium-113 to syntetyczny polimer kationowy, który w nomenklaturze kosmetycznej (INCI) nosi właśnie tę nazwę. Należy do szerokiej grupy polimerów poliamoniowych – związków, w których cztery atomy wodoru kationu amonowego zostały zastąpione organicznymi resztami polimerowymi¹. Taka budowa nadaje mu trwały, dodatni ładunek elektryczny.

Liczba „113″ to po prostu numer porządkowy w systemie INCI – nie oznacza składu ani stężenia. Polimery z tej grupy różnią się między sobą budową chemiczną, masą cząsteczkową i właściwościami, a Polyquaternium-113 wyróżnia się spośród nich specjalnie zaprojektowaną zdolnością do ochrony koloru farbowanych włosów⁵.

Jak Polyquaternium-113 działa na włos?

Kluczem do działania tego polimeru jest elektrostatyczne przyciąganie. Powierzchnia keratyny – białka budującego włos – jest naładowana ujemnie. Polyquaternium-113, mając ładunek dodatni, przyciąga się do niej jak magnes i tworzy równomierną, hydrofobową (odpychającą wodę) powłokę na każdym paśmie włosa⁵⁶.

Ta powłoka spełnia kilka zadań jednocześnie. Ogranicza pęcznienie włosa podczas mycia, bo mniej wody przedostaje się do jego wnętrza. Dzięki temu barwniki zawarte w farbowanych włosach są mniej narażone na wypłukiwanie przez surfaktanty – detergenty obecne w szamponach²⁷. Jednocześnie polimer wygładza łuski kutikuli, co przekłada się na lepszy połysk i ułatwione rozczesywanie⁸.

Jak działa ochrona koloru? Podczas mycia surfaktanty w szamponie mogą wnikać w strukturę włosa i stopniowo wymywać barwniki. Polyquaternium-113 tworzy hydrofobową barierę na powierzchni włosa, która ogranicza to wnikanie – kolor utrzymuje się dłużej, a włos pozostaje nawilżony i lśniący⁵⁷. Polimer nie kumuluje się na włosie przy regularnym stosowaniu, dzięki czemu włosy nie stają się ciężkie ani matowe⁷.

W jakich produktach do włosów znajdziesz Polyquaternium-113?

Polyquaternium-113 jest wszechstronnym składnikiem recepturowym – można go stosować zarówno w produktach zmywalnych, jak i pozostawianych na włosach⁹. Typowe stężenie w gotowym produkcie wynosi od 1 do 5%³.

Typ produktu	Przykłady zastosowania
Produkty myjące	Szampony do włosów farbowanych, szampony koloryzujące
Produkty pielęgnacyjne	Odżywki, maski, olejki, serum do włosów
Produkty stylizacyjne	Żele, kremy, pianki, lakiery (bez aerozolu)
Produkty wielofunkcyjne	Balsamy i lotiony do włosów

Jakie właściwości pielęgnacyjne oferuje ten polimer?

Poza ochroną koloru Polyquaternium-113 dostarcza kilku dodatkowych efektów pielęgnacyjnych, które są istotne dla codziennego użytkowania produktu¹⁰:

Kondycjonowanie i naprawa: powłoka wygładza uszkodzone fragmenty łuski włosa, poprawiając jego strukturę i elastyczność¹⁰.
Połysk: równa powierzchnia włosa odbija światło, przez co włosy wyglądają zdrowiej i są bardziej lśniące⁸.
Działanie antystatyczne: ładunek kationowy neutralizuje elektryczność statyczną, dzięki czemu włosy nie elektryzują się i łatwiej je rozczesać⁶.
Objętość: odpowiednie nawilżenie i wygładzenie struktury włosa może nadawać fryzurze więcej objętości⁸.
Brak efektu budowania się: polimer nie kumuluje się na włosie przy regularnym używaniu produktu⁷.

Zgodność z innymi składnikami receptury: Polyquaternium-113 wykazuje dobrą kompatybilność z większością składników stosowanych w kosmetykach do włosów. Jest stabilny w typowych warunkach przechowywania i może być łączony z różnymi surfaktantami, olejami i substancjami aktywnymi¹⁰. Producenci kosmetyki mogą stosować go w szerokim spektrum receptur bez konieczności istotnych modyfikacji technologicznych.

Czy Polyquaternium-113 jest bezpieczny dla użytkownika?

Polyquaternium-113 jest składnikiem kosmetycznym podlegającym regulacjom prawnym Unii Europejskiej. Europejskie przepisy dotyczące kosmetyków nakładają na producentów obowiązek przeprowadzenia oceny bezpieczeństwa każdego produktu przed wprowadzeniem go na rynek – odpowiedzialność za bezpieczeństwo ponoszą zarówno firmy, jak i właściwe organy krajowe i unijne⁴.

Jako polimer o wysokiej masie cząsteczkowej, Polyquaternium-113 nie wnika w głąb skóry ani struktury włosa – działa powierzchniowo, tworząc powłokę na zewnętrznej warstwie włosa⁵. Brak jest w dostępnych źródłach doniesień o szczególnych działaniach niepożądanych ani o istotnych interakcjach z innymi składnikami kosmetycznymi.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Polyquaternium-113 jest składnikiem kosmetycznym stosowanym zewnętrznie i ogólnie dobrze tolerowanym. Mimo to, jak w przypadku każdego produktu kosmetycznego, u niektórych osób mogą wystąpić reakcje niepożądane. Skontaktuj się z dermatologiem lub lekarzem, jeśli po zastosowaniu produktu zawierającego ten składnik zauważysz:

zaczerwienienie, świąd lub pieczenie skóry głowy,
obrzęk lub wysypkę w miejscu kontaktu z produktem,
objawy mogące sugerować reakcję alergiczną (pokrzywka, nasilone podrażnienie).

Jeśli produkt dostanie się do oczu, przemyj je dokładnie wodą. W przypadku przypadkowego spożycia (np. przez małe dziecko) skontaktuj się z centrum zatruć lub lekarzem. Osoby z wrażliwą skórą głowy lub z rozpoznaną alergią kontaktową na polimery kationowe powinny przed zakupem sprawdzić skład produktu lub skonsultować wybór kosmetyku z dermatologiem.

Kupując szampon, odżywkę lub maskę do włosów farbowanych, warto zwrócić uwagę na listę składników INCI – obecność Polyquaternium-113 oznacza, że produkt zawiera polimer zaprojektowany specjalnie z myślą o ochronie koloru. Nie zastępuje on jednak regularnej pielęgnacji ani profesjonalnych zabiegów fryzjerskich, lecz stanowi użyteczne uzupełnienie codziennej rutyny dbania o farbowane włosy.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest Polyquaternium-113?

Polyquaternium-113 to syntetyczny polimer kationowy z grupy związków poliamoniowych, stosowany w kosmetykach do włosów jako środek kondycjonujący, błonotwórczy i antystatyczny¹. Jego nazwa pochodzi z systemu INCI – międzynarodowej nomenklatury składników kosmetycznych.

Do czego służy Polyquaternium-113 w szamponie lub odżywce?

Tworzy hydrofobową powłokę na powierzchni włosa, która ogranicza wchłanianie wody podczas mycia i chroni barwniki farbowanych włosów przed wypłukiwaniem przez surfaktanty². Jednocześnie poprawia miękkość, połysk i ułatwia rozczesywanie⁸.

Czy Polyquaternium-113 jest bezpieczny?

Jest składnikiem kosmetycznym podlegającym regulacjom UE, które wymagają oceny bezpieczeństwa przed wprowadzeniem produktu na rynek⁴. Działa wyłącznie powierzchniowo na włosie i nie wnika w strukturę skóry⁵. W przypadku podrażnienia lub reakcji alergicznej należy skonsultować się z dermatologiem.

W jakim stężeniu stosuje się Polyquaternium-113 w kosmetykach?

Zalecane stężenie w gotowym produkcie kosmetycznym wynosi od 1 do 5%³. Producent dobiera dokładne stężenie w zależności od rodzaju receptury i oczekiwanego efektu.

Czy Polyquaternium-113 jest naturalny czy syntetyczny?

Jest to składnik syntetyczny – wytwarzany chemicznie, a nie pozyskiwany bezpośrednio z roślin czy surowców naturalnych¹¹. Należy do grupy polimerów kationowych projektowanych na potrzeby kosmetyki.

Czy Polyquaternium-113 nadaje się do włosów niefarowanych?

Choć polimer został zaprojektowany głównie z myślą o włosach farbowanych, jego właściwości kondycjonujące, antystatyczne i poprawiające połysk mogą być korzystne dla każdego rodzaju włosów⁸¹⁰.

Czy Polyquaternium-113 kumuluje się na włosach?

Nie – polimer jest tak zaprojektowany, żeby nie powodował efektu nawarstwiania się (tzw. build-up) przy regularnym stosowaniu⁷. Włosy nie stają się ciężkie ani matowe po dłuższym używaniu produktu.

W jakich produktach kosmetycznych można znaleźć Polyquaternium-113?

Stosuje się go w szamponach, odżywkach, maskach, żelach, kremach, balsamach, piankach oraz lakierach do włosów bez aerozolu⁹. Może być używany zarówno w produktach zmywalnych, jak i tych pozostawianych na włosach.

Jak sprawdzić, czy kosmetyk zawiera Polyquaternium-113?

Wystarczy sprawdzić listę składników INCI na opakowaniu produktu – składniki są wymienione w kolejności malejącego stężenia. Polyquaternium-113 pojawi się pod dokładnie tą nazwą¹².

Czy Polyquaternium-113 może powodować uczulenie?

Dostępne źródła nie wskazują na szczególne ryzyko uczulenia związane z tym polimerem. Jednak jak w przypadku każdego składnika kosmetycznego, u osób z wrażliwą skórą lub alergią kontaktową może dojść do podrażnienia – wówczas należy skonsultować się z dermatologiem.

Polyquaternium – cała rodzina polimerów w kosmetykach

Polyquaternium-113 to jeden z wielu polimerów oznaczonych prefiksem „polyquaternium” w systemie INCI. Rodzina ta obejmuje kilkadziesiąt różnych związków – każdy ma swój numer i nieco inne właściwości. Łączy je wspólna cecha: obecność kationowych grup amoniowych, które nadają polimerowi dodatni ładunek¹³. Niektóre z nich stosuje się głównie jako środki antystatyczne i utrwalające fryzurę, inne – jak Polyquaternium-113 – projektuje się z myślą o ochronie koloru i intensywnym kondycjonowaniu. Polimery poliamoniowe znajdziesz nie tylko w kosmetykach do włosów, ale też w produktach do pielęgnacji paznokci¹³.

Dlaczego farbowane włosy tracą kolor podczas mycia?

Kolor farbowanych włosów blednie głównie dlatego, że surfaktanty zawarte w szamponach wnikają w strukturę włosa i stopniowo wymywają cząsteczki barwnika. Dochodzi do tego zwłaszcza wtedy, gdy włos mocno pęcznieje – wchłonięta woda „otwiera” łuski kutikuli i ułatwia ucieczkę pigmentu². Polyquaternium-113 ogranicza oba te mechanizmy: tworzy hydrofobową barierę spowalniającą wchłanianie wody i zmniejsza dostępność surfaktantów do wnętrza włosa⁷. Efektem jest dłużej utrzymujący się, żywszy kolor po każdym myciu głowy.